تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2040

مساهمون:

ص٢٠٤٠

شش دانگ

(
cac - d ng
) و

ششدانگه

(
cac - d nge
) ا . پ . مردم نمام و عيار .

شش در

(
cac - dar
) ا و ص . پ . هر چيز كه داراى شش در و شش جهت باشد . و خانه‌هاى شطرنج . و طاس نرد و كعبتين . و نوعى از بازى نرد كه مهره‌هاى حريف در شش خانهء متصل و پيوسته بهم واپس‌مانده باشد و بيرون آمدن نتواند . و سرگردان و متحير . و شش در تنگ و يا شش در فنا : دنيا و عالم . و شش جهت . و خجالت .

ششدربازى

(
cac - dar - b zi
) ا . پ . آن بازى از نرد كه حريف شش در شده باشد . و گيتى و عالم . و تحير و سرگردانى .

ششدره

(
cac - dare
) ا . پ . تختهء نرد . و كعبتين . و بازى شش در .

ششدرى

(
cac - dari
) ا . پ . اطاق و خانه‌اى كه داراى شش در باشد . و دنيا و عالم .

شش روزن

(
cac - ravzan
) ا . پ . شش سياره . و عالم و گيتى . و مخلوق جاندار .

شش‌سالگى

(
cac - s lagi
) م ف و ص . پ . در سال ششم . و سن شش‌سالگى : سال ششم .

شش‌ساله

(
cac - s le
) ص . پ . هر چيز كه داراى شش سال باشد .

شش سرى

(
cac - sari
) ا . پ . زر خالص تمام عيار .

شش سو

(
cac - su
) ا . پ . شش جهت . و هر چيز كه داراى شش سطح باشد . و مسدس .

ششصد

(
cac - sad
) و (
cec - sad
) ص . توصيفى عددى . پ . شش دفعه صد و سه دفعه دويست .

شش ضرب

(
cac - zarb
) و

شش ضربه

(
cac - zarbe
) ا . پ . يك نوع داوى در بازى نرد . و شش بازى نرد كه پياپى از حريف ببرند . و شش ضرب نتيجهء خوب : گوهر و زر و مشك و شكر و عسل و اقسام ميوه‌ها .

شش طاق

(
cac - t q
) ا . پ . نوعى از خيمهء پادشاهى .

شش طرف

(
cac - taraf
) ا . پ . شش جهت كه مشرق و مغرب و جنوب و شمال و فوق و تحت باشد .

شش عروس

(
cac - arus
) ا . پ . شش بانو .

شش‌علم

(
cac - alam
) ا . پ . نوعى از بساط نرم و اعلا .

ششقاقل

(
cacq qel
) و (
cacq qol
) ا . پ . ريشهء يك نوع درختى هندى و شقاقل و گزر صحرائى .

ششقلة

(
cacqalat
) ششقل الدينار ششقلة : تغيير داد و برگردانيد دينار را .

ششك

(
cock
) ا . پ . چرك چشم .

شش كانج

(
cac - k naj
) ا . پ . خيمهء مدور و قلندرى .

شش‌گوشه

(
cac - guce
) ص . پ . مسدس و هر چيز كه داراى شش زاويه باشد .

ششم

(
cacom
) ص . توصيفى عددى . پ . چيزى كه در مرتبهء شش واقع شده باشد .

ششم زمين

(
cacom - zamin
) ا . پ . اقليم ششم .

شش مسكن

(
cac - masken
) ا . پ . صدف و آنچه در وى محتوى مىباشد . و كان زر . و درخت ميوه دهنده . و خارى كه ترنجبين بر آن بندد .

ششمى

(
cacomi
) و

ششمين

(
cacomin
) ص . توصيفى عددى . پ . هر چيز كه در مرتبهء شش واقع شده باشد .

شش و پنج

(
cac - o - panj
) ا . پ . قمار . و هر چيز كه در معرض تلف باشد .

شش و پنج بازى

(
cac - o - panj - b zi
) . پ . مكر و فريب و غدر .

شش و پنج زنان

(
cac - o - panj - zan n
) ص . پ . قمارباز . و پاك و بىعيب . و آنكه هر چه دارد در معرض تلف آرد .

ششه

(
cace
) ا . پ . شش روز اول ماه شوال . و روزه داشتن در آن شش روز .

ششى

(
coci
) ص . پ . ريوى و منسوب و متعلق بشش و ريه .

ششيك

(
cac - yak
) و (
cec - yak
) ا . پ . سدس و يك جزء از شش جزء چيزى و يك قسمت از شش قسمت چيزى .

شش يندان

(
cac - yand n
) ا . پ . شش روز اول ماه شوال پس از عيد فطر كه در آن شش روز روزه مىدارند .

شص

(
cass
) م . ع . شصه شصا ( از باب نصر ) : بازداشت آن را .

شص

(
cass
) و (
cess
) ا . ع . قلاب ماهيگيرى و شست ماهى . ج : شصوص . و دزد شوخ و چالاك .

شصاب

(
cass b
) ا . ع . قصاب .

شصار

(
ces r
) ا . ع . چوبى كه در سوراخ بينى ماده شتر كنند . و چوبى كه بدان فرج ماده شتر را تنگ كنند . و آزدگى فرج ماده شتر . و نام مردى . و نام جنى .

شصاص

(
cas s
) و (
ces s
) م . ع . شصت الناقة شصاصا و شصاصا و شصوصا ( از باب ضرب ) : كم شد شير آن ماده شتر . و شص فلان : دندان گزيد فلان از صبر . و شصت المعيشة : سخت و دشوار شد زندگانى . و شص عنه : باز داشت او را . و ما ادرى اين شص هو : نمىدانم كجا رفت او .

شصاص

(
ces s
) ص . ع ج . شصوص .

شصاصاء

(
cas s '
) ا . ع . سال سخت و سختى . و مركب بد . و لقيته
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2040 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )