شكسته رنگ
(
cekaste - rang
) ص . پ .
زرد رنگ .
شكسته زبان
(
cekaste - zab n
) ص . پ . الكن و گرفته زبان .
شكسته گمان
(
cekaste - gom n
) ص . پ . مخالف و ناموافق .
شكستهمزاج
(
cekaste - mez j
) ص . پ . بيمار و دردمند و مريض .
شكستهوعده
(
cekaste - va'de
) ص . پ .
بىوفا و بىحقيقت .
شكست يافته
(
cekast - y fte
) ص پ .
هزيمت يافته و گريخته و فرار كردهء از جنگ .
شكشك
(
cak - cak -
) ا . پ . آواز پاى كه هنگام راه رفتن برآيد .
شكشكة
(
cakcakat
) ا . ع . سلاح تيز . و تيزى سلاح .
شكص
(
cakes
) ص . ع . بدخوى ( لغة فى السين ) .
شكع
(
cak '
) م . ع . شكع بعيره بزمامه شكعا ( از باب فتح ) : برداشت شتر را با مهارش .
شكع
(
caka '
) م . ع . شكع شكعا ( از باب سمع ) : دردمند شد و بسيار گرديد بانگ و فرياد آن . و بخشم شد . و شكع الزرع : بسيار دانه گرديد آن كشت .
شكع
(
cake '
) ص . ع . بخيل و ناكس ترشروى و دردگين . و بات شكعا : از بسيارى درد نخوابيد .
شكفت
(
cekaft
) ا . پ . سرداب . و غار . و جائى در كوهها ساخته و مهيا شده كه درويشان و فقيران در آنجا بسر برند .
شكفت
(
cekaft
) ص . پ . كج و ناراست .
و ناهموار و ملتوى .
شكفت
(
cekeft
) ص . ح م . شكفتن . وا .
تعجب و عجب و عجب و شگفت و حيرت . و آشفتگى . و هر چيز عجيب و غريب . و بايد شكفت : بايد تعجب كرد و شگفت .
شكفت
(
cekoft
) پ . ح م . شكفتن . وا .
شگفت و عجب . و بزرگى و حشمت و جاه و جلال و وقار و شكوه . و گشاد . و افتتاح و از هم گشودگى و واشدگى مانند غنچهء گل . و باصطلاح كيميا شكفت شدن : تبخير شدن آب مواد متبلر و خاك شدن آنها مانند نمك فرنگى .
شكفت
(
cokoft
) ا . پ . كرامت و معجزه .
و احترام و توقير و تعظيم . و ترس و بيم و خوف .
شكفتانيدن
(
cekaft nidan
) ف م . پ .
باعث چاك كردن و شكافتن گشتن و شكافتن فرمودن .
شكفتگى
(
cekoftagi
) ا . پ . حالت شكفتن . و واشدن غنچه . و واشدگى لبها در حالت تبسم .
شكفتن
(
cekaftan
) ف ل و م . پ . خم كردن و كج كردن . و تافتن و تاب دادن . و ناهموار كردن . و شكافته شدن . و صبر و تحمل كردن و شكيبائى نمودن .
شكفتن
(
cekeftan
) ف ل . پ . نگريستن با تعجب . و شگفت نمودن و متعجب شدن و حيران شدن . و آشفته گرديدن .
شكفتن
(
cekoftan
) ف ل . پ . واشدن و گشادن و شكفته شدن . و واشدن هر چيز بسته مانند غنچه . و تبسم كردن و خندان شدن .
شكفته
(
cekofte
) ص . پ . و اشده و گشاده . و خندان . و تر و تازه و شاداب ضد پژمرده . و پرورش يافته .
شكفتيدن
(
cekeftidan
) ف ل و م . پ .
تعجب نمودن و متعجب شدن و شگفتيدن .
شكفه
(
cekofe
) ا . پ . شكوفه .
شكفيدن
(
cekofidan
) ف ل . پ .
آماسيدن . و شكفتن و شكفته گرديدن .
شكك
(
cakak
) ا . پ . طنبوره . و آواز پاى هنگام راه رفتن . و نام خارىگرد .
شكك
(
cekak
) ع . ج . شكة .
شكك
(
cokok
) ع . ج . شكيكة . و ج .
شكوك .
شككال
(
cekk l
) ا . پ . بزرگترين و معظمترين پادشاهان هندوستان .
شكل
(
cakl
) ا . ع . مانند . و هر چيز صالح و موافق . تقول : هذا من هواى و من شكلى يعنى اين موافق ميل و صلاح من است . و كار مختلف و مشتبه . ج : اشكال .
و سيرت و صورت چيزى خواه محسوس باشد و يا موهوم . ج : اشكال و شكول . و گياهى برنگ زرد و سرخ . و زيورى از مرواريد و يا از مرواريد و سيم كه زنان در گوش كنند .
ج : اشكال . و ناز و غنج و دلال . مر . شكل .
و باصطلاح عروض : نوعى از تصرف ميان خبن و كف كه حرف دويم و حرف هفتم ساكن را بيفگنند و در فاعلاتن فعلات بضم ، تا گويند .
شكل
(
cakl
) ا . ع . شكل الامر شكلا ( از باب نصر ) : پوشيده شد آن كار و مشتبه گرديد . و شكل العنب : رسيد بعض انگور و يا سياه گرديد و بپختن درآمد . و شكل الكتاب : مقيد باعراب و نقطه كرد كتاب را و واضح و پيدا گردانيد . و شكلت عن البعير :
شكال را ميان تصدير و تنگ آن شتر بستم و شكل الدابة : بشكال بست پاى آن ستور را .
شكل
(
cakl
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چهره و صورت و منظر و روى و سيما . و هيكل و هيئت و تركيب . و پيكر و كالبد . و رسم و طريق و طريقه . و نمايش . و تصوير .
و مشابهت و مانندگى . و طور و طرز و روش . و دستور . و قسم و نوع و جنس . و نقش .
و نقشه . و شكل تربيع : مربع و چهارگوشه .