رب
(
robb
) و (
rob
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شيرهء از هر ميوهاى كه آن را قوام آورده ستبر كرده باشند مانند رب انار و رب سيب و جز آن .
رب
(
robba
) و (
roba
) و (
rabba
) و (
raba
) و (
robo
) و (
rob
) ع . حرف جار . و يا اسم است بمعنى بسا و در نيايد مگر بر نكره و گاه بمعنى اندك باشد و نيز بمعنى چندى و بسيار بار و چند بار و اكثر اوقات و گاه گاه و بعضى اوقات و وقت بوقت و شايد و اتفاقا نيز مىباشد . مر . ربما .
ربأ
(
rab '
) م . ع . ربأ القوم و لهم ربأ ( از باب فتح ) : طلايه گرديد مر آن گروه را و ديدبانى نمود . و ربأ زيد : بلند گرديد زيد و بر بلندى برآمد . و ربأ الشيئ :
بلند كرد آن چيز را و اصلاح نمود آن را و برد آن را . و انى لاربا بك عن هذا الامر اى ارفعك عنه . و ربأ فلان : فراهم آورد فلان از هر نوع طعام . و ربأ الرجل : گرانبار رفت آن مرد . و ربأ القوم : چشم داشت بر آن قوم و نگاهبانى كرد و از بالا به زير نگريست آنها را و مطلع گرديد بر آنها . و ما ربأت ربأه يعنى ندانستم او را و پرواى او را نكردم .
ربا
(
reb
) ا . ع . پيشى يعنى بنسيه خريدن و فزون گرفتن در وام و بيع و سود خورى .
و زياده . و نشو و نما و قد نهى فى الشرع عن الربا و هو بيع جنس به عين ذلك الجنس مع زيادة .
ربا
(
rob
) ص . پ . رباينده . و ربوده .
و جذب كننده و هميشه بطور تركيب استعمال مىشود مانند آهنربا يعنى جذبكننده و ربايندهء آهن كه مقناطيس باشد . و سامان ربا : ربايندهء سامان . و دلربا : معشوق و كسى كه دل را ربوده و مىربايد .
ربا
(
robb
) ا . پ . بلغت زند بزرگ و عظيم و رخشنده و رخشان .
رباء
(
rab '
) م . ع . رباربوا و ربوا و رباء ( از باب نصر ) : فزون شد و گواليد . و ربا الرابية : برآمد بر آن پشته . و ربا الفرس ربوا : آماس كرد آن اسب از دويدن و يا از ترس . ربا السويق : آب ريخت بر آن پست پس باليده گرديد . و ربا فلان فى بنى فلان ربوا و ربوا (
robovvan
) و ربى رباء و ربيا ( از باب سمع ) : پرورش يافت فلان در بنى فلان .
و كذلك الصبى فى حجره من البابين .
رباء
(
rab '
) ا . ع . منت و طول و فزونى بر كسى . يق : لفلان على فلان رباء اى طول و منة .
رباء
(
reb '
) م . ع . رابأته مراباة و رباء : پرهيز كردم و ترسيدم از وى . و نگريستم آن را و نگاهبانى او كردم و مواظبت كردم از او .
رباءة
(
rab at
) ا . ع . پشته و بلندى .
رباب
(
rab b
) ا . ع . ابر سپيد و گاه برابر سياه هم اطلاق كنند . و يك نوع سازى .
رباب
(
reb b
) ا . ع . پيمان و عهد . و ده يكها . و ياران . و پنج قبيله از تازيان كه يكى شدهاند و ايشان ضبة و ثور و عكل و تيم و عدى و انما سموا بذلك لانهم غمسوا ايديهم فى رب و تحالفوا عليه . و نيز رباب . ج . ربة .
و ج . ربة . و ج . رب .
رباب
(
reb b
) م . ع . نزديك بزادن رسيدن گوسپند .
رباب
(
rob b
) ا . پ . سازى شبيه به طنبور بزرگ كه دستهء كوتاه و چهار تار دارد و به روى آن بجاى تخته پوست آهو مىكشند .
رباب
(
rob b
) ع . ج . ربى (
robb
) .
ربابة
(
r b bat
) ا . ع . واحد رباب يعنى يك ابر سپيد .
ربابة
(
reb bat
) ا . ع . ملك و سلطنت .
و مالك . و ضرب . و عهد و پيمان . يقال .
هو طالب ربابته اى مملكته . و دستهء تيرهاى قمار و جعبهء آن و رشتهاى كه به آن تير ها را بندند و پارچهاى كه در آن تيرها را پيچند و يا پوست تنك كه بر دست برآرندهء تيرهاى قمار پيچند .
ربابنة
(
rab benat
) ع . ج . ربان (
robb n
) .
ربابه
(
rob be
) ا . پ . سازى شبيه به طنبور بزرگ كه رباب نيز گويند . و از اعلام زنان است .
ربابى
(
rab biyy
) ا . ع . سازنده و نوازندهء رباب . و مندود بن عبد اللّه شخصى بوده كه در معرفت فن رباب نوازى به دو مثل زنند .
ربأة
(
rab'at
) ا . ع . آب دستان سه پهلو كه از چهار پارچه چرم سازند .
رباة
(
rab t
) ا . ع . كوه . و كوه كوچك . و پشته . و تپه .
ربات
(
reb t
) ا . پ . كاروانسرا و منزلگاه و رباط .
ربات
(
rabb t
) ا ع . ج . ربة .
رباجة
(
rab jat
) م . ع . ربج رباجة ( از باب كرم ) : گول و كند خاطر گرديد .
رباجة
(
rab jat
) ا . ع . گولى و سستى و كندى خاطر .
رباجى
(
rab jiyy
) ا . ع . مرد ستبر درشت خو كه ميان قريه و باديه باشد .
رباجية
(
rab jiyat
) ا . ع . زن گول .
رباح
(
rab h
) ا . ع . سود و فائده .
و نام شخصى ساقى . و نام جانورى مانند گربه .
رباح
(
rab h
) م . ع . ربح ربحا و