تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2050

مساهمون:

ص٢٠٥٠
شرابخورى كه از شاخ سازند .

شغ

(
coq
) ا . پ . صلابتى كه در دستها از جهة مباشرت كارهاى سخت و دشوار پيدا شود . و پينهء دست . و تيردان و تركش . و جزئى و قليل .

شغ

(
caqq
) م . ع . شغ البعير ببوله شغا ( از باب نصر ) : پراكنده و پريشان انداخت آن شتر كميز را . و شغ القوم : پريشان و متفرق شدند آن گروه .

شغا

(
caq
) و (
coq
) ا . پ . جعبه و تيردان و تركش .

شغا

(
caq
) م . ع . شغت اسنانه شغا و شغوا ( از باب نصر و سمع ) : مختلف شدند دندانهاى او در بلندى و كوتاهى و خروج و دخول .

شغا

(
caq
) ا . ع . قطره قطره چكانيدن بول . و ناهموارى دندانها .

شغاب

(
ceq b
) م . ع . شاغب مشاغبة و شغابا . مر . مشاغبة .

شغاب

(
caqq b
) ص . ع . فتنه‌انگيز .

شغاد

(
caq d
) و (
coq d
) ا . پ . نام برادر رستم .

شغاد

(
ceq d
) ا . پ . مباح و حلال و هر چيز كه در مذهب و دين روا بود .

شغار

(
caq r
) ا . پ . نوعى از خارپشت . و يك نوع حيوانى گوشت‌خوار و بدبو و از طايفهء سگ كه مانند خرگوش در زير زمين منزل مىكند و قسمى از راسو مىباشد .

شغار

(
caq r
) ا و ص . ع . خالى . و چاه بسيار آب ( يستوى فيه الواحد و الجمع ) . و نام دو رگ در پهلوى شتر .

شغار

(
ceq r
) ا . پ . فرياد و غوغا و هنگامه و شور . و طعنه و سرزنش .

شغار

(
ceq r
) ا . ع . نوعى از نكاح مر تازيان را در ايام جاهليت و هو ان يقول الرجل لاخر زوجنى ابنتك او اختك على ان ازوجك اختى او ابنتى على ان صداق كل واحدة منهما بضع الاخرى و قد نهى عنه صلى اللّه عليه و آله حيث قال : لا شغار فى الاسلام .

شغار

(
ceq r
) م . ع . شاغر الرجل الرجل شغارا و مشاغرة : عقد شغار بست آن مرد با آن مرد . و شاغر الرجلان : ستم كردند آن دو كس مر ديگرى را .

شغارة

(
caqq rat
) ا . ع . سنگ چخماق و سنگ آتش زنه .

شغاف

(
caq f
) ا . ع . جاى درآمد نگاه بلغم . و پردهء دل . و غلاف دل . و خال سياه دل . و اصل گناه .

شغاف

(
caq f
) و (
coq f
) ا . ع . درد تلاق و درد غلاف دل . و بيمارى زير تهيگاه از جانب راست .

شغال

(
caq l
) ا . پ . نام حيوانى از نوع سگ و برزخ ميان روباه و گرگ و گويند اين حيوان در زمان انوشيروان بهم رسيد .

شغالى

(
caq li
) ا . پ . نوعى از انگور .

شغام

(
caq m
) ا . پ . نام برادر كوچك رستم .

شغاميم

(
caq mim
) ع . ج . شغموم .

شغان

(
caq n
) ا . پ . شان عسل .

شغاه

(
caq h
) ا . پ . تركش و كيش و تيردان و جعبه .

شغب

(
caqb
) ا . ع . نام آبخورى ميان بصره و شام .

شغب

(
caqb
) م . ع . شغب عن الطريق شغبا ( از باب فتح ) : انحراف ورزيد از راه و ميل كرد از آن .

شغب

(
caqb
) و (
caqab
) ا . ع . تباهى . و خصومت و نزاع . و شكايت . و فتنه و گستاخى . و ذات شغب : زنى كه امتناع كند مر مهربانيهاى شوهر خود را . و زنى كه در وقت آبستنى ميل بهر چيز از مأكولات نمايد .

شغب

(
caqb
) و (
caqab
) م . ع . شغب القوم و بهم و عليهم شغبا و شغبا ( از باب فتح و سمع ) : برانگيخت فتنه و و شر را بر انقوم ، ولى از باب سمع لغت ضعيفى است .

شغب

(
caqb
) و (
caqeb
) و (
ceqabb
) ص . ع . فتنه‌انگيز .

شغب

(
caqab
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - غوغا و شور و آواز بلند و هنگامه و نعره و فرياد . و فتنه و آشوب . و شرمندگى و خجالت و آزرم . و ادب .

شغبر

(
caqbar
) و

شغبز

(
caqbaz
) ا . ع . شغال .

شغبه

(
caqbe
) ا . پ . پوست بعضى از اندام كه از كثرت كار فرمودن سخت و درشت و ستبر شده باشد .

شغبه

(
caqebe
) ص . پ . ذليل و خوار . و فريفته .

شغتا

(
caqt
) ا . پ . شغاه و تركش و تيردان و جعبه .

شغر

(
caqr
) م . ع . شغر الكلب شغرا و شغورا ( از باب فتح ) : پاى برداشت سگ تا شاش كند و در صورتى هم كه شاش نكند گويند : شغر الكلب . و شغر الرجل المراة : برداشت آن مرد هر دو پاى زن را تا بگايد . و شغرت المراة رجلها : بلند كرد زن پاى خود را وقت گائيدن . و شغرت البلاد : خالى ماندند شهرها از مردمانى كه حفظ و حراست نمايند . و شغرت برجلى فى الغريب : غالب آمدم مردمان را در حفظ آن غريب . و شغره عن البلد : بيرون كرد او را از شهر . و شغر البلد عن السلطان و الناصر : دور ماند آن شهر از پادشاه از ناصر . و نيز شغر : پريشان و پراكنده كردن . و شتاب رفتن . و پا سپر كردن چيزى