تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1626

مساهمون:

ص١٦٢٦

ربعة

(
rebaat
) ا . ع . شأن و حالت خوشى كه در شخص باشد . و وضع و طريقه . و هم على ربعتهم : ايشان بر امرى هستند كه بودند . مر . رباعة .

ربعة

(
robaat
) ا . ع . مؤنث ربع . ج : ربعات و رباع .

ربعى

(
reb'iyy
) ص . ع . منسوب بسوى ربيع رابع . و بهارى . و موجود شدهء در فصل بهار . و پسر متولد شدهء از شخص در سن پيرى .

ربعى

(
rob'i
) ا . پ . - ماخوذ از تازى - يك نوع پول خردى كه چهار يك قران باشد .

ربعى

(
rabaiyy
) ص . ع . منسوب بطايفهء ربيعة .

ربعية

(
reb'iyyat
) ا . ع . ربيعة القوم : خواربار قوم در اول سرما .

ربغ

(
rabq
) ا . ع . سيرابى . و خاك باريك و نرم و يا ريگ .

ربغ

(
rabq
) م . ع . ربغ القوم فى النعيم ربغا ( از باب نصر ) : آرام گرفتند قوم و ثبات ورزيدند در مال و نيكى و نعمت .

ربغ

(
rabaq
) ا . ع . فراخى زندگانى . و اخذه بربغه : گرفت آن را بوقت حادث گشتن و پيدا شدن آن پيش از آنكه فوت كند .

ربغ

(
rabaq
) م . ع . ربغ ربغا ( از باب سمع ) : فراخ عيش گرديد .

ربغ

(
rabeq
) ص . ع . تباه كار بىباك .

ربق

(
rabq
) و (
rebq
) م . ع . ربقت الشاة ربقا ( از باب نصر و ضرب ) : در ربقه كشيدم سر آن گوسپند را . و ربق فلانا فى الامر : انداخت فلان را در آن كار . و ربقة ربقا و ربقا ( از باب ضرب و نصر ) : بست آن را .

ربق

(
rebq
) ا . ع . رسن كه داراى عروه ها و گوشه باشد و بر بره و بزغاله بندند . ج : ارباق و رباق .

ربق

(
rebaq
) ع . ج . ربقه و ربقة .

ربقة

(
rebqat
) ا . ع . حل ربقته : گشاد و دور كرد از او رنج و كربت وى را .

ربقة

(
rebqat
) و (
rabqat
) ا . ع . هر گوشه و عروهء از ربق . ج : رباق و ربق . و ج . ج . ارباق . الحديث : فقد خلع ربقة الاسلام من عنقه المراد عقد الاسلام .

ربقه

(
rabaqe
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فرمان . و اطاعت . و حكم . و در زير فرمان و حكم .

ربك

(
rabk
) م . ع . ربكه ربكا ( از باب نصر ) : در آميخت آن را . و ربك الثريد : نيكو ساخت اشكنه را . و ربك فلانا : انداخت فلان را در گل و لاى . و ربك الربيكة : ربيكة ساخت .

ربك

(
rabak
) م . ع . ربك فلان ربكا ( از باب سمع ) : شوريده شد فلان و درهم گرديد كار بر وى .

ربك

(
rabak
) ص . ع . رجل ربك : مرد سست حيله .

ربك

(
robak
) ص . ع . رجل ربك : مرد شوريده عقل در كار خود .

ربك

(
rebakk
) ص . ع . رجل ربك : مرد شوريده عقل در كار خود .

ربل

(
rabl
) ا . ع . نوعى از درختان كه در آخر تابستان بسردى شب و بدون باران برگ و بار آرد . ج : ربول . و ربل اربل : مبالغه است .

ربل

(
rabl
) م . ع . ربل القوم ربلا ( از باب نصر و ضرب ) : بسيار شدند آن قوم و بسيار شد اموال و اولاد آنها . و ربلت الارض : رويانيد آن زمين گياه ربل را و يا بسيار شد درخت ربل در آن زمين .

ربل

(
rabl
) ا . پ . يك نوع گياهى و يا بومادران .

ربل

(
rabl
) ص . ع . رجل ربل : مرد بسيار گوشت .

ربل

(
rabal
) ا . ع . يك نوع گياهى سخت سبز كه ترياق زهر مار است .

ربل

(
rabel
) و (
rabl
) ص . ع . رجل ربل : مرد فربه بسيار گوشت . و كذلك رجل ربل :

ربلاء

(
rabl '
) ص . ع . امراة ربلاء : زن فربه بسيار گوشت و زن بزرگ ربلات . و يا زن باريك ران خرد كس .

ربلات

(
rabal t
) ا . ع . ج . ربلة و ربلة .

ربلة

(
rablat
) و (
rabalat
) ا . ع . هر گوشت پارهء ستبر . و گوشت شكم ران . و گرداگرد پستان . و گرداگرد كس . ج : ربلات .

ربلة

(
rabelat
) ص . ع . امراة ربلة : زن فربه بسيار گوشت . و زن بزرگ ربلات . و يا باريك ران خرد كس .

ربم

(
rabam
) ا . ع . گياه با هم پيوسته .

ربما

(
robbam
) و (
robam
) و (
rabbam
) و (
rabam
) ع . حرف جار بمعنى رب (
robba
) . قال فى المعيار : رب و ربت و ربما و ربتما بضمهن مشددات و مخففات و بفتحهن كذلك و رب ( بضمتين مخففة ) و رب ( بضم الراء و سكون الباء ) قيل حرف خافض لا يقع الا على نكرة او اسم و قيل كلمة تقليل او تكثير و للتقليل و التكثير جميعا او فى موضع المباهاة للتكثير او لم توضع للتقليل و لا تكثير بل يستفادان من سياق الكلام و قيل التاء فى ربت ليست للتانيث اذ لو كانت للتانيث لسكنت و اختصت بالمونث و قيل ليس معناها التقليل دائما و لا التكثير دائما بل ترد للتكثير كثيرا و للتقليل قليلا فمن الاول ربما يود الذين كفروا لو كانوا مسلمين . و فى الحديث : يا رب كاسية فى الدنيا عارية يوم القيمة . و من الثانى ، الارب
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1626 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )