تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2081

مساهمون:

ص٢٠٨١

شمعدان

(
cam ' - d n
) ا . پ . آلتى كه در آن شمع چراغ را مىگذارند و قنديل و كيه‌دان .

شمع رخ

(
cam ' - rox
) و

شمع‌رو

(
cam ' - ru
) ص . پ . آنكه روى وى مانند شمع تابان و درخشان باشد .

شمع‌ساز

(
cam ' - s z
) ا . پ . شماع و كسى كه شمع مىسازد و مىفروشد .

شمعستان

(
cam'est n
) ا . پ . جائى كه در آن شمعهاى افروخته بسيار باشد .

شمع قد

(
cam ' - qad
) ص . پ . راست بالا مانند شمع .

شمعل

(
cam'al
) و

شمعلة

(
cam'alat
) ا . ع . ماده شتر با نشاط و شادمان .

شمعلة

(
cam'alat
) ا . ع . نام چند نفر شاعر . و شمعلة اليهود : قرائت يهود .

شمعلة

(
cam'alat
) م . ع . شمعل الشيئ شمعلة : پراكنده گشت آن چيز .

شمعون

(
cam'un
) ا . ع . پدر ماريهء قبطيه مادر ابراهيم پسر آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و شمعون الصفا : برادر يوسف پيغمبر . و نام يكى از حوارى حضرت عيسى .

شمعى

(
cam'i
) ص . پ . منسوب بشمع .

شمعى پيرهن

(
cam'i - pirahan
) ا . پ . قسمى از شمد زردرنگ .

شمعى رنگ

(
cam'i - rang
) ص . پ . هر چيز كه برنگ شعله باشد .

شمغند

(
camqand
) ا . پ . زن بد بوى و گنده و متعفن . و زشت روى متعفن . و لباس چركين و ناپاك . و ناپاكى و پليدى و چركينى .

شمغندان

(
camqand n
) ص . پ . زشت و بدبوى و متعفن .

شمغنده

(
camqande
) ص . پ . گنديده و بدبوى و متعفن . و مدهوش گشته از ترس و بيم .

شمغنديدن

(
camqandidan
) ف ل . پ . فاسد شدن و متعفن شدن .

شمغيدن

(
camqidan
) ف ل . پ . داراى بوى ناخوش و ناپسند شدن .

شمق

(
camaq
) ا . ع . شادمانى و فرح ديوانگى .

شمق

(
camaq
) م . ع . شمق شمقا ( از باب سمع ) : شادمان شدن بنشاط ديوانگى .

شمق

(
cemmeq
) ا . ع . مرد طويل و دراز .

شمقة

(
cemmeqat
) ا . ع . مؤنث شمق زن دراز .

شمقمق

(
camaqmaq
) ص . ع . دراز . و شادمان . و ابو الشمقمق : مروان بن محمد شاعر .

شمكور

(
camkur
) ا . پ . نام شهرى نزديك گنجه .

شمگير

(
camgir
) ا . پ . نام سردارى مشهور .

شمل

(
caml
) ا . ع . باد شمال . و جانب شمال . و كار فراهم آمده . يق : فرق الله شملهم : پريشان گرداند خداى كار فراهم آمدهء ايشان را . و كار پريشان . يق : جمع الله شملهم : فراهم آورد خداى كار پريشان ايشان را .

شمل

(
caml
) م . ع . شمل الامر شملا و شمولا ( از باب نصر ) : رسيد آن كار بهمهء ايشان و فراگرفت ايشان را . و شمل به : به چپ رفت . و به چپ گرفت آن را . و شملت الريح شملا : تغيير كرد آن باد . و شمل المراة شملا : جماع كرد با آن زن . و شمل النخلة : برچيد از خرما آنچه بر درخت بود . و شمل الخمر : در باد شمال نهاد مى را تا سرد شود . و شمل الشاة شملا ( از باب نصر و ضرب ) : در غلاف گرفت پستان آن گوسپند را . و نيز شمال ساخت براى گوسپند . و كذلك شمل النخلة : شمال بست بر خوشهء آن خرما بن . و شمله شملا و شمولا ( از باب سمع ) : پوشانيد آن را .

شمل

(
caml
) و (
camal
) ا . ع . باد شمال . و گروه و جماعت . و دخل فى شملهم : درآمد در جماعت و محل ازدحام آنها . و كذا دخل فى شملهم .

شمل

(
ceml
) و (
caml
) و (
cemell
) ا . ع . خوشهء خرماى پر بار و يا كم بار .

شمل

(
camal
) ا . ع . اندك از مردم و از شتر و از باران و از خرما . ج : اشمال . و شانه و كتف و يا توشه‌دان شبان . و ما على النخلة الاشمل : نيست بر آن خرما بن مگر كمى از خرما . و رايت شملا من الناس و من الابل : ديدم كمى از مردمان و يا از شتران . و اصابنا شمل من المطر اى قليل منه .

شمل

(
camal
) م . ع . شملهم شملا ( از باب سمع ) : رسيد ايشان را باد شمال . و شملهم الامر : رسيد آن كار بهمهء آنها . و شملهم الامر خيرا او شرا : فراگرفت ايشان را كار خير و يا شر . و شملت الناقة : قبول كرد آن ماده شتر بار را و آبستن شد . و شملت ابلكم بعيرا لنا : پنهان كردند شتران شما شتر ما را و درآمد در گلهء آنها .

شمل

(
camal
) ا . پ . كفش روستائى .

شمل

(
comol
) ع . ج . شمال .

شملات

(
camal t
) ع . ج . شملة .

شملال

(
ceml l
) ص . ع . ناقة شملال : ماده شتر سبك شتاب‌رو .

شملال

(
ceml l
) ا . ع . برابرى و مساوات . و دست چپ .

شملة

(
camlat
) ا . ع . نوعى از چادر كوتاه كه در خود پيچند . ج : شملات و شمال . و