تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2237

مساهمون:

ص٢٢٣٧

طرتمة

(
tartamat
) م . ع . طرتم الماء طرتمة : پليد شد آب و برگرديد و چغرلاوه برآمد بر آن . و طرتم الشيئ : موافق شد آن چيز را .

طرث

(
tars
) ا . ع . هر بناى تازه و نو .

طرث

(
ters
) ا . ع . كرانهء تندى لب فرج . و كرانة تلاق .

طرثخة

(
tarsaxat
) ا . ع . سبكى و چستى و چالاكى .

طرثمة

(
tarsamat
) م . ع . سر فرو افگندن و خاموش بودن از خشم و يا تكبر .

طرثوث

(
tarsus
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - ميوه‌اى كه بل نيز گويند .

طرثوث

(
torsus
) ا . ع . سر نره . و نام گياهى باريك شاخ مايل بسرخى و شيرين‌بار و مأكول . ج : طراثيث .

طرجهارة

(
tarjah rat
) و (
terjeh rat
) و

طرجهالة

(
tarjeh lat
) و (
terjeh lat
) ا . ع . پنگانچه و كاسهء خرد كه بدان آب خورند . و باصطلاح طب : نام غضروفى در حلقوم .

طرح

(
tarh
) م . ع . طرحه و به ( از باب فتح ) : انداخت آن را . و طرح فلانا : دور كرد به همان را . و طرح الرداء على عاتقه : انداخت عبا را بر دوش خود .

طرح

(
tarh
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نهاد و وضع . و نصب . و استوارى . و ترتيب . و آراستگى . و شكل و تركيب . و نمونهء عمارت نو . و بنياد عمارت . و طريقه و طور و رسم و روش . و طرح اساس كردن : ساختن و بنا كردن بنياد چيزى را . و طرح افگندن : كردن . و بنا كردن . و طرح كردن : برانداختن . و دور انداختن . و بنا كردن . و چيزى را به زور و ستم به كسى فروختن . و بر قيمت چيزى افزودن و به زير دستان فروختن . و بطرح دادن : بمفت و رايگان دادن . و بر قيمت چيزى افزودن و به زير دستان فروختن .

طرح

(
terh
) ص . ع . مطروح و دور افگنده شده .

طرح

(
terh
) و (
tarah
) ا . ع . جاى دور .

طرح

(
tarah
) ا . ع . زرشك .

طرح

(
tarah
) ص . ع . نية طرح : قصد دور و بعيد .

طرح

(
tarah
) م . ع . طرح طرحا ( از باب سمع ) : بدخوى گرديد . و طرح فلان : مرفه الحال و فراخ عيش گرديد فلان .

طرح

(
torrah
) ا . ع . مكان دور .

طرح

(
torrah
) ص . ع . مطروح و دور افگنده شده .

طرحان

(
tarh n
) ص . ع . به روى افتاده . و ضعيف شدهء از بيمارى .

طرحة

(
tarhat
) ا . ع . جبهء از پشم شتر . و طيلسان .

طرحدار

(
tarh - d r
) ص . پ . نيك منظر و صاحب حسن و خوشگل و خوش شكل و زيبا .

طرحدارى

(
tarh - d ri
) ا . پ . خوشگلى و حسن و زيبائى .

طرحوم

(
torhum
) ا . ع . دراز . و آب برگرديده رنگ و مزه .

طرحى

(
tarh
) ع . ج . طريح .

طرخاباد

(
tarx - b d
) ا . پ . نام قريه‌اى در گرگان .

طرخان

(
tarx n
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - لقب رئيس شريف . و آنكه پادشاهان قلم تكليف از وى بردارند و بر گناه از او مؤاخذه نكنند . و لقب پادشاه خراسان . و طرخون .

طرخانه

(
tarx ne
) ا . پ . ترخنه و گندم . بلغور كردهء در شير و يا دوغ پرورش داده كه از آن آش و چيزهاى ديگر پزند .

طرخة

(
tarxat
) ا . ع . حوض مانندى بزرگ نزديك مخرج كاريز .

طرخثة

(
tarxasat
) م . ع . طرخث طرخثة : سبك و چست و چالاك گرديد .

طرخشقون

(
tarxacqun
) ا . پ . كاسنى صحرائى .

طرخف

(
terxef
) و

طرخفة

(
terxefat
) ا . ع . مسكهء تنك كه روان باشد . و بدترين مسكه‌ها . و ابر تنك .

طرخون

(
tarxun
) ا . پ . نام گياهى كه عاقر قرحا بيخ آنست . و نوعى از سبزى خوردنى كه كليكان نيز گويند .

طرخون

(
tarxun
) ا . ع . - مأخوذ از ترخ فارسى - گياهى كه عاقر قرحا بيخ و ريشه هاى آنست .

طرد

(
tard
) و (
tarad
) م . ع . طردته طردا و طردا ( از باب نصر ) : دور كردم او را از خود . و طردت الابل طردا و طردا : فراهم كردم شتران را از اطراف و نواحى . و طردت القوم طردا : آمدم آن گروه را . و تجاوز كردم و درگذشتم از آنها . و طردت الصيد طردا : مروسيدم شكار را و طلب كردم آن را . و طردت فلانا عنى طردا : دور كردم فلان را از خود و گفتم بفلان برو از پيش من . و لا يقال فى المطاوع : اطرد و لا انطرد الا فى لغة رديئة بل يقال : طردته فذهب للمطاوع من غير بابه . و نيز طرد . راندن . يق : طردت القوم طردا : راندم آن گروه را . و اجرا كردن . يق : طردت الخلاف فى المسألة يعنى اجرا كردم آن را .

طرد

(
tard
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دفع و راندگى و دور كردگى و گريز اندگى .