ربضة
(
rabzat
) م . ع . ربض ربضا و ربوضا و ربضة . مر . ربوض .
ربضة
(
rebzat
) ا . ع . نوع نشست گوسپند و جز آن . و جماعت مردم .
ربضة
(
rebzat
) و (
rabazat
) ا . ع .
مقتل قوم يعنى كشتنگاه آنها در يك جاى . و تن و جثه . يق : ثريد كانه ربضة ارنب اى حبثته جاثمة .
ربضة
(
robzat
) ا . ع . پارهاى از اشكنه .
و مرد اشكنهساز .
ربضة
(
robazat
) ا . ع . شخص اشكنه ساز . و مجروح و مقتول . و به روى خوابيده .
ربط
(
rabt
) م . ع . ربطه ربطا ( از باب ضرب و كنصر لغة ) : بست آن را .
ربط
(
rabt
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بستگى و پيوستگى و ارتباط و اتصال . و اطلاع .
و رفاقت و آشنائى . و علم . و عمل . و مشق .
و عادت . و باصطلاح نحو تركيب كلمات . و ربط دادن : پيوسته كردن و متصل كردن و اتصال دادن . و كلامى را با معنا كردن . و ربط داشتن : اتصال داشتن و پيوسته بودن و ارتباط داشتن . و با معنا بودن . و دخيل بودن و دخالت داشتن . و علم و عمل داشتن . و رفاقت و آشنائى داشتن . و ربط كردن :
پيوستن و اتصال دادن . و استوار كردن . و مضبوط ساختن . و با ربط : با علم و با اطلاع . و با عمل . و دانا . و با معنا . و بىربط : بىعلم و بىاطلاع و نادان . و بىعمل . و بىمعنا .
ربط
(
robot
) ع . ج . رباط .
ربع
(
rab '
) ا . ع . سراى و خانه . ج :
رباع و ربوع و اربع و ارباع . و محله . و منزل و فرود آمد نگاه . و تن . و جماعت مردم . و جاى اقامت در ايام بهار . و مرد ميانه بالا .
ربع
(
rab '
) م . ع . ربع ربعا ( از باب فتح ) : باز ايستاد و خود را باز كشيد از كارى . و منه قولهم : اربع عليك او على نفسك او على ظلعك اى ارفق بنفسك و كف . الحديث : اربعوا على انفسكم اى ارفقوا بانفسكم فانكم تدعون سميعا قريبا . و نيز ربع : بدست سنگ برداشتن جهة آزمايش قوت . و چهار تو تافتن زه كمان و جز آن را . و بهر چهار روز يك روز نوبت يافتن شتر يعنى شتران را سه روز و يا چهار روز و سه شب از آب باز دارند و در روز چهارم بر آب آورند . و در فراخى سال رسيدن قوم .
و گرفتن تب ربع كسى را . و بمربعة بار شتر نهادن . و چشم داشتن . و چهار يك مال گرفتن از قوم . و چهارم قوم شدن و در اين هر دو معنى ضم عين مضارع و كسر آن لغتى است . و چهار يك عنميت ستدن چنانچه در جاهليت رسم بود و در اسلام خمس قرار داده شد . و ربع عليه : ميل و مهربانى نمود بر او . و ربع عنه : بازماند و كوتاهى نمود از وى . و ربعت الابل : بچرا گذاشته شدند شتران و خوردند بطورى كه خواستند و آب نوشيدند .
و ربع الرجل بالمكان و كذلك فى الماء : فرمان داد آن مرد بهر چه خواست .
و ربع القوم : چهل تا ساخت آن قوم را بذات خود و يا چهل و چهار . و ربع بالمكان :
قرار گرفت و آرام نمود . و ربع القوم ( مجهولا ) : باران ربيع رسيد آن قوم را .
ربع
(
reb '
) ا . ع . سقايت شتران در روز چهارم . و تبى كه يك روز گيرد و دو روز گذارد .
ربع
(
rob '
) و (
robo '
) و (
roba '
) ع .
ج . رباعى .
ربع
(
rob '
) و (
robo '
) ا . ع . چهار يك .
ربع
(
rob '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - يك قسمت از چهار قسمت هر چيزى و هر عددى و چاريك . و ربع دائره : باصطلاح هيئت يك قسمت از چهار قسمت هر دائره يعنى نود درجه چه هر دائره را بسيصد و شصت درجه قسمت كردهاند . و ربع ساعت : پانزده دقيقه .
و ربع مسكون : قسمت معمور و مسكون از كرهء ارض . و يك ربع : پانزده دقيقه .
ربع
(
rabe '
) ا . ع . طريقه و وضع و شأن و حالتى كه شخص بر آن باشد و لا يكون فى غير حسن الحال .
ربع
(
roba '
) ا . ع . اول نتاج بهارى و آخر نتاج را هبع گويند . يق : ما له هبع و لا ربع . ج : رباع و ارباع .
ربع
(
roba '
) ا . ع . چهار چهار .
ربع
(
robo '
) ع . ج . ربيع .
ربعات
(
rab ' t
) و (
raba t
) ع . ج .
ربعة .
ربعات
(
raba t
) و (
rabe t
) ا . ع .
خانها و توقف گاهها و منزلگاهها .
ربعات
(
raba t
) و (
rabe t
) و (
reba t
) ا . ع . طريقه . و شأن . و حالت .
و وضع خوش .
ربعات
(
roba t
) ع . ج . ربعة .
ربعان
(
reb ' n
) ع . ج . رباعى .
ربعة
(
rab'at
) ص . ع . زن ميانه قامت .
ج : ربعات و ربعات . و الاخير شاذلان فعلة صفة لا تحرك عينها فى الجمع و انما تحرك اذا كانت اسما و لم يكن موضع العين و او اوياء .
ربعة
(
rab'at
) و (
rabaat
) ا و ص .
ع . مرد و يا زن ميانه قد و چارشانه . و طلبهء عطار . و صندوق جزوهاى مصحف و به اين معنى آخر مولد است .
ربعة
(
rabaat
) ا . ع . سخت رفتن و يا سخت دويدن شتر . و يا نوعى از دويدن شتر كه سخت نباشد . و مسافت ما بين پايههاى ديگ پايه كه در آن خدرك آتش فراهم شود .