صمحا ( از باب فتح و ضرب ) : گداخت گرما دماغ او را بگرمى خود . و صمحه بالسوط :
تازيانه زد او را . و صمح له بالمسئلة و غيرها : درشتى نمود با وى در سؤال و جز آن .
صمحاء
(
semh '
) و
صمحاءة
(
semh at
) ا . ع . زمين درشت .
صمحمح
(
samahmah
) ص . ع . راس صمحمح : سر موى رفتهء سخت و درشت .
صمحمح
(
samahmah
) و
صمحمحة
(
samahmahat
) و
صمحمحى
(
samahmahiyy
) ا . ع . مرد سخت و درشت و تواناى گرد اندام كوتاه بالا . و مرد رفته موى پيش سر . و مرد سترده موى سر .
صمخ
(
samx
) م . ع . صمخه صمخا ( از باب نصر ) : زد صماخ او را . و صمخت الشمس وجهه : اذيت كرد گرمى آفتاب روى او را و سخت تابيد به روى . و صمخ عينه : بمشت زد بر چشم او .
صمخ
(
semx
) ا . ع . چيزى خشك كه در سوراخ پستان گوسپند نزديك زائيدن يافت مىگردد و چون آن را برآرند راه شير گشاده گردد و صماخ نيز گويند .
صمخة
(
semxat
) ا . ع . واحد صمخ .
صمخة
(
samexat
) ص . ع . امراة صمخة : زن نرم و تازه بدن .
صمخدد
(
samaxdad
) و (
somaxdad
) ا . ع . خالص و بىآميغ . و بهترين خلق . يق :
انت فى صمخدد قومك : تو بهترين قوم خود هستى .
صمد
(
samd
) ا . ع . جاى بلند درشت .
و قصد و اراده و آهنگ . و مقصود . و نيت .
صمد
(
samd
) م . ع . صمده صمدا ( از باب نصر ) : قصد كرد آن را . و صمد الشيئ : برپاى كرد آن چيز را . و صمد فلانا : زد فلان را . و صمدت الشمس وجهة : اثر كرد گرمى آفتاب در روى او و سوزانيد آن را . و صمد القارورة صمدا ( از باب فتح ) : سربند بست آن شيشه را .
و نيز صمد : انتظار فرصت نمودن .
صمد
(
samad
) ا و ص . ع . مهتر و سيد . و آنكه در مهمات آهنگ وى كنند . و پاينده .
و رفيع . و بىنياز . و رست از هر چيزى . و مردى كه در جنگ تشنه و گرسنه نشود . و قومى كه خرقه نباشد ايشان را . و قيل الصمد الذى لا جوف له . و الذى انتهى سؤدده . و الذى لا ياكل و لا يشرب . و الذى لا ينام . و الذى لم يزل و لا يزال و القائم بنفسه الغنى عن غيره و المتعالى عن الكون و الفساد . و الذى لا يوصف بالتغاير . و الذى لا شريك له و لا يؤده حفظ شيئ . و الذى اذا اراد شيئا قال له كن فيكون .
و الذى ابدع الاشياء فخلقها اضدادا و اشكالا و ازواجا و تفرد بالوحدة بلا ضد و لا شكل و لا مثل و لا ند .
صمدان
(
samd n
) و
صمدانى
(
samad ni
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - جاويدان و هميشه و ابدى و سرمدى . و ربانى .
و غيبى .
صمدة
(
samdat
) ا . ع . سنگ بزرگ استوار و ثابت در زمين خواه بلندتر از زمين باشد و يا برابر آن . و ماده شترى كه سالها باردار نشود .
صمدحة
(
samdahat
) م . ع . صمدح يومنا صمدحة : سخت شد گرمى امروز .
صمدى
(
samadi
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - جاويد و هميشه و ابدى . و غيبى .
و ربانى .
صمديت
(
samadiyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ازليت و ابديت و هميشگى . و رفعت و بلندى . و الوهيت . و وحدانيت .
صمر
(
samr
) م . ع . صمر صمرا و صمورا ( از باب نصر ) : زفتى كرد . و باز داشت و منع نمود . و صمر الماء : روان شد آب از زمين نشيب در زمين برابر و هموار و قرار گرفت در آن با جريان سست و ضعيف .
صمر
(
samr
) و (
samar
) ا . ع . گند و بوى گوشت . و بوى ماهى تازه .
صمر
(
samr
) و (
samar
) م . ع . صمر اللبن صمرا و صرا ( از باب ضرب و سمع ) :
ترش گرديد آن شير .
صمر
(
semr
) ا . ع . قرارگاه آبى كه سست رو باشد و يا عام است .
صمر
(
somr
) ا . ع . لب آبجامه و خنوز .
و ستبرى خنوز . ج : اصمار . و قولهم :
ادهقت الكاس الى اصمارها و اصبارها : پر كردم جام را تا لب او .
صمر
(
samar
) م . ع . صمر صمرا ( از باب سمع ) : بوى گند گرفت .
صمر
(
samer
) ص . ع . گند گرفته و بوى گرفته .
صمرة
(
samrat
) ا . ع . شير بىمزه .
صمرة
(
samerat
) ص . ع . مؤنث صمر .
يق : يدى من السمك صمرة يعنى دست من از آن ماهى بوى بد گرفته است .
صمرد
(
semred
) ا . ع . ماده شتر بسيار شير . و ماده شتر كم شير .
صمصام
(
sams m
) و
صمصامة
(
sams mat
) ا . ع . تيغ برندهاى كه دولا نشود .
صمصام
(
sams m
) و
صمصامة
(
sams mat
) ص . ع . گذرندهء در كار و عزيمت .
و درشت و استوار . يق : رجل صمصام او صمصامة و فرس صمصام او صمصامة .