تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2067

مساهمون:

ص٢٠٦٧
و شكل دوارى : دايره و مدور . و شكل متوازى : دو خط برابر و مقابل هم .

شكل

(
cekl
) ا . ع . مانند و شبه و مثل . و ناز و غنج و دلال . يق : امراة ذات شكل او ذات شكل (
caklen
) زن صاحب ناز و غنج و دلال و كرشمه .

شكل

(
cokl
) ع . ج . اشكل . و ج . شكلاء .

شكل

(
cakal
) م . ع . شكلت المراة شكلا ( از باب سمع ) : ناز كرد آن زن و كرشمه نمود . و نيز شكل : سپيد شدن تهيگاه گوسپند . و سرخ سپيد شدن چشم .

شكل

(
cakal
) ا . ع . از اعلام است . و نام پدر بطنى از تازيان .

شكل

(
cokol
) ع . ج . شكال .

شكلاء

(
cakl '
) ص . ع . مؤنث اشكل . و شاة شكلاء : گوسپند تهيگاه سپيد . و عين شكلاء : چشم سرخ سپيد . ج : شكل .

شكلاء

(
cakl '
) ا . ع . حاجت .

شكلة

(
coklat
) ا . ع . سرخ سپيدى . و سرخ سپيدى چشم . و فيه شكلة من ابيه : در وى مشابهتى از پدر است .

شكلة

(
caklat
) ا . ع . نام زنى .

شكلة

(
cakelat
) ص . ع . امراة شكلة : زن با ناز و كرشمه .

شكل نويس

(
cakl - navis
) ا . پ . مصور و نقاش صورت .

شكله

(
cekle
) ا . پ . آنچه از جامه و جز آن به جائى بند شده پاره گردد .

شكله

(
cekle
) و (
cakle
) ا . پ . پارچه‌اى كه با كارد از سر خربزه و هندوانه و جز آن بردارند .

شكليدن

(
ceklidan
) ف ل و م . پ . شكافتن و دريدن و چاك كردن . و چاك شدن . و آشفتن و اضطراب كردن .

شكم

(
cakm
) م . ع . شكمه شكما و شكيما ( از باب نصر ) : گزيد او را . و شكم الوالى : رشوه داد والى را و بست دهان او را . و نيز شكم : پاداش دادن . الحديث : انه صلى اللّه عليه و آله احتجم فقال : اشكموه اى اعطوا اجره : آن حضرت صلى اللّه عليه و آله حجامت كرد و فرمود مزد حجام را بدهيد .

شكم

(
cokm
) ا . ع . ثواب و پاداش . و دهش .

شكم

(
cakam
) م . ع . شكم شكما ( از باب سمع ) : گرسنه گرديد .

شكم

(
cakem
) ا . ع . شير بيشه .

شكم

(
cakem
) ص . ع . گرسنه .

شكم

(
cokom
) ع . ج . شكيمة .

شكم

(
cekam
) ا . پ . بطن و آن جزء از بدن كه روده‌ها در آن واقع شده‌اند . و معده . و اندرون از هر چيزى . و جزء برآمده و آماس كردهء از هر چيزى . و شكم كف : كف دست . و شكم ران : اندرون ران و طرف انسى ران . و شكم به آب زن : بد معامله . و كسى كه در داد و ستد افراط كند . و شكم چار پهلو كردن : شكم را از طعام و شراب و جز آن بقدرى پر كنند كه آماس كرده مربع شود . و شكم خاريدن : بهانه كردن و عذر آوردن . و به شكم رفتن : بر روى زمين خزيدن مانند جانوران خزنده . و باد شكم : نفخى كه در شكم پديد آيد .

شكم بنده

(
cekam - bande
) ا و ص . پ . شكم خواره و پرخور و عبد البطن . و نوكرى كه بنان تنها نوكرى كند .

شكمبه

(
cekambe
) ا . پ . معدهء حيوانات خصوصا حيوانات علف‌خوار . و شكم و بطن .

شكم پاره

(
cekam - p re
) ا . پ . داروئى كه اسفرزه نيز گويند .

شكم‌پرست

(
cekam - parast
) ص . پ . پرخور و عبد البطن . و عياش .

شكم پرستى

(
cekam - parasti
) ا . پ . پرخورى .

شكم‌پرور

(
cekam - parvar
) ص . پ . شهوت پرست و نفس پرور و عياش .

شكم پيچ

(
cekam - pic
) ا . پ . بهم پيچيدگى روده‌ها و پيچش روده . و ذو سنطاريا .

شكم‌خوار

(
cekam - x r
) ص . پ . گرسنه . و بسيار خور و خورنده و پرخور .

شكم‌خوارگى

(
cekam - x ragi
) ا . پ . پرخورى و خورندگى .

شكم خواره

(
cekam - x re
) ص . پ . پرخور و بسيار خور و خورنده . و گرسنه .

شكم خوارى

(
cekam - x ri
) ا . پ . گرسنگى .

شكمدار

(
cekam - d r
) ص . پ . كلان شكم . و جادار .

شكم درد

(
cekam - dard
) ا . پ . درد شكم و قولنج و پيچش شكم .

شكم دردمند

(
cekam - dard - mand
) ص . پ . كسى كه مبتلا به درد شكم و پيچش شكم باشد .

شكم ران

(
cekam - r n
) ا و ص . پ . مسهل . و داروى مسهل .

شكم‌رو

(
cekam - rav
) و

شكم روش

(
cekam - ravec
) ا . پ . اسهال .

شكم شكسته

(
cekam - cekaste
) ص . پ . رنجور از سوء هضم و كسى كه مبتلا بسوء هضم باشد .

شكم گرفتگى

(
cekam - gereftagi
) ا . پ . يبوست طبع .

شكم گرفته

(
cekam - gerefte
) ص .