تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2275

مساهمون:

ص٢٢٧٥
و ظباء و ظبى (
zobiyy
) . و نشان و داغى مر مرتازيان را . و در شماتت بطور دعا گويند : لا بظبى يعنى خداوند نگاه بدارد از براى او هر چيز كه به او رسيده است .

ظبى

(
zob
) ع . ج . ظبة .

ظبى

(
zobiyy
) ع . ج . ظبى .

ظبيات

(
zabay t
) ع . ج . ظبية .

ظبية

(
zabiyat
) ا . ع . آهوى ماده . ج : ظبيات و ظباء . و گوسپند . و گاو ماده . و فرج زن . و فرج ماده شتر . و فرج هر حيوان سم دارى . و فرج سگ . و انبان و انبان خرد و خريطه . و خم وادى . و نام چاه زمزم .

ظبيى

(
zabiyiyy
) ص . ع . منسوب بظبى .

ظج

(
zajj
) م . ع . ظج الرجل ظجا ( از باب نصر ) : براى دادرسى بانگ كرد آن مرد در جنگ .

ظر

(
zarr
) م . ع . ظر الرجل ظرا و مظرة ( از باب نصر ) : شكست آن مرد سنگ آتش‌زنه را . و ظر الشاة : ذبح كرد آن گوسپند را با سنگ آتش‌زنه . و ظر الحجر : گرد و تيز كرد آن سنگرا .

ظر

(
zerr
) ا . ع . سنگ . و سنگ گرد تيز اطراف . ج : ظرار و ظرار .

ظرء

(
zar '
) ا . ع . آب منجمد و يخ . و خاكى كه بواسطهء برودت خشك باشد .

ظراب

(
zer b
) ع . ج . ظرب .

ظرابى

(
zar biyy
) و

ظرابين

(
zar bin
) ع . ج . ظربان و ظرباء .

ظرار

(
zer r
) ع . ج . ظر و ظرر .

ظرار

(
zerr r
) ع . ج . ظر .

ظراف

(
zer f
) ع . ج . ظريف . و ج . ظريفة .

ظراف

(
zor f
) ص . ع . زيرك و دانا . ج : ظرفاء .

ظراف

(
zorr f
) ص . ع . زيرك و دانا . ج : ظرافون .

ظرافة

(
zar fat
) م . ع . ظرف ظرفا و ظرافة ( از باب كرم ) : زيرك و ماهر گرديد .

ظرافت

(
zer fat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زيبائى و نزاكت و لطافت و حسن و خوبى . و زيركى و تتربو و تتربوه و تتره و گنگل و لاچ . و بذله‌گوئى و خوش طبعى و لطيفه گوئى . و هوشيارى و كياست و فراست . و خوش هيئتى . و ادب و چابكى و تيزدستى .

ظرافون

(
zorr funa
) ع . ج . ظراف .

ظران

(
zorr n
) ع . ج . ظرر . و ج . ظرير .

ظرائف

(
zar ef
) ع . ج . ظريفة .

ظرب

(
zarab
) م . ع . ظرب ظربا ( از باب سمع ) : چسپيد به او و ملصق گرديد .

ظرب

(
zareb
) ا . ع . سنگ برآمدهء تيز اطراف . و كوه پست گسترده . و كوه خرد و پشته . ج : ظراب . و نام اسب آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و ظرب لبن : نام موضعى .

ظرب

(
zorbb
) ا . ع . كوتاه بالاى درشت و پر گوشت .

ظرباء

(
zerb '
) ع . ج . ظربان .

ظرباء

(
zareb '
) و

ظربان

(
zareb n
) (
zerb n
) ا . ع . جانورى كوچك مانند گربه و گنده بوى . ج : ظرابى و ظرابين و ظرباء و ظربى . المثل : فابينهم الظربان يعنى بوى گند كرد ميان ايشان ظربان و اين مثل را در وقتى گويند كه از همديگر ببرند و متفرق شوند لانه اذا فسا فى ثوب لا تزول ريحه حتى يبلى .

ظربغانة

(
zarbeq nat
) ا . ع . مار .

ظربى

(
zerb
) ع . ج . ظرباء .

ظرر

(
zorar
) و

ظررة

(
zorarat
) ا . ع . سنگ . و سنگ گرد تيز . ج : ظرار و ظران .

ظرظور

(
zorzur
) ا . ع . سنگ . و سنگ گرد تيز اظراف .

ظرف

(
zarf
) ا . ع . خنور . و هر چه در آن چيزى نهند . و منه : ظرف الزمان و المكان . ج : ظروف و زيركى و براعت و ذكاى قلب و حذاقت و كياست . و خوشروئى . و خوش هيئتى . و خوشزبانى . و هو نقى الظرف : او راست باز است نه خائن و دغا باز . و رايته بظرفه : خود او را ديدم .

ظرف

(
zarf
) م . ع . ظرف ظرفا و ظرافة . مر . ظرافة .

ظرف

(
zarf
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آوند و خنور . و هر چه در آن چيزى گذارند . و حوصله و بردبارى . و كم ظرف و يا تنگ ظرف : بىحوصله و كم‌صبر . و كسى كه هر چه بشنود همه جا واگويد .

ظرف

(
zorof
) ع . ج . ظريف .

ظرفا

(
zoraf
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردمان ظريف .

ظرفاء

(
zoraf '
) ع . ج . ظراف . و ج . ظريف .

ظرفان

(
zorf n
) ع . ج . ظريف .

ظرفى

(
zarafi
) ص . پ . لطيفه‌گو و ظريف .

ظرفى

(
zarfiyy
) ص . ع . منسوب و متعلق بظرف .

ظرفيت

(
zarfiyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قابليت . و قابليت اشتمال و اندراج و مقدار گنجايش .

ظرورى

(
zaravr
) ا . ع . زيرك و ماهر .