تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1628

مساهمون:

ص١٦٢٨

ربيب

(
rabib
) ا . ع . پرورده . و عهد و پيمان داده و معاهد و اهل ميثاق . و پادشاه . و پسر زن مرد از شوهر ديگر كه به فارسى پس آورده گويند . و شوهر مادر . ج : ارباء (
arebb '
) و اربة (
arebbat
) . و از اعلام است .

ربيبة

(
rabibat
) ا . ع . دايه و آنچه بجاى وى باشد . و پرورنده . و دختر زن مرد از شوهر ديگر . و برهء در خانه پرورده . و گوسپند خانگى جهة شير . ج : ربائب .

ربيبه

(
rabibe
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دختر پس آورده و دختر زن .

ربية

(
robyat
) ا . ع . ربا . و نوعى از حشرات . و گربه . ج : ربى (
rob
) .

ربيث

(
rabis
) ص . ع . باز داشتهء از حاجت .

ربيثا

(
rabis
) ا . ع . - مأخوذ از سريانى - نوعى از ماهى خرد .

ربيثة

(
rabisat
) ا . ع . كار بازدارنده . ج : ربائث . الحديث : اذا كان يوم الجمعة بعث ابليس جنوده الى الناس فاخذوا عليهم بالربائث اى ذكر و هم الحوائج التى تربثهم اى عن الصلاة .

ربيثى

(
rebbis
) م . ع . ربث ربثا و ربثى . مر . ربث .

ربيثى

(
rebbis
) ا . ع . كار بازدارنده .

ربيخ

(
rabix
) ص . ع . مرد كلان و ستبر . و پالان شتر كلان و بزرگ .

ربيد

(
rabid
) ا . ع . خرماى برهم نهاده‌اى كه آب پاشند بر آن .

ربيد

(
robayd
) ا . پ . مربا و حلوا و آچار .

ربيدة

(
rabidat
) ا . ع . صندوقى كه در آن محضرها و چك‌ها گذارند .

ربيدن

(
robidan
) ف م . پ . ربودن و گرفتن . و دزديدن . و تاراج كردن .

ربيز

(
rabiz
) ص . ع . زيرك دانا . و قچقار آگنده گوشت فربه و جز آن . و ماهر بزرگ در فن خود .

ربيزة

(
rabizat
) ص . ع . ستبر و ضخيم . الحديث : فوضعنا له قطيفة ربيزة اى ضخمة .

ربيس

(
rabis
) ا و ص . ع . دلير . و خوشهء پر از دانه . و قچقار آگنده گوشت . و كار سخت . و مشتبه . و مضروب . و كسى كه بشتران و مال او آفت رسيده باشد . و سختى و بلا . و بسيار از شتران و جز آن .

ربيس

(
robays
) ا . ع . ام الربيس : مار بزرگ . و ابو الربيس : نام شخصى .

ربيس

(
rebbis
) ا . ع . بزرگ و مهتر افسانه‌گويان .

ربيض

(
rabiz
) ا . ع . گوسپندان بآغل گرد آمدهء با شبانان . و گرد آمدنگاه چرب روده .

ربيط

(
rabit
) ص . ع . مربوط و بسته شده . و فلان ربيط الجاش : فلان شجاع و دليرى است كه فرار نمىكند .

ربيط

(
rabit
) ا . ع . خرماى خشك در انبان نهادهء آب بر آن پاشيده . و غورهء خرماى تر نهاده . و پارساى ترسايان . و زاهد و حكيمى كه خود را از لوث دنيا باز داشته باشد .

ربيطة

(
rabitat
) ص . ع . مونث ربيط .

ربيع

(
rabi '
) ا . ع . بهار و فصل بهار . و باران بهارى . و بهره‌اى از آب مر زمين را . يق : لفلان من هذا الماء ربيع . و نهر خرد . ج : اربعاء و اربعة و رباع . و نام چند نفر صحابى . و جماعتى از محدثين . و چهار يك . ج : ربع . و الربيع ربيعان : ربيع الشهور ربيع الازمنة فربيع الشهور شهران بعد صفر و لا يقال فيه الا شهر ربيع الاول و شهر ربيع الاخر زيادة شهر و اضافته الى ربيع و جعل الاول و الاخر تابعا فى الاعراب . و اما ربيع الازمنة فربيعان الاول الذى يأتى فيه النور و الكماة و الثانى الذى تدرك فيه الثمار . و ربيع رابع مبالغه است يعنى بهار بسيار فراخ با ارزانى . و ابو الربيع : هدهد .

ربيع

(
rabi '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فصل بهار . و باران ربيع : باران بهارى .

ربيعان

(
rabi ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه ربيع ماهها و ربيع ازمنه . مر . ربيع .

ربيعة

(
rabi'at
) ا . ع . سنگ زور آزماى . و خود آهنين . و مرغزار . و توشه‌دان . و توشه‌اى كه در اول زمستان از جاى دور آورند . و ظرفى كه در آن طيب و غيره نهند . و نام چند نفر صحابى . و پدر قبيله‌اى .

ربيعى

(
rabii
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بهارى .

ربيق

(
robayq
) ا . ع . نام وادى در حجاز . و ام الربيق : بلا و سختى .

ربيقة

(
rabiqat
) ا . ع . ستور ريزهء گردن بستهء در ربقه كشيده . و صيد بدام افتاده .

ربيك

(
rabik
) ا . ع . يق : لا و ربيك لا افعل اى لا و ربك ( ابدل من احد حرفى تضعيفه ياء كما يق فى تظننت تظنيت ) .

ربيك

(
rabik
) ص . ع . رجل ربيك : مرد شوريده عقل در كار خود .

ربيك

(
rabik
) و

ربيكة

(
rabikat
) ا . ع . طعامى از كشك و خرما و روغن و يا طعامى از خرما و كشك و رب با آرد و يا پست و يا طبيخى از خرما و گندم و آرد مخلوط با روغن .

ربيكة

(
rabikat
) ا . ع . آب آميخته به گل . و مسكه‌اى كه از شير جدا شود .

ربيل

(
rabil
) ا . ع . دزد خبيث كه تنها در پى دزدى باشد و بىسپر جنگ نمايد .

ربيل

(
rebbil
) ا . ع . نام برادر حمال