تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2135

مساهمون:

ص٢١٣٥

صداء

(
sad '
) ا . ع . زنگ آهن و مس و ائينه و جز آن .

صداء

(
sad '
) م . ع . صدئ صدء و صداء . مر . صدء .

صداء

(
sed '
) م . ع . صاداه مصاداة و صداء . مر . مصاداة .

صداء

(
sod '
) ا . ع . نام قبيله‌اى از تازيان در يمن .

صدآء

(
sad'a '
) ص . ع . مؤنث اصدا يعنى ماديان كميت . و كتيبة صدآء : لشكر غرق آهن كه از آن بوى زنگ برآيد .

صداء

(
sad '
) ا . ع . نام چاهى و يا آبى كه صداء (
sadd '
) نيز گويند .

صداء

(
sadd '
) ا . ع . نام چاهى كه از آب آن در عربستان آبى شيرين‌تر وجود ندارد . و منه المثل : ماء و لا كصداء .

صدأة

(
sod'at
) ا . ع . سرخى سير مايل بسياهى و هى من شيات المعز و الخيل .

صداح

(
sod h
) م . ع . صدح الرجل صدحا و صداحا ( از باب فتح ) : بانگ كرد آن مرد . و كذا صدح الديك و غيره . و صدحت الجارية : بلند كرد آن كنيزك بانگ خود را بآواز .

صداح

(
sadd h
) ص . ع . كسى كه بلند آواز كند و فرياد كند .

صداد

(
sed d
) ا . ع . پرده و مانند آن .

صداد

(
sodd d
) ا . ع . مار . و كربسه . و كلاكموش . ج : صدائد . و راه سوى آب .

صدار

(
sed r
) ا . ع . نوعى از جامه كه سرش مانند مقنعه و دامنش مىپوشاند هر دو دوش و سينه را و به فارسى پيرهنچه گويند . و داغى كه جهة نشان بر سينهء اشتر نهند . و پيش‌بند ستور . المثل : كل ذات صدار خالة اى من الحق الرجل ان يغار على كل امراة كما يغار على جرمه .

صدار

(
sed r
) م . ع . صادر مصادرة و صدارا . مر . مصادرة .

صدارة

(
sad rat
) ا . ع . اعالى وادى و جزء افراشته و مقدم آن . ج : صدائر .

صدارت

(
sed rat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بالانشينى . و شغل و منصب وزير اول كه صدر اعظم گويند . و صدارت طلب : كسى كه طالب بالانشينى باشد .

صداع

(
sod '
) ا . ع . دردسر . و كاليو .

صداغ

(
sed q
) ا . ع . داغى كه بر صدغ شتر گذارند .

صداغة

(
sad qat
) م . ع . صدغ صداغة ( از باب كرم ) : ضعيف و ناتوان گرديد .

صداق

(
sad q
) و (
sed q
) ا . ع . دست پيمان و مهر و كابين زن . ج : صدق و صدق .

صداق

(
sed q
) م . ع . صادق مصادقة و صداقا . مر . مصادقة .

صداقة

(
sad qat
) ا . ع . دوستى و محبت . و راستى .

صداقت

(
sed qat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - راستى و درستى و هر توز . و دوستى و مودت و محبت و اخلاص و محبت خالص . و اطاعت و فرمانبردارى . و وفادارى .

صداقت‌پرور

(
sed qat - parvar
) ص . پ . پرورده شدهء در راستى و درستى و معتاد بدرستى .

صداقت كار

(
sed qat - k r
) و

صداقت كيش

(
sed qat - kic
) و

صداقت گستر

(
sed qat - gostar
) ص . پ . صادق و امين . و وفادار . و نمك بحلال .

صداقت‌گسترى

(
sed qat - gostari
) ا . پ . امانت . و اظهار صداقت و امانت .

صداقت مقال

(
sed qat - maq l
) ص . پ . آنكه گفتار وى روى از روى راستى و درستى باشد .

صدام

(
sed m
) ا . ع . علتى در سر ستور .

صدان

(
sodd ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو كرانهء بلند از سر . و دو كرانهء سوفارتير

صدائد

(
sad ed
) ع . ج . صداد .

صدائر

(
sad er
) ع . ج . صدارة . و ج . صديرة .

صدبرگ

(
sad - barg
) ا و ص . پ . نام گلى . و نام كنيزكى . و گل صد برگ : گل سرخ پرپر .

صدپا

(
sad - p
) ا . پ . سد پايه كه هزار - پا نيز گويند .

صدپاره

(
sad - p re
) ص . پ . چيزى كه به صد جزء تقسيم شده باشد .

صد پايه

(
sad - p ye
) ا . پ . سد پايه و هزار پا .

صد پيوند

(
sad - payvand
) ا . پ . يك نوع گياهى كه بتازى عصافير الراعى گويند .

صدتو

(
sad - tu
) ا . پ . يك جزء از شكنبهء حيوانات نشخوارى .

صدچاك

(
sad - c ? k
) ص . پ . هر چيز كه بپاره‌هاى بسيار چاك شده باشد .

صد چراغ

(
sad - cer q
) ا . پ . نخلى چوبين و يا برنجين و يا نقرگين كه چراغهاى بسيار در آن افروزند و چلچراغ نيز گويند .

صدح

(
sadh
) م . ع . صدح صدحا و صداحا . مر . صداح .

صدح

(
sadah
) ا . ع . علم . و جاى خالى . و پشتهء خرد . و پشتهء از سنگ سخت . و ميوه‌اى سرخ‌تر از عناب . و سنگ پهن . و حبشى و زنگى . و مرد سياه . ج : صدحان .