تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2009

مساهمون:

ص٢٠٠٩

شپور

(
capur
) ا . پ . قسمى از ماهى دريائى كه در فصل بهار در رودخانه‌ها داخل مىگردد .

شپوز

(
cappuz
) و

شپوژ

(
cappuj ?
) ا . پ . شبپره و خفاش .

شپوش

(
cap - puc
) ا . پ . كلاه و سرپوش و پوشاك سر و شب كلاه . و عصابه‌اى كه به روى شبكلاه مىبندند . و لحاف و بالاپوش . و پلنگ پوش . و ملحفه و ملافه .

شپه

(
cape
) ا . پ . شپ شپ پيكان تير و آواز برخورد آن .

شپيختن

(
capixtan
) ف م . پ . افشاندن و پاشيدن .

شپير

(
capir
) ا . پ . نام كوهى بغايت مرتفع .

شپير

(
cappir
) ا . پ . - مأخوذ از سريانى - مصغر نيك و خوب يعنى نيكك و خوبك كه بتازى حسين گويند .

شپيل

(
capil
) ا . پ . نام گياهى كه شپل و شترپا نيز گويند .

شپيل

(
cepil
) ا . پ . فشار و عصر . و سافوت و شپل و صفير . و شيفتگى . و ديوانگى .

شپيليدن

(
cepilidan
) ف ل و م . پ . شيفتگى نمودن . و ديوانگى كردن . و فشاردن . و صفير زدن و سافوت زدن .

شت

(
cat
) ص . پ . توصيفى كه بر نام مردمان بزرگ و پارسا و مقدس درآورند مانند شت پيغمبر : يعنى حضرت پيغمبر و جناب پيغمبر و نيز بر نام پادشاهان آن را مقدم آورند مانند شت ناصر الدين شاه يعنى اعليحضرت ناصر الدين شاه .

شت

(
cat
) ا . پ . زرى كه در قمار پس از بردن بحاضران دهند .

شت

(
catt
) ا . ع . پراكندگى . يق : الحمد لله الذى جمعنا من شت اى بعد تفرق .

شت

(
catt
) ص . ع . پراكنده و متفرق . ج : اشتات و شتوت .

شت

(
catt
) م . ع . شت الامر شتا و شتاتا و شتيتا ( از باب ضرب ) : پراكنده گرديد آن كار . و شته شتا و شتاتا : پراكنده كرد آن را ( لازم و متعدى ) .

شتا

(
cat
) ا . ع . جاى درشت . و صدر وادى .

شتا

(
cet
) ا . پ . ناشتا . و ناهار . و شتاب و عجله . و شتاب كننده .

شتا

(
cet
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زمستان . و وقت شتا : هنگام زمستان . و شدت شتا : سختى زمستان .

شتا

(
catt
) ص . ع . شتى . مر . شتى .

شتاء

(
cet '
) ا . ع . زمستان . و سرما . ج : شتى و اشتية . و قحط . و ج : شتوة .

شتاء

(
cet '
) ا . ع . مشاتاة . مر . مشاتاة .

شتاب

(
cet b
) ا و ص . پ . چالاكى و زودى و تندى و جلدى و عجله و تعجيل . و سرعت . و زود و جلد و تند . و به زودى و بچالاكى و بطور عجله . و درصورتىكه بطور تركيب استعمال گردد بمعنى تعجيل كننده و شتابنده مىباشد مانند آهو شتاب يعنى شتابندهء مانند آهو . و بىشتاب : آهسته و شكيبا . و شتاب‌كردن : تعجيل كردن .

شتاب‌آلود

(
cet b - alud
) ص . پ . عجول . و متهور .

شتابان

(
cet b n
) ص و م ف . پ . سريعا و بطور جلدى و چالاكى . و گستاخانه . و حالت كسى كه تعجيل و سرعت بسيارى داشته باشد . و شتابان روان شدن : بتعجيل رفتن با چالاكى بسيار .

شتابانيدن

(
cet b nidan
) ف م . پ . شتاب كردن . و شتاب كردن فرمودن . و الحاح كردن . و مجبور ساختن .

شتاب باران

(
cet b - b r n
) ا . پ . باد و باران .

شتاب‌باز

(
cet b - b z
) ص . پ . جلد و زود و تند .

شتاب‌خورده

(
cet b - xorde
) ص . پ . عجول . و متهور و گستاخ .

شتاب دويدگى

(
cet b - davidagi
) ا . پ . دوى سريع و تند و دويدگى بسرعت و تندى و عجله .

شتاب‌رو

(
cet b - rav
) ص . پ . تيزگام و تندرو و شتابان .

شتاب‌زدگى

(
cet b - zadagi
) ا . پ . تعجيل و عجله . و چالاكى . و عجلهء بسيار . و تهور .

شتاب‌زده

(
cet b - zade
) ص . پ . عجول . و گستاخ و تند و متهور . و بىفكر .

شتاب كار

(
cet b - k r
) ص . پ . عجول و كسى كه از روى عجله كارى كند و شتابنده . و ساعى . و بىوقار .

شتاب‌كارى

(
cet b - k ri
) ا . پ . تعجيل و عدم تأنى و شتاب .

شتابندگى

(
cet bandagi
) ا . پ . تعجيل .

شتابنده

(
cet bande
) ا فا . پ . شتابان و كسى كه بتندى و چالاكى و تعجيل كارى كند و عاجل .

شتابى

(
cet bi
) ص و م ف . پ . زود و جلد و بطور عجله و شتاب و زودى . و شتابى كردن : شتابيدن و بطور عجله و به زودى كارى كردن .

شتابيدن

(
cet bidan
) ف ل و م . پ . چالاكى كردن و عجله نمودن و شتافتن و بعجله و بسرعت كارى كردن .