تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2168

مساهمون:

ص٢١٦٨

صصمم

(
samsam
) ا . ع . سخت زفتى و ناكسى .

صمصم

(
semsem
) ا . ع . زمين درشت و ج . صمصمة .

صمصم

(
semsem
) ص . ع . رجل صمصم : مرد درشت كوتاه بالا . و ابل صمصم : شتران قوى .

صمصم

(
semsem
) و (
somasem
) ص . ع . گذرندهء در كار و در عزيمت . و درشت و استوار .

صمصم

(
somasem
) ا . ع . شير بيشه .

صمصمة

(
samsamat
) ا . ع . بانگ خار - پشت ماده .

صمصمة

(
samsamat
) م . ع . صمصم فى الامر صمصمة : درگذشت در كار .

صمصمة

(
semsemat
) و (
samsamat
) ا . ع . خيار قوم . و گروه مردم . ج : صمصم .

صمع

(
sam '
) م . ع . صمعه بالعصا صمعا ( از باب فتح ) : زد او را به چوب دستى . و صمع القوم : گذار كرد بر آن قوم و بازداشت ايشان را بسخن .

صمع

(
som '
) ع . ج . اصمع . و ج . صمعاء . و صمع اللكعوب : لقب سگان خرد شتالنگ .

صمع

(
sama '
) م . ع . صمع صمعا ( از باب سمع ) : بىباكانه بر سر خود رفت . و صمع فى كلامه : خطا كرد در سخن . و صمع فلان : خرد گوش شد فلان .

صمعاء

(
sam ' '
) ص . ع . مؤنث اصمع : زن خرد گوش . و اذن صمعاء : گوش لطيف منضم بسر . ج : صمع .

صمعاء

(
sem ' '
) ا . ع . گياه گواليدهء تازه فراهم آمدهء باريك . و گياه بهمى كه پيش از شكفت غنچه گواليده باشد . و هر غلاف ميوهء فراهم آمده كه هنوز شكفته نشده باشد . ج : صمع .

صمعان

(
sam ' n
) ا . ع . لطيف‌ترين پرهاى مرغ كه بدان تير سازند .

صمعان

(
som ' n
) ا . ع . ج . اصمع .

صمعر

(
sam'ar
) ا . ع . سخت . و زمين درشت . و نام اسبى . و نام ماده شترى .

صمعرة

(
sam'arat
) ا . ع . پوست ستبر سر . و زمين درشت .

صمعرى

(
sam'ariyy
) ا . ع . سخت . و ناكس . و آنكه در وى سحر و افسون كارگر نشود . و سرخ خالص از هر چيزى .

صمعرية

(
sam'ariyyat
) ا . ع . مار خبيث كه فسون نپذيرد .

صمعور

(
som'ur
) ا . ع . كوتا بالاى دلير و شجاع . ج : صماعير .

صمعيوت

(
sam'ayut
) ا . ع . تيز سر و تيز نوك .

صمغ

(
samq
) و (
samaq
) ا . ع . شلم از هر درختى . ج : صموغ . و صمغ البطم : تربانتين . و صمغ القتاد : كتيرا . و صمغ المحروث : انغوزه .

صمغ

(
samq
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - انگوم و شلم و كوج يعنى مادهء چسبنده و با لزوجتى كه از نباتات ترشح مىكند و قسمى از آن كه محلول در آب است صمغ عربى ناميده مىشود و اين قسم را نوعا از اقسام اقاقيا اخذ مىكنند .

صمغ

(
semaq
) ا . ع . چيزى خشك كه در سوراخ پستان شتر پيدا مىشود و چون آن را برآرند شير وى خوشمزه و پاكيزه مىگردد .

صمغان

(
samq na
) ا . ع . لقيت صمغان يعنى ديدم شخصى را كه صمغ مىآرد دهن و هر دو گوش و هر دو چشم و بينى او چنان كه درخت صمغ ميارد .

صمغان

(
semq ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو كرانهء دهان كه ملتقاى هر دو لب است .

صمغة

(
samqat
) ا . ع . ريش و جراحت . و پاره‌اى از صمغ . المثل : تركته على مثل مقرف الصمغة دربارهء شخصى گويند كه در نزد او هيچ نگذاشته باشند زيرا كه صمغ را همين‌كه از درخت بكنند اثرى از آن باقى نمىماند .

صمغة

(
semqat
) ا . ع . لقيت ابا صمغة بمعنى لقيت صمغان مىباشد . مر . صمغان .

صمغة

(
semaqat
) ا . ع . صمغ . مر . صمغ .

صمغد

(
semaqd
) ا . ع . استوار و سخت توانا .

صمقة

(
samaqat
) ا . ع . شير بىمزه . و زمين سنگلاخ سخت .

صمقرة

(
samqarat
) م . ع . صمقر اللبن صمقرة : سخت ترش گرديد شير .

صمك

(
somok
) ا . ع . ج . صماك .

صمكة

(
samakat
) ص . ع . جمل صمكة : شتر توانا .

صمكمك

(
samakmak
) ا . ع . آنكه بوى بد داشته باشد . و آب كه از دول چكد و بوى آن متغير شود . و توانا و استوار .

صمكوك

(
samakuk
) و

صمكيك

(
samakik
) ا . ع . مرد نادان شتاب شر . و مرد تواناى درشت . و مرد درشت‌خوى . و شير لزج و ستبر . و مرد احمق شتابكار .

صمكيك

(
samkik
) ا . ع . سريع و شتابكار . و سخت و شديد . و احمق و نادان .

صمل

(
saml
) م . ع . صمله بالعصا صملا ( از باب نصر ) : زد او را به چوب - دستى . و صمل الشيئ صملا و صمولا : سخت شد و درشت گرديد آن چيز . و صمل