كننده و محاسب و حساب نويس . و دوست گيرنده .
شمارنده
(
com rande
) افا . پ . محاسب و حسابكننده .
شماره
(
com re
) ا . پ . تعداد و اندازه و حساب . و شماره كردن : حساب كردن و شمردن .
شمارهگاه
(
com re - g h
) ا . پ .
شمارگاه .
شمارى
(
com ri
) ا و ص . پ . سبحه . و حسابكننده .
شماريج
(
cam rij
) ع . ج . شمراج .
شماريخ
(
cam rix
) ع . ج . شمراخ .
و ج . شمروخ .
شماريدن
(
com ridan
) ف ل و م . پ .
تعداد كردن و شمردن و حساب كردن و شمار كردن و اندازه كردن . و شمرده شدن و حساب شدن
شماريده
(
com ride
) ص . پ .
حساب شده و شمار شده .
شماريق
(
cam riq
) ص . ع . ثوب شماريق : جامهء پاره پاره .
شمأزيزة
(
cama'zizat
) ا . ع . نفرت و كراهت . و گرفتگى و انقباض . و زن محجوب و ترسو .
شماس
(
cem s
) ا . ع . توسنى اسب .
شماس
(
cem s
) م . ع . شمس الفرس شموسا و شماسا ( از باب نصر و ضرب ) :
توسنى كرد آن اسب . و شمس له : پديد كرد دشمنى براى او .
شماس
(
camm s
) ا . پ . نام كسى كه كيش آتشپرستى را وضع كرد .
شماس
(
camm s
) ا . ع . كشيشى از ترسايان كه موى ميانهء سر خود را بتراشد . ج : شمامسة .
شماساس
(
cam s s
) ا . پ . نام پهلوانى ايرانى . و نام پهلوانى تورانى .
شماسيان
(
camm siy n
) ا . پ .
كسانى كه بر كيش شماس آتشپرست مىباشند .
و كشيشانى كه موى ميانهء سر خود را مىتراشند .
شماشم
(
cam cem
) ا . ع . خرماى تركه در خوشه باقى ماند .
شماص
(
cem s
) م . ع . شمص الفرس شماصا و شموصا : توسنى كرد آن اسب ( لغة فى السين ) .
شماص
(
cem s
) ص . ع . جارية ذات شماص و ملاص : دختر سبك نرم بدن شوخ و ناگاه بىباكانه پيشآينده .
شماص
(
com s
) ا . ع . شتابى و تعجيل .
شماط
(
cem t
) ا . ع . توابل و ديگر افزار . يق : قدر تسع شاة بشماطها يعنى ديگى كه وسعت يك گوسپند با ديگ افزاز آن دارد .
شماطيط
(
cam tit
) ا و ص . ع . قوم شماطيط : گروه متفرق و پريشان . و ثوب شماطيط : جامهء شكافته و كفته . و جاءت الخيل شماطيط : آمدند سواران متفرق و پريشان . و نيز شماطيط : ج .
شمطوط و شمطاط و شمطيط .
شماع
(
camm '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كسى كه شمع مىسازد و شغل وى ساختن شمع است .
شماغنده
(
cam qande
) ا و ص . پ .
بدبو و متعفن . و زن بدبو .
شماغيدن
(
cam qidan
) ف ل . پ .
گنديدن و بدبو شدن .
شمال
(
cam'al
) و (
cam'all
) ا . ع .
شمال . ج : شمائل .
شمال
(
cam l
) ا و ص . ع . بادى كه از جانب قطب مىوزد . ج : شمالات و شمائل .
يق : هبت الشمال : وزيد باد شمال .
و ريح شمال : باد شمال . و نيز شمال :
چپ ضد يمين .
شمال
(
cem l
) ا و ص . ع . طرف چپ . و دست چپ . و فال بد و شوم .
ج . اشمل و شمائل و شمل . و باد شمال .
و ماده شتر شتابرو . يق : ناقة شمال .
و هر دستهاى از زراعت كه در وقت در و بدست گرفته درو نمايند . داغ پستان گوسپند . و غلاف پستان گوسپند يعنى توبره مانندى كه در وقت گران شدن پستان بدان بندند . و غلاف خرما بن نورس . ج : شمالات . و سرشت و طبع و خوى . ج : شمائل . و نيز شمال بصيغهء واحد : ج . شمال كه بمعنى طرف چپ و دست چپ باشد . و ج . شملة . و ابو الشمال :
كنيهء شخصى . و ذو الشمالين : كسى كه بهر دو دست كار مىكند .
شمال
(
cem l
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - آن جهتى كه چون شخص رو بمشرق بايستد در دست چپ وى واقع مىشود و اين جهت را خور تاب نيز گويند . و بادى كه از اين طرف مىوزد . و اصحاب يمين و شمال :
كسانى كه در دست راست و دست چپ واقع شدهاند . و باد شمال و يا نسيم شمال :
باد و يا نسيمى كه از جانب شمال مىوزد .
و بلاد شمال : شهرهائى كه در قسمت شمالى كرهء زمين واقع شدهاند . و قطب شمال :
آن قطب از كرهء زمين كه در محاذات ستارهء قطبى مىباشد .
شمال
(
cem l
) ا . پ . خوبى ذات . و سرشت نيكو .
شمالات
(
cam l t
) ع . ج . شمال .
شمالات
(
cem l t
) ع . ج . شمال .
شمالرو
(
cem l - ru
) ص و م ف . پ .