تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2169

مساهمون:

ص٢١٦٩
الشجر : خشك و خشن گرديد آن درخت از جهة آنكه آب نيافت . و صمل عن الطعام صملا : باز ايستاد از طعام .

صمل

(
saml
) ا . ع . صمل الشجر : خشونت و خشكى درخت .

صمل

(
somoll
) ص . ع . مرد قوى جثهء گرد اندام . و حافر صمل : سم سخت و استوار .

صملاخ

(
seml x
) ا . ع . درون سوراخ گوش . و ريم گوش . ج : صماليخ .

صملج

(
samallaj
) ا . ع . قوى و سخت توانا .

صملك

(
samallak
) ا . ع . سخت و قوى . و پاره‌اى از گوشت . ج : صماليك .

صملوخ

(
somlux
) ا . ع . ريم گوش . ج : صماليخ .

صمليل

(
semlil
) ا . ع . مرد ناتوان جثه و ضعيف . و نام گياهى .

صمم

(
samam
) م . ع . صم صما و صمما . مر . صم .

صمم

(
samam
) ص . ع . رجل صمم : مرد گذرنده در عزيمت و رساى در امور و قوى و استوار . و كذا فرس صمم .

صمم

(
semam
) ع . ج . صمة .

صموت

(
samut
) ا و ص . ع . خاموش و ساكت . و زره گران سنگ . و شمشير گذرنده . و شهد با موم كه همهء خانه‌هاى آن پر از شهد باشد . و نام اسبى . و ضربة صموت : ضربتى كه استخوان را ببرد و از آن درگذرد . و جارية صموت الخلخالين : دختر فربه و ستبر ساق كه آواز خلخالهاى وى شنيده نشود . و صموت كالحوت : خاموش و بىآواز مانند ماهى .

صموت

(
somut
) م . ع . صمت صمتا و صموتا . مر . صمت .

صموت

(
somut
) ص . ع . ج . صامت .

صموح

(
samuh
) ص . ع . حافر صموح : سم سخت و استوار .

صمور

(
samur
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - خز تيرهء سياه رنگ .

صمور

(
somur
) م . ع . صر صمرا و صمورا . مر . صمر .

صموغ

(
somuq
) ع . ج . صمغ .

صمول

(
somul
) م . ع . صمل صملا و صمولا . مر . صمل .

صمى

(
samy
) م . ع . صمى الصيد صميا و صميانا ( از باب ضرب ) : بر جاى مرد آن صيد . و صمى الامر فلانا صميا : فرود آمد به همان را آن كار . و ما صماك عليه : چه چيز برداشته است ترا بر آن . و صمى الفرس على لجامه : بدندان گرفت آن اسب لگام را و رفت . و صمى فلان صميا و صميانا : برانگيخت فلان . و برجست . و شتاب كرد .

صميان

(
samay n
) ص . ع . مرد دلاور راست حمله و رسا و ماهر در امور .

صميان

(
samay n
) م . ع . صمى صميا و صميانا . مر . صمى .

صميت

(
semmit
) ص . ع . بسيار خاموش و ساكت .

صميدح

(
samaydah
) ا . ع . روز گرم و سخت و شديد .

صمير

(
samir
) ص . ع . رجل صمير : مرد خشكيده گوشت و پوست بر استخوان چسبيده كه از وى بوى خوى و عرق آيد .

صمير

(
somayr
) ا . ع . وقت غروب آفتاب .

صميل

(
samil
) ا . ع . خشك و يابس .

صميم

(
samim
) ا و ص . ع . اصل هر چيزى و خالص و خلاصهء آن . و استخوان كه چيزى و خالص و خلاصهء آن . و استخوان كه بدان قوام عضو است . و سرماى سخت . و گرماى سخت . و پوست تخم مرغ . و رجل صميم : مرد خالص ( واحد و جمع در وى يكسان است ) . و هو فى صميم قومه اى فى خالصهم و لبهم . و صميم القلب : ميان دل .

صميم

(
samim
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - دوست صميم : دوست خالص بدون ساختگى . و از صميم قلب : از ته دل و از ميانهء دل و از روى ميل و شوق و صدق .

صميماء

(
somaym '
) ا . ع . نام گياهى شبيه بگزر .

صميمى

(
samimi
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - خالصانه و قلبى و درونى و صادقانه .

صن

(
sann
) ا . ع . اول ايام برد العجوز .

صن

(
senn
) ا . ع . كميز و بركه بسيار بد بومى باشد . و روزى از روزهاى برد العجوز . و آوندى مانند سلة و سرپوش‌دار كه در وى نان نهند . و زنبيل بزرگ .

صنا

(
san
) و

صناء

(
san '
) ا . ع . خاكستر . و چرك و ريم .

صناب

(
sen b
) ا . ع . نان خورشى كه از خردل و زبيب ترتيب دهند .

صناب

(
sen b
) و

صنابة

(
sen bat
) ا . ع . دراز پشت دراز شكم .

صنابر

(
san ber
) ا . ع . صنابر الشتاء : سختى سرما .

صنابى

(
sen biyy
) ص . ع . اسب كميت . و اسب گلگون كه با مويهاى سپيد آميخته باشد . و برزون صنابى : يا بوئى كه مويهاى آن با مويهاى سپيد آميخته بود .

صنابير

(
san bir
) ا . ع . ج . صنبور .

صناج

(
sann j
) ا . ع . سازندهء چنگ . و ابن صناج : نام محدثى .

صناجة

(
sann jat
) ص . ع . شب روشن . يق : ليلة قمراء صناجة .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2169 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )