تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2083

مساهمون:

ص٢٠٨٣
و ريزه . و مقدار بسيار اندك از بوى خوش . و گرفتگى گل شمع و چراغ با گل‌گير .

شمهذ

(
camhaz
) ا . ع . آهن و حديد . و تيز از هر چيزى .

شمهذ

(
camhaz
) و

شمهذة

(
camhazat
) ا . ع . سگ سبك تيز دندان .

شمهذة

(
camhazat
) م . ع . شمهذ السكين و نحوها شمهذة : تيز كرد كارد و مانند آن را . و شمهذ الحديد : نازك كرد آن آهن را .

شميا

(
camy
) ا . پ . آسمان و سماء .

شميانه

(
camy ne
) ا . پ . شاميانه .

شميت

(
camit
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ملامت و شماتت . و فتنه و غوغا .

شميد

(
camid
) پ . ح م . شميدن . و ا . آشفتگى و سرگردان شدگى . و هراسيدگى . و حيرانى و سرگشتگى . و مدهوش از عشق و از اندوه و اضطراب . و متنفر و رميده .

شميدن

(
camidan
) ف ل . پ . بيهوش گرديدن . و آشفته شدن و پريشان گشتن . و ترسيدن و هراسيدن و زهراسيده شدن . و نوحه و افغان كردن . و گريستن . و رميدن و اجتناب كردن از تنفر . و متنفر شدن و نفرت كردن . و بوئيدن . و پىدرپى نفس زدن از تشنگى .

شميده

(
camide
) ص . پ . رميده . و ترسيده و هراسيده و ترسان . و متنفر گرديده . و خوشيدهء از تشنگى . و پىدرپى نفس زنندهء از تشنگى . و كسى كه دل وى از گريه كردن و يا دويدن بطپد . و گريان و نوحه‌كنان . و آشفته و سرگردان و مدهوش و سرآسيمه و سر گشته . و شير شرزه و خشمگين .

شميذر

(
camayzar
) ا . ع . شتر شتاب‌رو . و كودك شادمان و سبك و چست و سير شتاب .

شميذرة

(
camayzarat
) ا . ع . مؤنث شميذر ماده شتر شتاب‌رو .

شمير

(
cemir
) ا . ع . نام كوهى در يمن . و موضعى در ارمنيه .

شمير

(
cemmir
) ص . ع . داناى امور آزموده كار . و مرد جلد خويشتن ورچيده . و ماده شتر تيزرو .

شميران

(
camir n
) ا . پ . نام حاكم شكن كه افراسياب به يارى پيران ويسه بجنگ طوس فرستاد . و ناحيه‌اى از ولايت رى كه در دامنهء كوه البرز واقع شده . و نام ناحيه‌اى در جانب شمال ولايت هرات .

شميز

(
camiz
) ا . پ . كشتكار و زارع و زراعت‌كننده و كشاورز .

شميز

(
comiz
) ا . پ . زمينى كه براى كشتكارى و زراعت آراسته‌اند .

شميسا

(
camis
) ا . پ . - مأخوذ از سريانى - نور و روشنائى .

شميسة

(
comaysat
) ا . ع . مصغر شمس يعنى آفتاب كوچك .

شميستان

(
comaysat ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه نام دو جنت در مقابل فردوس .

شميط

(
camit
) ا و ص . ع . درآميخته . و صبح . و روشنائى بسياهى آميخته . و اولاد مرد كه نيمه‌اى نر و نيمه‌اى ماده باشند . و گياه خشك و تر با هم آميخته . و گرگ سياه سپيد . و شيرى كه از خوشمزگى ترشى و تازگى آن معلوم نشود . و طائر شميط الذنب : مرغ سپيد سياه دم .

شميطية

(
camitiyyat
) ا . ع . نام قبيله‌اى از تازيان .

شميل

(
camil
) ا . ع . شمال .

شميم

(
camim
) ا و ص . ع . بوى خوش . و درخت بدان‌جهت كه ستور مىبويد آن را . و بلند و مرتفع . و قتب شميم : پالان بلند .

شميم

(
camim
) م . ع . شم شما و شميما . مر . شم .

شميم

(
camim
) ص . پ - مأخوذ از تازى - ببوى خوش آميخته . و گل عنبر شميم : گلى كه بوى عنبر دهد . و نسيم عبهر شميم : نسيمى كه بوى ياسمن دهد .

شميمه

(
camime
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - ببوى خوش آميخته و معطر .

شميمى

(
cemmim
) م . ع . شم شما و شميما و شميمى . مر . شم .

شن

(
can
) ا . پ . ناز و كرشمه . و گياه كنو كه از پوست آن ريسمان تابند .

شن

(
cen
) ا . پ . خاك مخلوط با سنگ ريزه . و شن ماسه : ريگ نرم .

شن

(
cann
) ا . ع . مشك كوچك كهنهء دريده . و پوست كهنه . ج : شنان . و نام مردى دانا و هوشيار كه زنى زيرك موسوم بطبقة وى را بشوهرى اختيار كرد . المثل : و افق شن طبقة .

شن

(
cann
) م . ع . شن الماء على الشراب شنا ( از باب نصر ) : ريخت آب را به روى شراب . و شن الغارة : پراكنده كرد غارت را و بهر طرف ريخت آن را .

شنء

(
can '
) و (
cen '
) و (
con '
) م . ع . شناه شنأ و شناء و شنأ و شنأة و مشنأ و مشنأة و مشنأة و شنأنا و شنأنا ( از باب فتح و سمع ) : دشمن داشت آن را و دشمنى كرد با وى . و شنى . الرجل ( مجهولا ) : دشمن داشته شد آن مرد . و شنأبه : اقرار كرد به آن و داد آن را . و بيزار شد از آن . و كذا شنى . به . مر . شنأ .

شنأ

(
cana '
) م . ع . شنى . له حقه شنأ ( از باب سمع ) : داد حق او را . و شنى . به : اقرار كرد به آن . و داد آن را . و بيزار شد از آن . و شنى . الشيى . : برآورد آن چيز را .

شنا

(
cen
) ا . پ . سباحت و آب‌ورزى و
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2083 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )