تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2008

مساهمون:

ص٢٠٠٨
جامه‌اى كه شب بر خود پيچند .

شبى

(
cabi
) ص و م ف . ب . منسوب بشب . و هنگام شب و در وقت شب و در شب .

شبيار

(
cab - y r
) ا . پ . صبر زرد . و صبر سقوطرى . و نام معجونى كه در شب خورند و خوابند و چون رفيق و مصاحب شب است آن را اشبيار گفته‌اند .

شبياره

(
cab - y re
) ا . پ . مى نو و شراب تازه .

شبيازه

(
cab - y ze
) ا . پ . خفاش و شبپره .

شبيب

(
cabib
) م . ع . شب شبابا و شبوبا و شبيبا . مر . شباب .

شبيب

(
cabib
) ا . ع . از اعلام است .

شبيبة

(
cabibat
) ا . ع . جوانى .

شبيبة

(
cabibat
) م . ع . شب شبابا و شبيبة . مر . شباب .

شبيبى

(
cabibi
) ا . پ . نام بيخى مخدر . و نام شاهدانه كه دانهء كنب باشد .

شبيبية

(
cabibiyyat
) ا . ع . جوانى و سن جوانى .

شبيخون

(
cabi - xun
) ا . پ . شبخون و حملهء ناگهانى در شب .

شبيدن

(
cabidan
) ف ل و م . پ . بيك طرف برگشتن . و نشستن . و قرار گرفتن در جاى مانند نشستن پرندگان . و آرميدن هر جائى در شب . و آويختن چيزى بر سر و يا بدور كمر بستن .

شبير

(
cabir
) و (
cabbir
) ا . ع . نام پسر هارون و آن حضرت صلى اللّه عليه و آله حسين را بدين نام مىخواند . مر . شبر .

شبيع

(
cabi '
) ص . ع . حبل شبيع : ريسمان بسيار تاه . و ثوب شبيع الغزل : جامهء سير بافت بسيار ريسمان . و رجل شبيع العقل : مرد بسيار عقل .

شبيك

(
cobayk
) ا . ع . دام خرد و كوچك . و نام موضعى .

شبيكه

(
cabike
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دام . و كمند . و هر چيز سوراخ سوراخ و پر سوراخ و سوراخدار .

شبيم

(
cabim
) ا . پ . فرار و گريز و هزيمت .

شبينه

(
cabine
) ا و ص . پ . شبانه . و بيات و هر چيز شب مانده از آب و نان و خوراك و ميوه و جز آن . و شبپره و خفاش . و انگور . و صمغ درخت صنوبر كه تربانتين گويند .

شبيه

(
cabih
) ا . ع . مانند .

شبيه

(
cabih
) ا و م ف . پ . - مأخوذ از تازى - نظير و مشابه و مانند و مثل . و برابر و يكسان و مساوى و همتا . و تصويرى كه مطابق شكل و صورت كسى كشيده باشند . و شبيه بودن : مانستن و مانند بودن و مشابه بودن .

شپ

(
cap
) ص . پ . جهنده و خيز كننده . و درخشنده . و زود و شتاب .

شپاشاپ

(
cap - c p
) ا . پ . آواز و صداى پيكان تير كه پياپى به جائى برخورد .

شپتك

(
ceptak
) ا . پ . لگد انسان و يا حيوان .

شپر

(
capr
) و (
cappar
) ص . پ . خوب و نيك .

شپرك

(
caprak
) ا . پ . شبپره و خفاش .

شپره

(
capare
) ا . پ . شبپره و خفاش .

شپش

(
capoc
) و (
cepec
) و (
copoc
) ا . پ . قمل و يك قسم جانوركى كه در بدن و گيسوان كودكان و بدن مردمان كثيف و چركين بواسطهء كثافت و چركينى توليد مىگردد .

شپشاپ

(
cap - c p
) ا . پ . شپاشاپ و آواز پيكان تير كه به جائى پىدرپى برخورد .

شپ‌شپ

(
cap - cap
) ص و م ف . پ . مضطرب و بىتمكين و آشفته . و زودزود .

شپ‌شپ

(
cap - cap
) ا . پ . شپشاپ و آواز برخورد پياپى تير به جائى . و شاخهء درخت .

شپشك

(
cepecak
) ا . پ . دار القمل و شپشه .

شپشه

(
cepece
) ا . پ . كرمكى كه بيشتر در فصل تابستان و هواى گرم در پوستين و نمد و ديگر چيزهاى پشمين افتد و آنها را تباه و ضايع كند . و نيز كرمكى كه در غله‌ها افتد . آنها را بخورد .

شپشين

(
cepecin
) و (
copocin
) ص . پ . شپش‌دار . و منسوب بشپش .

شپل

(
cepl
) ا . پ . جزء پائينى پاچهء شتر يعنى آن جزئى كه ملاصق زمين مىگردد . و گياه شتر پاى . و پايه و مرتبه و منزلت و جاه . و بانگ و آواز بلند . و آواز سافوت يعنى آوازى كه كبوتر بازان در وقت پرانيدن كبوتران از دهان بيرون كنند .

شپلاق

(
capl q
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - طپانچه و سيلى زدن به روى گوش .

شپلانيدن

(
capl nidan
) ف م . پ . چسپيدن كنانيدن و پيوستن فرمودن .

شپلت

(
ceplat
) و

شپلك

(
ceplak
) ا . پ . جاه و منزلت و رتبه . و بانگ آواز بلند . و آواز سافوت .

شپليدن

(
caplidan
) و (
ceplidan
) ف ل و م . پ . شيفته شدن و شيدائى گشتن و ديوانگى كردن . و افشردن و فشار دادن . و نرم كردن . و هموار نمودن با دست .

شپليدن

(
ceplidan
) ف ل . پ . صفير زدن و سافوت زدن جهة پرانيدن كبوتران .

شپنيدن

(
cepnidan
) ف ل . پ . صفير زدن هنگام آب خوردن اسب .

شپوختن

(
cepuxtan
) ف م . پ . صدمه و آسيب رسانيدن از روى قوت و زور . و افشانيدن و پاشيدن .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2008 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )