تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2257

مساهمون:

ص٢٢٥٧

طلياء

(
taly '
) ا . ع . لته پاره‌اى كه بدان شتر را مالند . و لتهء حيض . و جرب و گرى .

طليان

(
tely n
) ا . ع . چرك دندان .

طليان

(
toly n
) ا . ع . ج . طلى .

طليان

(
tely n
) و (
toly n
) ع . ج . طلا . و ج . طلى .

طليان

(
talay ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو مرد سخت بيمار .

طليب

(
talib
) ص . ع . بسيار جوينده . ج : طلباء .

طلية

(
tolyat
) ا . ع . گردن . و بيخ گردن . ج : طلى .

طليح

(
talih
) ا . ع . كنه .

طليح

(
talih
) ص . ع . شتر مانده شده . يق : بعير طليح و ناقة طليح . و قولهم : ناقة طليح اسفار : ماده شترى كه از زحمت سفر مانده و خسته شده باشد .

طليحان

(
talih ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : ماده شتر و سوار آن بدان‌جهت كه هر دو مانده مىشوند .

طليحة

(
talihat
) ص . ع . مؤنث طليح : ماده شتر مانده . ج : طلائح و طلايح .

طليس

(
tellis
) ا . ع . نابينا .

طليسا

(
talis
) ا . پ . قسمى از صدف .

طليعة

(
tali'at
) ا . ع . طليعة الجيش : كسى كه پيشاپيش لشكر فرستاده مىشود تا بر عدد دشمن و اخبار و اسرار وى آگاه گردد . ( للواحد و الجمع ) . ج . طلائع .

طليعه

(
tali'e
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - طلايه . و گروهى كه در شب حفاظت لشكر و شهر مىكنند . و مقدمهء لشكر و گروه پيشرو لشكر . و جاسوس . و قراول .

طليف

(
talif
) ا . ع . چيز گرفته . و ناچيز و هدر .

طليق

(
taliq
) ص . ع . خنده روى و گشاده روى . و رجل طليق اللسان : مرد تيز زبان . و لسان طليق : زبان فصيح . و نيز طليق : از قيد رسته و رها كرده و آزاد شده . ج : طلقاء . و طليق الاله : باد .

طليق

(
teliq
) ص . ع . مرد بسيار طلاق دهنده .

طليل

(
talil
) ا . ع . كهنه . و بورياى از شاخهء خرما بن و يا از پوست آن بافته . ج : اطلة و طلة و طلل . و خون رايگان رفته .

طم

(
tamm
) ا . ع . طم الماء طما و طموما ( از باب نصر ) : بسيار گرديد آب . و طم الاناء : پر كرد خنور را . و طم شعره : بريد موى را و يا گره زد . و طم راسه : گزيد بعض سر او را و يا تراشيد او را . و طممت البئر و غيرها بالتراب طما ( از باب ضرب و نصر ) : در انباشتم آن چاه و جز آن را و برابر كردم آن را . و طم التراب البئر : پر كرد خاك چاه را و برابر زمين كرد آن را . و قولهم : جاء السيل فطم الركبة اى سوتها و دفنها . و طم الشيئ : بسيار شد آن چيز و بالا گرفت و غالب شد . و طم الطائر الشجرة : بر بالاى درخت برآمد آن مرغ . و طم الرجل طما و طميما : سبك گرديد آن مرد و نرم نرم رفت و نرم نرم دويد . و كذا طم الفرس .

طم

(
temm
) ا . ع . آب . و هر چه بر آب گرد آيد و بر روى آب باشد و آب آورد . و آنچه آب آورد . و دريا . و عدد بسيار . و مال بسيار . و مرد رسا و شگفت و در شگفت آورنده . و شتر مرغ نر . و كير كلان . و اسب نيكو رو . و جاء بالطم و الرم : يعنى آورد ببحرى و برى و تر و خشك و خاك و آب و مال بسيار .

طماچه

(
tam - ce
) ا . پ . طمانچه .

طماح

(
tem h
) م . ع . طمح طمحا و طموحا و طماحا . مر . طمح .

طماح

(
tem h
) ا . ع . نافرمانى زن از شوى . و سركشى . يق : فرس فيه طماح .

طماح

(
tamm h
) ا . ع . آزمند و حريص .

طماحر

(
tam her
) ا . ع . كلان شكم .

طماخر

(
tom xer
) ا . ع . شتر نر .

طمار

(
tam re
) و (
tam ra
) ا . ع . جاى بلند . يق : انصب عليه من طمار او من طمار . و بنات طمار : سختى و داهيه .

طمار

(
tem r
) م . ع . طمر طمرا و طمورا و طمارا ( از باب نصر ) : بر جست از بلندى به پائين و يا از پائين به بالا . و طمر طمرا . مر . طمر .

طماسة

(
tam sat
) م . ع . طمسه طماسة ( از باب ضرب ) : تخمين كرد او را و اندازه نمود . و نگاهداشت او را .

طماسلة

(
tam selat
) ع . ج . طمسل .

طماع

(
tam '
) م . ع . طمع طمعا و طماعا و طماعة و طماعية . مر . طمع .

طماع

(
tamm '
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - آرزومند و بسيار طمعكار و پرطمع و پرآز و بسيار آزمند و پر ميل .

طماعة

(
tam 'at
) م . ع . طمع طمعا و طماعة . مر . طمع . و يق فى التعجب : طمع الرجل فلان طماعة ( از باب كرم ) : بسيار طمع شد آن مرد .

طماعى

(
tam '
) و (
tom '
) ع . ج . طامع .

طماعى

(
tamm 'i
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آرزومندى و پر حرصى و پر آزى .

طماعية

(
tam iyyat
) م . ع . طمع
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2257 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )