تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2271

مساهمون:

ص٢٢٧١

طير

(
tayr
) م . ع . طار طيرا و طيرورة و طيرانا ( از باب ضرب ) : پريد . و طار الشيئ : دراز گرديد آن چيز . المثل : هم فى شيئ لا يطير غرابه ، اين مثل را در فراخى عيش و كثرت خير گويند .

طير

(
tayr
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مرغ و پرنده . ج : طيران .

طيران

(
tayr n
) پ . ج . طير .

طيران

(
tayar n
) م . ع . طار طيرا و طيرانا . مر . طير .

طيران

(
tayar n
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پرش و پرواز . و طيران كردن . پريدن و پرواز كردن .

طيرانى

(
tayar ni
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - خفيف و سبك .

طيرانى

(
tir niyy
) ص . ع . منسوب بطيرى و از اهل طيرى .

طيرة

(
tayrat
) ا . ع . خفت و سبكى . يق : فيه طيرة : در او سبكى و خفت عقل است .

طيرة

(
tirat
) و (
teyarat
) ا . ع . فال بد .

طيرورة

(
tayrurat
) ا . ع . خفت و سبكى . يق : فيه طيرورة .

طيرورة

(
tayrurat
) م . ع . طار طيرا و طيرانا و طيرورة . مر . طير .

طيره

(
tire
) ا . پ . آزردگى و رنجش . و اضطراب . و خشم . و شرمندگى و خجالت و خجلت و حيا . و خجل و شرمنده . و طيره شدن : شرمنده و شرمسار شدن . و طيره گرفتن : خشم گرفتن .

طيره

(
tire
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تطير و فال بد .

طيرى

(
tir
) ا . ع . نام دهى در اصفهان .

طيس

(
tays
) ا . ع . بسيارى هر چيزى از آب و ريگ و جز آن . و عدد بسيار . و هر چه بر زمين باشد از خاك و خس و خاشاك . و هر مخلوق كثير النسل مانند مگس و مور و هوام . و خاك ريزه‌ها . و دريا .

طيس

(
tays
) م . ع . طاس طيسا ( از باب ضرب ) : بسيار گرديد .

طيسر

(
taysar
) ص . ع . ماء طيسر : آب بسيار .

طيسع

(
taysa '
) ا . ع . جاى فراخ . و مرد آزمند .

طيسفون

(
tisfun
) ا . پ . نام شهرى در ساحل يسار دجله نزديك بغداد حاليه كه از زمان اشكانيان تا غلبهء تازيان پايتخت ايران بود و در ساحل يمين دجله در مقابل اين شهر شهر ديگرى بوده موسوم بسلوسى و تازيان اين دو شهر را با پنج شهر ديگر كه در كنار آنها بود مداين مىگفته‌اند . بهر حال شهر طيسفون و يا كطيسفون پايتخت زمستانى پادشاهان ايران بوده و آن شهرى كه طاق كسرى در آن ساخته شده بود اسبانبر ناميده مىشد و اسفانبر و يا اسفابور نيز مىگفته‌اند .

طيسقون

(
taysaqun
) ا . پ . نام شهر قديم كه پايتخت پادشاهان بوده و گويا همان طيسفون باشد .

طيسل

(
taysal
) ا . ع . سراب . و باد . و باد سخت . و غبار . و شب تاريك . و جماعت . و بسيار از هر چيزى . و تشت . و نيز طيسل بمعنى طيس يعنى هر چه بر زمين باشد از خاك و خس و خاشاك . و هر مخلوق كثير النسل مانند مگس و مور و هوام . و خاك ريزه . و دريا .

طيسل

(
taysal
) ص . ع . ماء طيسل : آب بسيار . و نعم طيسل : نعمتهاى فراوان .

طيسلة

(
taysalat
) م . ع . طيسل طيسلة : سفر نزديك نمود پس زياد شد شتران وى .

طيسلة

(
taysalat
) ا . ع . نام مردى .

طيسه

(
tayse
) ا . پ . بستر و بالين . و دشك . و فراش .

طيش

(
tayc
) ا . ع . سبكى و خفت عقل . و عدم ثبات و ترديد . و خشم .

طيش

(
tayc
) م . ع . طاش طيشا ( از باب ضرب ) : سبك گرديد . و طاش السهم عن الهدف : خطا كرد تير از نشانه . و طاش عقله : رفت عقل او .

طيط

(
tit
) ا . ع . مرد دراز بالا . و مرد احمق و گول و نادان . و گشن تيز شهوت .

طيطان

(
tit n
) ا . ع . گند ناى برى .

طيطو

(
titu
) ا . پ . نوعى از مرغابى .

طيطوى

(
titav
) ا . ع . نوعى از قطا و مرغ سنگخوار .

طيع

(
tay '
) م . ع . طاع طيعا ( از باب ضرب ) : فرمانبردارى كرد ( لغة فى طاع طوعا ) .

طيع

(
tayye '
) افا . ع . مطيع و منقاد . و مايل .

طيعا

(
tayye'an
) ا . ع . جاء فلان طيعا : آمد فلان با ميل خود و بدون كراهت .

طيف

(
tayf
) ا . ع . خشم . و جنون . و خيال . و خيال در خواب . و وسوسه . و طيف من الشيطان : وسوسهء شيطان .

طيف

(
tayf
) م . ع . طاف بالشيئ و حوله طيفا ( از باب ضرب ) : گرديد گرد آن چيز ( لغة فى الطوف ) . و طاف الخيال طيفا و مطافا : آمد خيال در خواب .

طيف

(
tayyef
) خيال . و وسوسه . و وسوسهء شيطان .

طيفسون

(
tayfasun
) ا . پ . طيسقون و يكى از شهرهاى مداين .

طيفور

(
tayfur
) ا . پ . هر پرنده‌اى خواه بزرگ باشد مانند مرغ و يا كوچك مانند ملخ .

طيفور

(
tayfur
) ا . ع . نام مرغى كوچك . و نام با يزيد بسطامى شيخ صوفيه .