تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2270

مساهمون:

ص٢٢٧٠

طيان

(
tayy n
) ص . ع . رجل طيان : مرد گرسنه .

طيانة

(
tiy nat
) ا . ع . شغل گل‌كارى .

طياهيج

(
tay hij
) ع . ج . طيهوج .

طيب

(
tib
) ا . ع . بوى خوش و عطر . و بهترين از هر چيزى . و حلال و هر چيز كه در شرع روا باشد . و هر چيز كه در وى اذيتى نبود . ج : اطياب . و يق : ما به من الطيب اى العطر . و فعلت ذاك بطيب نفسى : كردم اين كار را بميل و خوشى طبع خويش بدون اكراه و اجبار .

طيب

(
tib
) م . ع . طاب طابا و طيبا . مر . طاب .

طيب

(
tib
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بوى خوش و عطر . و طيب نفس : ميل و ارادهء بدون اكراه و اجبار . و همچنين طيب خاطر .

طيب

(
tayyeb
) ا و ص . ع . پاك و حلال . و لذيذ و زكى و خوش طعم . و باد . و خوش منظر . و ضد خبيث و بر انسان و غير آن اطلاق مىگردد . و نيز طيب : نام پسر آن حضرت صلى اللّه عليه و آله .

طيب

(
tayyeb
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - پاك و پاكيزه .

طيبات

(
tayyeb t
) ع . ج . طيبة . قوله تعالى :
وَ الطَّيِّباتُ لِلطَّيِّبِينَ
اى الصفات الطيبات للاشخاص الطيبين .

طيبة

(
taybat
) ا . ع . نام مدينهء منوره . و ابو طيبة : كنيهء حجام آن حضرت صلى اللّه عليه و آله .

طيبة

(
tibat
) ا . ع . حلال و روا . و مى صاف و خالص . و نام چاه زمزم . و فعلت ذاك بطيبة نفسى : اين كار را از روى ميل و خوشى طبع خويش كردم بدون اكراه و و اجبار .

طيبة

(
tibat
) م . ع . طاب طابا و طيبا . طيبة . مر . طاب .

طيبة

(
teyabat
) ا . ع . سبى طيبة : بردهء بىدغا و بىنقض عهد .

طيبة

(
tayyebat
) ا و ص . ع . نام شهر مدينهء منوره . و مؤنث طيب . ج . طيبات . و ارض طيبة : زمين قابل روئيدن گياه . و ريح طيبة : باد خوش و آرام . و امراة طيبة : زن عفيفهء پوشيده . و كلمة طيبة : كلام نيكو و خوب كه كراهتى در آن نباشد . و بلدة طيبة : شهر بسيار خير كه مصون از آفات باشد . و نكهة طيبة : بوى دهان خوش كه گند نكند . و نفس طيبة : نفسى كه راضى بتقدير خداوند باشد . و تربة طيبة : خاك پاك و پاكيزه .

طيبت

(
tibat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مزاح و خوش طبعى .

طيبون

(
tayyebuna
) ع . ج . طيب .

طيبى

(
tib
) ا . ع . بهشت و طوبى .

طئة

(
te'at
) و (
ta'at
) ا . ع . پا سپردگى و كوفتگى . و نرمى . و على طئة : بطور لايق و مناسب .

طئة

(
te'at
) و (
ta'at
) م . ع . وطؤ الموضع و طائة و وطوءة و طئة و طئة ( از باب كرم ) : كوفته و نرم و پا سپرده شد آن موضع .

طية

(
tayyat
) ا . ع . قصد و نيت .

طية

(
tiyyat
) ا . ع . نورد دراز و هيئت نورد . و منه قولهم : انه لحسن الطية . و نيت و قصد . و جائى كه شخص قصد آن را دارد . و يق : مضى لطيته يعنى رفت جائى كه قصد كرده بود . و بعدت عنا طيته : دور است از ما جائى كه قصد كرده بود . و طية شاسعة : منزل و مقصد دور .

طيتو

(
titu
) ا . پ . طيطو كه نوعى از مرغابى است .

طيثار

(
tays r
) ا و ص . ع . بيشه . و شير بيشه . و رجل طيثار : مرد بىباك .

طيجن

(
tayjan
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - تابه و طاجن .

طيح

(
tayh
) ا . ع . چوبى كه در بن فدان باشد .

طيح

(
tayh
) م . ع . طاح طيحا ( از باب ضرب ) بمعنى طاح طوحأ مىباشد .

طيحة

(
tayhat
) ا . ع . امور دشوارى كه در ميان مردم افتد و موجب تفرقهء آنها گردد . يق : اصابتهم طيحة اى امور فرقت بينهم .

طيخ

(
tayx
) م . ع . طاخ طيخا ( از باب ضرب ) : آلوده گرديد به كار زشت . و طاخ فلانا : آلود فلان را بزشتى ( لازم و متعدى ) . و طاخ فلان : بزرگ‌منشى نمود فلان و تكبر كرد . و ستيهيد در كار باطل و آلوده و غرق شد در آن .

طيخ

(
tix
) ا . ع . تكبر و بزرگ‌منشى . و حكايت ضحك . و قولهم : قالوا طيخ طيخ ( بكسر هر دو خا ) يعنى قهقه كردند .

طيخة

(
tayxat
) ا . ع . احمق و گول بىخير . و فتنه و بلا .

طير

(
tayr
) ا . پ . نوشادر .

طير

(
tayr
) ا . ع . ج . طائر و گاه بر واحد اطلاق شود . قوله تعالى :
فَيَكُونُ طَيْراً بِإِذْنِ اللَّهِ
: پس مرغ شد باذن خدا . و نيز بمعنى تطير آيد . قولهم : لا طير الا طير الله كما يقال لا امر الا امر اللّه . و كان على رؤسهم الطير اى ساكنون هيبة و هو كناية و اصله ان الغراب يقع على راس البعير فيلقط منه القراد فلا يتحرك البعير لئلا ينفر عنه الغراب . و طير الليل : مرغ شب كه جغد باشد .