تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2010

مساهمون:

ص٢٠١٠

شتات

(
cat t
) ا . ع . تفرق و پراكندگى .

شتات

(
cat t
) م . ع . شت شتا و شتاتا و شتيتا . مر . شت .

شتات

(
cat t
) ص . ع . جاؤا شتات شتات : آمدند متفرق و پراكنده و پريشان .

شتاغ

(
cet q
) ا . پ . هر مادهء حيوانى كه شير دهد خواه زن باشد و يا ديگر حيوانات . و دزد راهزن و قطاع الطريق . و گله و رمه . و گروه .

شتافتن

(
cet ftan
) ف ل و م . پ . عجله نمودن و شتاب كردن و بسرعت و تعجيل كارى كردن .

شتافته

(
cet fte
) ص . پ . شتاب كرده و شتابيده .

شتافته

(
cet fte
) ا . پ . هجوم و حمله .

شتاك

(
cat k
) ا . پ . شاخهء تازه و نازك كه از بيخ و بن درخت و يا از شاخهء ديگر برويد .

شتالنگ

(
cet lang
) ا . پ . اشتالنگ و استخوان كعب . و پاشنه . و كف پا . و تار هاى ابريشمى ساز . و تار كلان از كژ .

شتام

(
catt m
) ص . ع . مرد دشنام دهنده .

شتامة

(
cat mat
) م . ع . شتم شتامة ( از باب كرم ) : زشت روى گرديد .

شتان

(
cot n
) ا . پ . بلغت زند سنين و سالها .

شتان

(
cat n
) ا . ع . نام كوهى به مكه .

شتان

(
catt n
) ا . ع . - مأخوذ از فعل ماضى - يعنى شت . يق : شتان بينهما و شتان ما هما و شتان ما بينهما و شتان ما عمرو و اخوه اى بعد ما بينهما يعنى بسيار فرق است ميان آنها و قيل الفتحة التى فى النون هى الفتحة التى فى التاء لتدل على انه مصروف عن الماضى و قد تكسر النون .

شتاه

(
cet h
) ا . پ . آب‌ورز . و شناه و شناكننده .

شتر

(
catr
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - دشمن .

شتر

(
catr
) ا . پ . كنار و گوشه و طرف .

شتر

(
catr
) م . ع . شتره شترا ( از باب ضرب ) : بريده آن را و قطع كرد . و شتر فلانا : رنجانيد فلان را . و خسته و مجروح كرد فلان را . و شتر الداء العين : برگشته پلك كرد آن درد چشم را .

شتر

(
catar
) ا . پ . منقار مرغ . و نام قلعه‌اى ميان گنجه و برذعه .

شتر

(
catar
) ا . ع . برگشتگى پلك بالا و پائين چشم . و انشقاق و كفتگى پلك . و فروهشتگى پلك پائين . و كفتگى لب زيرين . و باصطلاح عروض : برآمدن خرم و قبض در بحر هزج يعنى مفاعيلن فاعلن شود .

شتر

(
catar
) م . ع . شترت العين و كذا شتر الرجل ( معروفا و مجهولا فيهما ) شترا ( از باب سمع ) : برگشته پلك چشم گرديد . و شتر به : دشنام داد او را . و قد شتر : كفته لب زيرين گرديد .

شتر

(
cotar
) ا . ع . مصاحب و هم‌نشين ناكس و بىقدر .

شتر

(
cotor
) ا . پ . نام يكى از چارپايان نشخوارى كه در پشت دو حدبه دارد . و شتر بىمهار : شتر گردنكش و سركش و فرمان نابردار . و شتر دو كوهان : شتر قوى دراز گردن و شتر بختى . و شتر سوار : شتر تيز رو جهة رسانيدن اخبار .

شتراء

(
catr '
) ص . ع . زن برگشته پلك چشم . و چشم برگشته پلك . و زنى كه لب زيرين وى كفته باشد . و ابن الشتراء : نام دزدى .

شترب

(
catarb
) ا . پ . ببر .

شترباد

(
cotor - b d
) و

شتر بال

(
cotor - b l
) ا . پ . شتر دو كوهان .

شتر بار

(
cotor - b r
) ا . پ . بار شتر .

شتر بالوغ

(
cotor - b luq
) ا . پ . پشكل شتر .

شتربان

(
cotor - b n
) ا . پ . ساربان و كسى كه خدمت شتر مىكند . و مالك شتر .

شتر بختى

(
cotor - boxti
) ا . پ . شتر قوى دراز گردن . و شتر دو كوهان .

شتر بلوك

(
cotor - boluk
) ا . پ . پشكل شتر .

شتربه

(
catrabe
) ا . پ . باصطلاح كتاب كليله و دمنه نام گاوى كه بمكر و حيلهء دمنه با شير جنگ كرد و كشته شد و آن را شنزبه نيز گويند .

شترپا

(
cotor - p
) و

شترپاى

(
cotor - p y
) ا . پ . نام گياهى كه برگ آن به كف پاى شتر ماند . و گل آفتاب‌گردان .

شترة

(
cotrat
) ا . ع . فضاى ما بين دو انگشت .

شترخار

(
cotor - x r
) ا . پ . نام خارى كه شتر برغبت ويرا مىخورد .

شترخو

(
cotor - xu
) ص . پ . بدخواه و بدانديش و كينه‌ور .

شتردار

(
cotor - d r
) ا . پ . كاروانى كه با شتر حمل متاع و كالا مىكند .

شتردل

(
cotor - del
) ص . پ . بد دل و كينه‌ور و بدخواه و بدانديش . و ترسو و جان و بيدل . و نامرد .

شتردلى

(
cotor - deli
) ا . پ . نامردى . و خوف و ترس و هراس .

شتردندان

(
cotor - dand n
) ا . پ . نوعى اززاج كه از مصر آورند .

شترزن

(
cotor - zan
) ا . پ . قسم بزرگى از عنكبوت .

شتر زهره

(
cotor - zahre
) ص . پ . ترسو و جبان و بيدل .