تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2039

مساهمون:

ص٢٠٣٩

شسوع

(
cosu '
) ا . ع . ج . شسع .

شسوع

(
cosu '
) م . ع . شسع شسعا و شسوعا . مر . شسع .

شسوف

(
cosuf
) م . ع . شسف شسافة و شسافة و شسوفا . مر . شسافة .

شسيب

(
casib
) ا . ع . كمانى كه نه نو باشد و نه كهنه . و ماده شترى كه از كم شيرى بچه اش مرده باشد .

شسيس

(
casis
) ا . ع . ج . شس .

شسيس

(
casis
) م . ع . شس شسيسا ( از باب ضرب ) : لاغر شد و خشك گرديد .

شسيف

(
casif
) ص . ع . لاغر گشته و خشك گرديده . و غورهء خرماى پاره و خشك شده . و لحم شسيف : گوشت نزديك به خشك شدن رسيده .

شش

(
cec
) و (
cac
) ص . توصيفى عددى . پ . دو دفعه سه . و شش روز كون : شش گاه خلقت عالم . و شش نتيجهء خوب : گوهر و زر و مشك و شكر و عسل و اقسام ميوه‌ها .

شش

(
coc
) ص . پ . ريه و سل و يكى از احساس محتوى در سينهء انسان و ديگر حيوانات كه آلت عمده‌ايست مر عمل تنفس را و قدماى از اطبا آن را بادزن و مروحهء دل مىدانستند . و درد شش : ذات الريه .

شش

(
coc
) ص . پ . نرم و سست و فرو هشته و آويخته .

شش آماسيده

(
coc - m side
) ص . پ . بددل و بداندرون . و نامرد .

شش‌انداز

(
cac - and z
) ا . پ . نراد و كسى كه نرد بازى كند . و كسى كه شش بجول بازى نمايد . و كسى كه شش گوى مدو و الوان در هوا اندازد به نحوى كه پيوسته چهار عدد آنها در هوا باشد و دو عدد در دست شخص چنان كه هيچيك از آنها بر زمين نيفتد . و ماه شب چهارده را نيز گويند . و نوعى از خورش كه از تخم ماكيان با پياز ترتيب دهند .

شش بانو

(
cac - b nu
) و

شش بانوى پير

(
cac - b nuye - pir
) ا . پ . ماه و پنج سياره يعنى عطارد و زهره و مريخ و مشترى و زحل .

ششبندان

(
cacband n
) ا . پ . درخت تاك صحرائى كه بتازى كرمة السوداء و بشيرازى سياه دارو گويند . و شش روز اول از ماه شوال يعنى پس از عيد فطر كه در آن شش روز روزه مىدارند .

ششپا

(
cac - p
) ا . پ . هر جانورى كه داراى شش دست و پا باشد . و جعل و چلپاسه .

ششپر

(
cac - par
) و (
cec - par
) ا . پ . نوعى از گرز آهنين كه داراى شش پهلو مىباشد .

شش پستان

(
cac - pest n
) ا . پ . ماده سگ . و دشنامى است كه بزنان دهند چه ايشان را تشبيه بماده سگ كرده‌اند .

شش پستان

(
coc - pest n
) ص . پ . زنى كه پستانهاى وى نرم و بزرگ و افتاده باشد و زن پير .

شش پنج

(
cac - panj
) و

شش پنج زن

(
cac - panj - zan
) ا . پ . شش و پنج .

شش پنجه

(
cac - panje
) و

شش پنجه

(
cac - pance
) ا . پ . نام گياهى دوائى .

شش پنج يار

(
cac - panj - y r
) ا . پ . مخترع حيله و مكر .

ششت

(
coct
) ص . پ . پست و دون و فرومايه و پليد . و ناگوار . و گريه و زشت . و رسوا . و وقيح و بد .

ششتا

(
cac - t
) ا . پ . طنبور شش‌تار مانند سه‌تا كه طنبور سه‌تار را گويند . و ششتا زدن : طنبور شش تار نواختن . و شش بجول باختن .

ششتازن

(
cac - t - zan
) ا . پ . كسى كه طنبور شش تار مىنوازد . و كسى كه شش بجول بازى مىكند .

ششتر

(
coctar
) ا . پ . نام شهرى در خوزستان .

ششتره

(
cactare
) ا . پ . روناس .

ششتم

(
cactom
) ص . توصيفى عددى . پ . شصتم و چيزى كه در مرتبهء شصت واقع شود .

شش جهت

(
cac - jahat
) ا . پ . شش طرف يعنى پيش و پس و چپ و راست و بالا و پائين . و هر چيز مسدس و مكعب . و شش طرف .

شش جهتى

(
cac - jahati
) ص . پ . هر چيزى كه داراى شش سطح باشد . و كثير الاضلاع مسدس .

شش حرفى

(
cac - harfi
) ص . پ . هر كلمه‌اى كه داراى شش حرف بود .

شش خاتون

(
cac - x tun
) ا . پ . شش بانو .

شش‌خان

(
cac - x n
) ا . پ . خيمهء مدور و خيمهء گرد و قلندرى . و پرده . و پردهء در قصر .

شش خانج

(
cac - x nj
) ا . پ . گردگانى كه درون آن را خالى كرده پر از سرب كنند و بدان قمار بازى كنند .

شش خانه

(
cac - x ne
) ا . پ . عمارتى كه داراى شش درگاه باشد . و نوعى از ساز . و شش خانهء تفنگ : تفنگ خان‌دار و شمخال .

شش خنج

(
cac - xanj
) ا . پ . زير جامه و شلوار و ازار . و امرد و بىريش . و گردكانى كه درون آن را خالى كرده پر از سرب كنند و بدان قمار بازى نمايند .

شش دانگ

(
cac - d ng
) ا . پ . تمامى و همگى چيزى . و وزنه‌اى كه مثقال نيز گويند و عبارت از 24 نخود مىباشد .