تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2254

مساهمون:

ص٢٢٥٤
در آن كفچليزها باقى بود و كسى راغب و مايل بر شرب آب آن نشود . و ناپاكى و آلودگى به گل و لاى سياه .

طلخ

(
talx
) م . ع . آلودن به گل و لاى سياه . و سياه كردن و تباه ساختن كتابت را . و آلودن پليدى ( و الفعل من فتح ) . و قيل اللطخ اعم من الطلخ .

طلخاء

(
talx '
) ا . ع . زن گول و احمق . و نام موضعى در مصر بر كنار نيل .

طلخام

(
telx m
) ا . ع . فيل ماده .

طلخثة

(
talxasat
) م . ع . آلودن . و آلودن به چيز نابايست .

طلخف

(
telaxf
) ص . ع . ضرب طلخف : زدن سخت .

طلخوم

(
tolxum
) ا . ع . آب برگرديده رنگ و مزه .

طلخيف

(
telxif
) ص . ع . ضرب طلخيف : زدن سخت .

طلس

(
tals
) ا . ع . چادر و طيلسان سياه .

طلس

(
tals
) م . ع . طلس الكتاب طلسا ( از باب ضرب ) : پاك كرد نوشته را و محو نمود . و طلس بالشيئ على وجهه : آورد آن چيز را . و طلس بصره : كور گرديد . و طلس بها : تيز داد . و طلس به فى السجن ( مجهولا ) : در زندان افگنده شد .

طلس

(
tals
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - محو و نابود . و طلس كردن : محو كردن و باطل ساختن . و نابود كردن .

طلس

(
tels
) ا . ع . نامه . و نامهء پاك كرده شده . و جامهء ريمناك . و پوست موى رفتهء ران شتر . و گرگ بىموى . و آدم كل . و سر بىموى . و هر چيز محوشده . و هر چيز كهنه . ج : اطلاس .

طلس

(
tols
) ع . ج . اطلس .

طلسة

(
tolsat
) ا . ع . پارچهء اطلس خاكسترى رنگ .

طلسم

(
telesm
) ا . پ . قطعه‌اى از فلز و جز آن كه به روى آن نقشهاى چند در ساعات مخصوصه براى حوائج معينه رسم كنند . و نيز اشكال و صور مهيب كه بر سر دفينه‌ها خزينه‌ها تعبيه نمايند . و نيز بعض خيالهاى موهوم كه باشكال عجيب در نظر مىآورند .

طلسم

(
telesm
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - قطعهء فلزى كه به روى آن نقشهاى چند در ساعات مناسب براى حوائج معين رسم كنند . ج : طلاسم و طلسمات .

طلسمات

(
telesm t
) ع . ج . طلسم .

طلسمة

(
talsamat
) م . ع . طلسم الرجل طلسمة : سر فروبرد آن مرد ( لغة فى طرسم ) . و نيز طلسمة : ساكت داشتن . و بر روى زمين نگاه كردن . و مسلح شدن . و مدافعه كردن . و نگاهدارى كردن و محافظت كردن بواسطهء اثر طلسم .

طلش

(
talc
) ا . ع . كارد و چاقو ( مقلوب شلط ) .

طلطل

(
taltal
) ا . ع . بلا و داهيه .

طلطل

(
toltol
) ا . ع . بيمارى مزمن و پيوسته .

طلطلة

(
taltalat
) ا . ع . بلا و داهيه .

طلطلة

(
taltalat
) م . ع . طلطله طلطلة : جنبانيد آن را و حركت داد .

طلطين

(
tolatin
) ا . ع . شخص بسيار مزور و محيل . و داهيه . يق : لقى منه الطلطين اى الداهية .

طلع

(
tal '
) ا . ع . طلع النخل : آنچه از خرما بن برآيد مانند دو نعل برهم نهادهء تيز اطراف و ميان وى بار آن نهاده باشد و يا شكوفهء نخستين خرما بن خواه نر باشد آن خرما بن و يا ماده . و نيز طلع : اندازه و مقدار . يق : الجيش طلع الف .

طلع

(
tal '
) و (
tel '
) ا . ع . كرانه . و هر جاى بلند كه از آن اطلاع يابند . و طلع الوادى : كرانهء رودبار . و كذا طلع الوادى .

طلع

(
tel '
) ا . ع . اسم است اطلاع را . يق : اطلع طلع العدو : متوجه باش نظر دشمن و اراده و قصد وى را . و هر زمين پست و هموار . و زمين پشته‌ناك . و مار دراز . و قولهم : اطلعته طلع امرى : آشكار كردم بر او سر خود را .

طلع

(
tol '
) ع ج . طلاع .

طلع

(
tala '
) م . ع . طلع الجبل طلعا و طلوعا ( از باب سمع ) : برآمد بر آن كوه .

طلعاء

(
tola'a '
) ا . ع . قى

طلعة

(
tal'at
) ا . ع . روى و ديدار و رؤيت . يق : حيا الله طلعتك : باقى بدارد خداى روى و ديدار تو را . و طلعة ذكر : غلاف نره . و نيز طلعة : واحد طلع يعنى يك شكوفهء خرما بن .

طلعت

(
tal'at
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ديدار .

طلعة

(
tol'at
) ص . ع . نفس طلعة : نفس سخت نگرندهء چيزى و تفحص‌كنندهء آن و نفس مايل به هوا و هوس . و امراة طلعة خباءة : زن بسيار خويشتن نماينده و پنهان شونده .

طلغ

(
talq
) و

طلغان

(
talaq n
) م . ع . طلغ العمل طلغا و طلغانا ( از باب فتح ) : خسته شد در آن كار و مانده گرديد پس برنجش و خستگى كار كرد . و هو يطلغ الخدمة : او بعجز و ماندگى خدمت مىكند .

طلف

(
talf
) و (
talaf
) ا . ع . رايگان . و
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2254 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )