تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2073

مساهمون:

ص٢٠٧٣

شلخ

(
calx
) ا . ع . اصل . و نسل و فرزند مرد و نطفهء آن . و فرج زن .

شلخ

(
calx
) م . ع . شلخه بالسيف شلخا ( از باب نصر ) : پاره كرد آن را بشمشير .

شلخب

(
calxab
) ص . ع . رجل شلخب : مرد احمق درشت گنگلاج .

شلخت

(
calaxt
) ا . پ . لگدى كه با پشت پا و يا سر زانو بر نرمگاه و نشستگاه كسى در بازى و يا از روى خشم و غضب زنند .

شلخته

(
calaxte
) ا و ص . پ . لگد بر نشستگاه و نرمگاه و شلخت . و بىفكر و بىانديشه و لاابالى و كسى كه كارهاى وى از روى نظم و ترتيب نباشد . و زن ناكدبانو .

شلخف

(
cellaxf
) ص . ع . مضطرب خلقت و سر جنبان .

شلشال

(
calc l
) ا . ع . پراكنده و متفرق انداختگى كميز و جز آن ( اسم است شلشلة را ) .

شلشال

(
celc l
) م . ع . شلشل بوله و ببوله شلشلة و شلشالا : چكانيد كميز خود را و متفرق و پريشان انداخت آن را .

شلشل

(
calcal
) ص . ع . ماء شلشل : آب پى هم چكان . و كذلك دم شلشل .

شلشل

(
colcol
) ص . ع . رجل شلشل : مرد كم گوشت سبك بدن .

شلشل

(
colcol
) و (
calcal
) ص . ع . رجل شلشل : مرد سبك در حاجت و شتاب نيكو صحبت خوش ذات . و كذلك رجل شلشل .

شلشلة

(
calcalat
) م . ع . شلشل السيف الدم و بالدم شلشلة : ريخت شمشير خون را . و شلشل الصبى بوله و ببوله شلشلة و شلشالا : چكانيد آن كودك كميز خود را . و پريشان و متفرق انداخت آن را . و شلشلت الماء : چكانيدم آب را .

شلط

(
calt
) ا . ع . كارد .

شلط

(
celat
) ع . ج . شلطة .

شلطاء

(
calt '
) ا . ع . كارد .

شلطة

(
celtat
) ا . ع . تير دراز لطيف باريك . . ج . شلط .

شلغ

(
calq
) م . ع . شلغ راسه شلغا ( از باب فتح ) : شكست سر او را .

شلغم

(
calqam
) ا . پ . ريشهء گياهى از طايفهء خاجى شكل و ماكول و لذيذ و بيشتر در آشها داخل كنند .

شلغم‌وا

(
calqam - v
) ا . پ . آش شلغم .

شلغه

(
celqe
) ا . پ . چنگالى كه بدان يونجه و يا غله را دسته كنند .

شلف

(
calf
) ا . پ . زن فاحشه و بدكار . و مصاحب بد و اوباش . و نام رودى در افريقا .

شلفا

(
celf
) و

شلفه

(
celfe
) ا . پ . شلغه و چنگالى كه بدان يونجه و يا غله را دسته كنند .

شلفه

(
calfe
) و

شلفينه

(
calfine
) و (
colfine
) ا . پ . كس و فرج زن .

شلفيه

(
calfiye
) ا . پ . فرج . و الفيه شلفيه : نام كتابى شهوت‌انگيز .

شلق

(
calq
) م . ع . بتازيانه زدن كسى را . و جماع كردن . و بدرازا شكافتن گوش ( و الفعل من نصر ) . و نيز شلق : رها كردن تير از اسلحهء آتشى .

شلق

(
calq
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شليك . و شلق كردن : شليك كردن و آتش زدن اسلحهء آتشى .

شلق

(
celq
) و (
caleq
) ا . ع . نوعى از ماهى كوچك . و مار ماهى .

شلقاء

(
celq '
) ا . ع . كارد .

شلقة

(
celqat
) ا . ع . تخم سوسمار وقتى كه بنهد آن را .

شلقة

(
calaqat
) ا . ع . كوبه و ميخكوب چوبين . و چابك سوار . و كسى كه اسب را تربيت كند .

شلقت

(
celqat
) ا . پ . به زبان مردم گيلان : بط و غاز .

شلك

(
calk
) ا . پ . زلو و علق .

شلك

(
celk
) ا . پ . گل سياه تيرهء چسپنده كه چون پاى در آن بند شود به دشوارى برآيد .

شلك

(
calak
) ا . پ . درخت جوان . و شليك و در كردن توپ .

شلكا

(
calk
) ا . پ . شلك و زلو و علق .

شكا

(
celk
) ا . پ . شلك و گل سياه تيرهء چسبنده .

شلكك

(
celkak
) ا . پ . ناودان و سوراخى كه در ته ديوارها كنند تا آبهاى كثيف و چركين و آب باران و جز آن از آن بيرون رود .

شلل

(
calal
) م . ع . شل شلا و شللا . مر . شل . و در دعا گويند : لا شللا و شلال يعنى تباه مباد دست تو . و كذا لا تشلل و لا تكلل . و دربارهء كسى كه خوش تير اندازد و خوب نيزه زند گويند : لا شللا و لا عمى .

شلل

(
colal
) و (
colol
) ص . ع . رجل شلل : مرد شتاب و سبك در حاجت و نيكو صحبت خوش ذات . و كذا رجل شلل .

شلل گوش

(
calal - guc
) ص . پ . سگى كه موى بسيار بر گوش او رسته و گوشهايش فرو آويخته باشد .

شلم

(
calm
) ا . پ . پاى افزار مسافر و كفش مسافر . و چكمه .

سلم

(
calam
) ا . پ . شلغم .

شلم

(
calam
) و (
calem
) ا . ع . اورشليم و بيت المقدس .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2073 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )