تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2068

مساهمون:

ص٢٠٦٨
رنجور از يبوست و مبتلا بيبوست طبع .

شكم گنده

(
cekam - gonde
) ص . پ . كلان شكم .

شكمو

(
cekamu
) ص . پ . عبد البطن و پرخور و شكم‌پرست . و كلان شكم .

شكمى

(
cokm
) ا . ع . پاداش . و دهش و عطيه .

شكمى

(
cekami
) ا و ص . پ . منسوب به شكم . و كلان شكم . و پرخور . و پوست‌شكم .

شكن

(
cekan
) ا . پ . چين و شكنج و تا . و تاب . و شكست و هزيمت و فرار و گريز سپاه . و اعراض و برگرداندگى روى . و تندى و درشتى . و خشم و غضب . و ترشروئى . و نرمى و ملايمت و مدارا . و مكر و حيله و فريب و تزوير . و خورندگى . و خائيدگى و مضغ . و اصول و ضرب در سازندگى . و لحن و سرود . و طرب . و شكن جامه : تاى جامه . و شكن زلف : پيچ و تاب گيسو . و شكن كام : چينيهاى سقف دهان .

شكن

(
cekan
) ص . پ . شكننده و شكست دهنده . و درهم كشنده و قابض و هميشه بطور تركيب استعمال مىشود . و بادشكن : كاسر الرياح . و دشمن‌شكن : مظفر و غالب بر دشمن . و طاقت‌شكن : بىطاقت‌كننده و عاجز نماينده .

شكن

(
ceken
) و (
cakn
) ا . پ . نام ولايتى .

شكنب

(
cekanb
) ا . پ . شكمبه .

شكنبا

(
cekan - b
) و

شكنب ابا

(
cekanb - ab
) و

شكنب اوا

(
cekanb - av
) و

شكنب وا

(
cekanb - v
) ا . پ . طعامى كه از شكمبه مىسازند .

شكنبه

(
cekanbe
) ا . پ . شكمبه .

شكنج

(
cekanj
) ا . پ . تاب ريسمان . و چين زلف و گيسو . و كاكل . و چين پيشانى و شكم و چين و تاى جامه و جز آن . و گره و عقد . و خلط و پريشانى و درهمى . و التوا و پيچيدگى . و مار سرخ . و مكر و حيله و فريب . و ضرب و اصول و نغمه و نوا و آهنگ و سرود . و تعذيب و عقوبت و شكنجه . و كيستار . و پاره و قطعه . و خشت پاره . و علتى در بدن كه از دميدگى بهم رسد مانند خيارك و جز آن .

شكنج

(
cekonj
) ا . پ . نشكنج و گرفتگى عضوى به سر ناخنها چنان كه به درد آيد .

شكنجد

(
cekanjad
) ا . پ . قيد صحافى .

شكنجه

(
cekanje
) ا . پ . آزار و ايذا و رنج و هروانه و تعذيب و عقوبت و سياست و كيستار . و قيد صحافى . و شكنجه كردن : سياست كردن و تعذيب كردن و عقوبت كردن با كيستار .

شكنجيدن

(
cekanjidan
) ف م . پ . در كيستار نهادن و در قيد نهادن . و جلد كردن كتاب . و بتعذيب درآوردن و در رنج نهادن .

شكند

(
cakand
) و (
cekand
) ا . پ . كرمى سرخ و خزندهء در ميان گل كه خراطين نيز گويند .

شكن‌دار

(
cekan - d r
) ص . پ . چين‌دار .

شكنده كام

(
cekande - k m
) ص . پ . بر خلاف مرام . و محروم . و بىطاقت و عاجز .

شكن كارى

(
cekan - k ri
) ا . پ . سخن بيهوده و بىمعنى گفتن . و بىآبرو كردن و شرمنده كردن . و متهم كردن .

شكنه

(
cekane
) ا . پ . عشوه و كرشمه و غنج و دلال . و سيخول و خارپشت .

شكنى

(
cekani
) ا . پ . شكستگى . و هزيمت و فرار و شكست .

شكنى

(
cekeni
) ص . پ . منسوب و متعلق بولايت شكن .

شكو

(
cakv
) ا . ع . شتر ريزه . و بيمارى . و گله و ناله . و نام پدر بطنى از تازيان .

شكو

(
cakv
) م . ع . شكا شكوا و شكاة : مر . شكاة .

شكوا

(
cakv
) ا . ع . گله . و ناله .

شكوا

(
cakv
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ناله و شكوه و گله .

شكوات

(
cakav t
) ع . ج . شكوة .

شكوانامه

(
cakv - n me
) ا . پ . شكايت‌نامه . و نامهء تعزيت و تسليت .

شكوب

(
cokub
) ا . پ . دستار و منديل . و رومال و دستمال .

شكوة

(
cakvat
) ا . ع . خيكى كه از پوست برهء شيرخواره سازند و در وى شير و آب كنند . ج : شكوات و شكاء .

شكوثاء

(
cakus '
) و

شكوثى

(
cakus
) ا . ع . - مأخوذ از سريانى - تخم كشوث .

شكوخ

(
cokux
) و (
cekux
) پ . ح م . شكوخيدن . و ا . لغزش . و افتادگى و سقوط .

شكوخندگى

(
cekuxandagi
) ا . پ . افتادگى . و لغزيدگى .

شكوخنده

(
cekuxande
) و (
cokuxande
) ص . پ . لغزنده و تيزرو و سبكپا . و هراسيده . و اسب سكندرى خورده و بسر درآينده .

شكوخه

(
cokuxe
) ا . پ . لغزش . و سقوط و افتادگى .

شكوخيدگى

(
cokuxidagi
) ا . پ . سقوط . و لغزش .

شكوخيدن

(
cakuxidan
) و (
cokuxidan
) و (
cekuxidan
) ف ل . پ . لغزيدن . و بسر در آمدن . و افتادن خواه از ستور باركش و يا آدمى . و ترسيدن و هراس زده شدن و هراسيدن .