آهيختن و شمشير از غلاف برآوردن . و شمشير گوشتين : تيغ گوشتين كه زبان باشد . و شمشير الملك يعنى سيف الملك از القاب هندى .
شمشير
(
cam - cir
) ا . پ . مركب از دو كلمه يكى شم بمعنى دم و ديگرى شير كه شير بيشه باشد يعنى دم شير .
شمشيرباز
(
camcir - b z
) ص . پ .
كسى كه در مسخ شمشير و به كار بردن آن مهارت دارد .
شمشيربازى
(
camcir - b zi
) ا . پ .
مشخ شمشير و طريقهء به كار بردن شمشير .
شمشير بهادر
(
camcir - bah dor
) ص . پ . شخص بىفايده و بيمصرف و نالايق .
شمشيرزن
(
camcir - zan
) ص . پ .
دلاور و بهادر و جنگى و جنگ آموز و پهلوان و غازى .
شمشيرساز
(
camcir - s z
) ا . پ .
شمشيرگر و كسى كه شغل و پيشهء آن ساختن شمشير است .
شمشيرسازى
(
camcir - s zi
) ا . پ .
صنعت ساختن شمشير .
شمشيرگر
(
camcir - gar
) ا . پ . كسى كه شغل و كار آن ساختن شمشير است .
شمص
(
cams
) م . ع . شمص الدواب شمصا ( از باب نصر ) : به نرمى و يا بدرشتى راند ستور را . و شمص فلانا : زد فلان را . و شمص الفرس : ناگوارد شد آن اسب از خوردن سپستتر . و شمص الدابة :
در خست آن ستور را به چوب تا تيز رود .
شمص
(
coms
) ع . ج . شامص .
شمص
(
camas
) ا . ع . شتابزدگى در سخن .
شمص
(
camas
) م . ع . شمص شمصا ( از باب سمع ) : شتاب كرد در سخن راندن .
شمص
(
comos
) ع . ج . شموص .
شمصرة
(
camsarat
) م . ع . شمصر عليه شمصرة : تنگ گرفت بر وى .
شمط
(
camt
) م . ع . شمطه به شمطا ( از باب ضرب ) : درآميخت آن را به آن چيز .
و شمط الاناء : پر كرد آن آوند را . و شمطت النخلة : برافتاد غورهء آن خرمابن .
و شمط الشجر : فشانده شد برگهاى آن درخت .
شمط
(
camt
) و (
cemt
) و (
camat
) ا . ع . توابل و ديگ افزار . يق : قدر تسع شاة بشمطها . و كذا بشمطها و بشمطها .
. مر . شماط .
شمط
(
comt
) ع . ج . اشمط و شمطاء .
شمط
(
camat
) ا . ع . سپيدى موى بسياهى درآميخته .
شمط
(
camat
) م . ع . شمط الرجل شمطا ( از باب سمع ) : سپيد سياه موى شد آن مرد .
شمطاء
(
camt '
) ص . ع . مؤنث اشمط زن دو موى . ج . شمط و شمطان .
شمطاط
(
cemt t
) ا . ع . گروه از مردم و جز آن . و كفتگى جامه . ج : شماطيط .
شمطالة
(
comt lat
) ا . ع . گوشت پارهء پينهناك .
شمطان
(
comt n
) ع . ج . اشمط و شمطاء .
شمطانة
(
comt nat
) ا . ع . غورهء خرماى به رسيدن درآمده و يا نيمهء آن رطب شده .
شمطوط
(
comtut
) ا . ع . طويل و دراز . و گروه از مردم و جز آن . ج :
شماطيط .
شمطيط
(
cemtit
) ا . ع . گروه از مردم و جز آن . ج : شماطيط .
شمظ
(
camz
) م . ع . شمظ الرجل بالكلام شمظا ( از باب نصر ) : آميخت آن مرد سخن نرم را با سخن درشت . و شمظ فلانا : برانگيخت فلان را . و نرم جنبانيد آن را . و شمظ الشيئ : اندك اندك گرفت آن چيز را . و آميخت آن چيز را . و شمظ فلانا : بار داشت فلان را .
شمع
(
cam '
) م . ع . شمع شمعا و شموعا و مشمعة ( از باب فتح ) : بازى كرد . و مزاح كرد . و شمع الشيئ : پريشان و متفرق شد آن چيز . و شمع به : ترك داد آن را .
شمع
(
cam '
) و (
cama '
) ا . ع . موم .
و آنچه براى روشنائى سوزند و گفتهاند شمع ( بتحريك ) كلام عرب است و شمع ( به سكون ) از لغات مولده مىباشد .
شمع
(
cam '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شماله و آن چيز كه از موم و يا پيه ساخته براى روشنائى مىسوزانند . و قنديل و چراغ . و هر چيز كه براى روشنائى مىسوزانند . و شمع الهى : قرآن مجيد . و شريعت مطهر اسلام .
و آفتاب . و ماه . و شمع زرين لگن :
آفتاب . و شمع سحر : عمود صبح . و صبح كاذب . و آفتاب . و شمع شبافروز :
چراغ روشن . و شمع صباح : آفتاب . و شمع صبحى : نيز آفتاب . و شمع عالمتاب : نيز آفتاب . و شمع فلك : آفتاب .
و ماه . و ستارهها . و شمع مزعفر :
آفتاب . و شمع هفت چرخ : نيز آفتاب .
و شمع يهودى وش : شراب لعلى و مى سرخ .
شمع بالا
(
cam ' - b l
) ص . پ .
برافراخته شدهء مانند شمع .
شمعة
(
cam'at
) ا . ع . واحد شمع .