تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2249

مساهمون:

ص٢٢٤٩

طفطاف

(
taft f
) ا . ع . كنار و ساحل . و لب . و كرانه‌هاى درخت .

طفطفة

(
taftafat
) م . ع . طفطف طفطفة : نرم و فروتن گرديد بر دست دشمن . و طفطف الطائر : گسترد آن مرغ هر دو بال را .

طفطفة

(
taftafat
) و (
teftafat
) ا . ع . تهيگاه و اطراف پهلو متصل باضلاع . و گوشت پاره‌اى نرم از نرم جاى شكم . و هر گوشت پارهء مضطرب . ج : طفاطف .

طفف

(
tafaf
) ا . ع . طفف المكيال و الاناء : پرى اطراف و نواحى آن . و آنچه بر سر پيمانه ريزند بعد پرى آن .

طففة

(
tafafat
) ا . ع . آنچه زيادتر از پيمانه و بر سر پيمانه باشد .

طفق

(
tafq
) م . ع . طفق يفعل كذا طفقا و طفوقا ( از باب سمع و ضرب ) : كردن گرفت اين كار را . قوله تعالى :
وَ طَفِقا يَخْصِفانِ عَلَيْهِما مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ *
: چيدن و برهم نهادن گرفتند و هو خاص بالاثبات و لا يقال ما طفق . و طفق فلان بمراده : رسيد به همان مراد خود را . و طفق الموضع : لازم گرفت جاى را .

طفل

(
tafl
) ص . ع . نرم و نازك و ناز پرورد از هر چيزى . ج : طفال و طفول . و قولهم : بنان طفل يعنى سرانگشتان نرم . و انما جاز ان يوصف البنان و هو جمع بالطفل و هو مفرد لان كل جمع ليس بينه و بين واحده الا التاء فانه يوحد و يذكر .

طفل

(
tafl
) م . ع . طفل طفلا ( از باب نصر ) : در شبانگاه درآمد . و طفلت الشمس : برآمد آفتاب . و نيز سرخى گرفت آفتاب قبل از غروب و نزديك بغروب شد آفتاب . و طفلت الناقة : پرورد بچه را آن ماده شتر و نيكو اصلاح وى كرد .

طفل

(
tefl
) ا . ع . نوزاده و بچهء كوچك از انسان و از ستور و ديگر جانوران و گاه مذكر و مؤنث و جمع در آن مساوى بود . قوله تعالى :
أَوِ الطِّفْلِ الَّذِينَ لَمْ يَظْهَرُوا عَلى عَوْراتِ النِّساءِ .
و نيز جايز است مطابقهء در تثنيه و جمع و تانيث . فيقال : طفلة و طفلان و طفلتان . ج : اطفال . و قيل : يبقى هذا الاسم للولد حتى تميز ثم يقال بعد ذلك له صبى و يافع و مراهق و بالغ . و قيل : يقال له طفل الى ان يحتلم . و نيز طفل : كوچك و خرد از هر چيزى . و مولود و ولد هر وحشى . و نياز و حاجت . و شب . و آفتاب نزديك بغروب . و اخگر كه از آتش‌زنه برافتد . و خرد و پارهء از هر چيزى عين باشد و يا حدث .

طفل

(
tefl
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نوزادهء از انسان و ديگر حيوانات . و بچه و كودك . و طفل چهل روزه : آدم ابو البشير . و طفل خونى : آفتاب . و طفل زبان دان كودكى كه بيك دفعه شنيدن سخن استاد را بفهمد و ياد گيرد و باستاد باز گويد . و طفل غازيان : جوان بىريش و امرد . و قلندر سيار . و طفل مشيمهء رزان : شراب سرخ . و طفل هندو : مردمك چشم .

طفل

(
tafal
) ا . ع . تاريكى . و باران . و طفل العشى : آخر روز نزديك غروب . و طفل الغداة : از صبح تا هنگام غروب آفتاب .

طفل

(
tafal
) م . ع . طفل النبت طفلا ( از باب سمع ) : خاك‌آلود گشت آن گياه . و طفل فلان : ناخوانده بمهمانى آمد به همان .

طلان

(
tefl ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه يعنى دو طفل .

طلان

(
tefl n
) ا . پ . ج . طفل . و طفلان آتش : شرارهء آتش و آتش‌پاره .

طفلانه

(
tefl ne
) ص و م ف . پ . - مأخوذ از تازى - كودك‌آسا و مانند كودك و بچگى . و از روى نادانى .

طفلة

(
taflat
) ص . ع . مؤنث طفل . يق : جارية طفلة : كنيزك نرم و نازك .

طفلة

(
teflat
) ا . ع . مؤنث طفل يعنى كودك ماده .

طفلتان

(
teflat ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه يعنى دو طفل ماده .

طفلك

(
teflak
) ا . پ . طفل كوچك .

طفلگان

(
teflag n
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بچگان و اطفال .

طفلگى

(
teflagi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بچگى و كودكى .

طفله

(
tafle
) ا . پ . زيره و كمون .

طفله

(
tefle
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بچه و فرزند .

طفلى

(
tefli
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بچگى و كودكى .

طفليت

(
tefliyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - طفوليت و بچگى و كودكى .

طفليل

(
teflil
) ص . ع . آنكه ناخوانده بمهمانى آيد .

طفن

(
tafn
) ا . ع . مرگ . و زندان و بند .

طفن

(
tafn
) م . ع . طفن الرجل طفنا ( از باب نصر ) : مرد آن مرد . و طفن فلانا : حبس كرد فلان را .

طفنش

(
tafannac
) ا . ع . آنكه سر قدمهاى او فراخ و وسيع بود .

طفنشأ

(
tafanca '
) و

طفنشاء

(
tafanc '
) ا . ع . سست بددل . و ناتوان در بينائى و ضعيف البصر . و جبان و ترسو .

طفنشل

(
tafancal
) ا . ع . مرد ضعيف و ناتوان .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2249 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )