شمروج
(
comruj
) ا . ع . جامه جل نازك تنك بافته .
شمروخ
(
comrux
) ا . ع . سرشاخهء خرما كه بر آن غوره باشد . و خوشهء انگور .
ج : شماريخ .
شمرى
(
camariyy
) و (
cemeriyy
) و (
comoriyy
) و (
cemmariyy
) ص . ع .
رجل شمرى : مرد هوشيار كارگزار كار آزمودهء جلد و چابك . و كذا رجل شمرى و شمرى و شمرى .
شمرية
(
cemeriyyat
) و (
cemariyyat
) و (
comoriyyat
) و (
camariyyat
) ص .
ع . ناقة شمرية : ماده شتر تيزرو شتاب .
و كذا ناقة شمرية و شمرية و شمرية .
شمريدن
(
camridan
) ف ل . پ . ترسيدن و ترسيده شدن . و آه كشيدن . و ناله كردن بآواز بلند .
شمريدن
(
camaridan
) ف م . پ .
ستايش كردن و تمجيد كردن .
شمرير
(
camrir
) ا . ع . بلغت اهالى مراكش : كلاه .
شمز
(
camz
) ا . ع . نفرت نفس از چيزى كه ناخوش دارد آن را ( و الفعل من نصر ) .
شمس
(
cams
) ا . ع . آفتاب و مؤنث است .
ج : شموس . و باصطلاح كيميا : ذهب و طلا .
و نوعى از گلوبند . و نوعى از شانه . و نام چشمهاى . و نام بتى در قديم . و نام پدر بطنى .
و عبد شمس : پدر قبيلهاى كه آفتاب را مىپرستيدند .
شمس
(
cams
) م . ع . شمس يومنا شمسا ( از باب نصر و ضرب و سمع ) :
آفتابناك شد روز ما . و شمس له ( از باب نصر ) : برآورد مر او را دشمنى .
شمس
(
coms
) ص . ع . ج . شامس .
شمس
(
comos
) ص . ع . ج . شموس .
شمسا
(
cams
) ا . پ . بلغت زند : نور و روشنائى و پرتو آفتاب و ماه و چراغ و آتش و جز آن .
شمسات
(
camas t
) ا . ع . نمايشهاى آفتاب .
شمساط
(
cams t
) ا . ع . نام شهرى .
شمسة
(
camsat
) ا . ع . آفتاب . و تصوير آفتاب . و بت و صنم . و نقش و نگار و تصوير .
شمسدر
(
cemasdar
) ا . پ . بلغت زند :
سير و ثوم .
شمسل
(
cemsel
) ا . ع . فيل .
شمسه
(
camse
) ا . پ . نارنج . و ليمو .
و هر تصوير مدور و منقش . و قرص منقشى و زراندودى كه در مساجد و بالاى عمارى و كنگرهها و جز آن نصب كنند . و اشكال و تصاويرى كه با ابريشم مىسازند . و دكمههائى كه بر سر بند تسبيح بند مىكنند . و قرص نان . و مدور . و منقش .
شمسى
(
camsi
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب بشمس كه آفتاب بود .
شمسى قمرى
(
camsi - qamari
) ا .
پ . انعامى كه رؤساى دولتى بواسطهء تفاوت سال قمرى با شمسى اخذ مىكنند . و مدت سه يا چهار روز در هر ماه كه كنيز از خانم خانه اجازهء رفتن بخانهء خود حاصل مىكند .
شمسيه
(
camsiyye
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب بشمس . و چتر . و نام رسالهاى در علم منطق .
شمش
(
comc
) و (
cemc
) ا . پ . طلا و نقرهء گداخته و در ناوچهء آهنين ريخته كه شفشه نيز گويند .
شمشاد
(
camc d
) ا . پ . هر درخت راست و بلند . و مرزنجوش . و قامت خوب . و معشوق و دلبر .
شمشاد
(
cemc d
) ا . پ . درختى هميشه سبز و چوب آن در غايت سختى و نرمى . و مرزنجوش . و شمشاد شمائلپرست :
درخت شمشادى كه از وزيدن باد شمال حركت كند .
شمشار
(
cemc r
) ا . پ . شاخههاى كوچك شمشاد . و درخت مصطكى . و درخت سرو .
شمشاد بالا
(
camc d - b l
) ص . پ .
راست قد و بلند بالا .
شمشاد رنگ
(
cemc d - rang
) ص . پ .
سبز خوشرنگ مانند شمشاد .
شمشاد قد
(
camc d - qad
) ص . پ .
راست قد و بلند بالا .
شمشاط
(
camc t
) ا . ع . نام موضعى .
شمشدر
(
cemacdar
) ا . پ . بلغت زند :
سير و ثوم .
شمشرا
(
camcar
) ا . پ . نام گياهى معطر كه بتازى آذان الفار گويند .
شمشقة
(
cemceqat
) ا . ع . شقشقة . مر .
شقشقة .
شمشك
(
cemack
) ا . پ . بلغت زند :
كنجد .
شمشليق
(
camcaliq
) ا . ع . زن گندهء پير فروهشته اعضا و شتابرو .
شمشور
(
comcur
) ا . پ گياهى خوشبو و برگ آن مانند برگ آويشن و در آش داخل كنند .
شمشير
(
camcir
) و (
cemcir
) ا . پ .
سيف و سلاحى آهنين و برنده كه تيغهء آن دراز و منحنى و داراى يك دمه است . و تيغ . و روشنائى صبح . و روشنائى آفتاب . و شمشير آبدار : شمشير درخشنده و تيز و برنده . و شمشير پهن : شمشيرى كه تيغهء آن پهن و عريض باشد . و شمشير زدن : با شمشير بريدن .
و جنگ كردن با شمشير . و شمشير كشيدن :