تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2134

مساهمون:

ص٢١٣٤

صخبة

(
saxbat
) ص . ع . عين صخبة : چشمهء با بانگ و فرياد جوش .

صخبة

(
saxebat
) ص . ع . امراة صخبة : زن با بانگ و فرياد . و عين صخبة : چشمهء با بانگ و فرياد جوش .

صخبة

(
soxobbat
) ص . ع . امراة صخبة : زن با بانگ و فرياد .

صخة

(
saxxat
) ا . ع . آواز سنگ . يق : ضربت الصخرة فسمعت لها صخة .

صخد

(
saxd
) م . ع . صخدته الشمس صخدا ( از باب نصر ) : سوخت آن را آفتاب . و صخد الصرد : بانگ كرد گنجشك . و صخد اليربوع : بانگ كرد كلاكموش . و صخد اليه صخودا : گوش داد بسوى او .

صخد

(
saxd
) ا . ع . نام شهرى .

صخد

(
saxad
) م . ع . صخد النهار صخدا ( از باب سمع ) : نيك گرم شد روز . و كذلك صخدت النار و غيرها .

صخدان

(
saxd n
) و (
saxad n
) ص . ع . يوم صخدان : روز نيك گرم . و كذلك يوم صخدان .

صخر

(
saxr
) ا . ع . صخر بن حرب ابن امية : نام ابو سفيان پدر معاويه از مؤلفهء قلوب است . تولد او ده سال پيش از عام الفيل و اسلام او در روز فتح و گفته‌اند در حسن اسلام وى اختلاف است .

صخر

(
saxr
) و (
saxar
) ع . ج . صخرة و صخرة .

صخر

(
saxer
) ص . ع . مكان صخر : جاى سنگناك .

صخرات

(
saxar t
) ع . ج . صخرة و صخرة .

صخرة

(
saxrat
) و (
saxarat
) ا . ع . سنگ بزرگ سخت . ج : صخر و صخر و صخور و صخرات .

صخرة

(
saxerat
) ص . ع . ارض صخرة : زمين سنگلاخ .

صخره

(
saxre
) ا . پ . نام ديوى كه انگشترى سليمان پيغمبر را دزديد . و صخرهء صماء : سنگ سخت رست .

صخف

(
saxf
) م . ع . ببيل كاويدن زمين را ( و الفعل من فتح ) . يق : صخف الارض صخفا .

صخم

(
saxm
) م . ع . صخمته الشمس صخما ( از باب نصر ) : سوخت آن را آفتاب .

صخماء

(
saxm '
) ا . ع . زمين سنگلاخ سوخته مخلوط بنرم و درشت .

صخو

(
saxv
) م . ع . صخا النار صخوا : بگشاد آتش را .

صخوب

(
saxub
) ص . ع . مرد سخت آواز و سخت فرياد .

صخود

(
saxud
) م ع . يوم صخود : روز نيك گرم .

صخود

(
soxud
) م . ع . صخد اليه صخودا ( از باب نصر ) : گوش داشت بسوى او .

صخور

(
soxur
) ع . ج . صخرة و صخرة .

صخى

(
sax
) م . ع . صخى الثوب صخى ( از باب سمع ) : چركين و ريمناك شد جامه .

صخى

(
saxi
) ص . ع . ثوب صخ : جامهء چركين .

صخيخ

(
saxix
) م . ع . صخت الصخرة صخا و صخيخا ( از باب نصر ) : آواز كرد آن سنگ .

صخيخ

(
saxix
) ا . ع . آواز سنگ .

صخير

(
saxir
) ا . ع . نام گياهى .

صد

(
sad
) ص . توصيفى عددى . پ . ده دفعه ده . و عدد بسيار . و صد چندان : چندين دفعه صد و چندين دفعه زيادتر از صد . و صد شاخ كردن : صد پاره كردن . و گل صد پر : گل پرپر .

صد

(
sadd
) م . ع . صده عن الشيئ صدا ( از باب نصر ) : منع كرد او را از آن چيز و برگردانيد و بازداشت .

صد

(
sadd
) و (
sodd
) ا . ع . كوه و ناحيهء وادى و جانب آن .

صدء

(
sad '
) م . ع . صدا المراة صدء ( از باب فتح ) : زدود زنگ آن آئينه را .

صدء

(
sod '
) و (
sada '
) ا . ع . زنگ آهن و مس و جز آن . و زنگ آئينه .

صدء

(
sada '
) ص . ع . رجل صدء : مرد نازك بدن لطيف اندام .

صدء

(
sada '
) م . ع . صدئ الفرس صدء و صداء و صدوء ( از باب سمع و كرم ) : كميت گرديد آن اسب . و صدئ الحديد : زنگ زده شد آهن . و صدئ الرجل : راست ايستاد آن مرد و نظر كرد . و صدئت يده من الحديد : بوى گرفت دست او از آهن .

صدا

(
sada '
) ا . پ . آواز و صوت . و سدا و آوازى كه در كوه و گنبد و چاه و مانند آن پيچد و باز همان شنيده شود . و برگشت آواز و پرواك و پرواگ و پژواك و خنيد و مانو .

صدا

(
sad
) ا . ع . آواز كوه و سراى و مانند آن يعنى چون شخص در كوه آواز كند به همان آواز خود جواب داده شود . و يق : صم صداه و اصم الله صداه يعنى هلاك باد و هلاك گرداند او را خداى لان الرجل اذا مات لم يسمع الصدا منه شيئا فيجيبه .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2134 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )