الكلاب : او در ميان سگان بمنزلهء رئيس است در ميان قوم .
رائش
(
r ec
) ا . ع . تير با پر . و ميانجى ميان پاره دهنده و پاره گيرنده . و الحارث الرائش : يكى از پادشاهان يمن .
رائض
(
r ez
) ص . ع . رام و دست آموز . ج : راضة و رواض .
رائطة
(
r etat
) ا . ع . چادر يك لخت كه زنان بر سر افگنند .
رائع
(
r e '
) ص . ع . زياد . و زياد شونده و بركت كننده . و گوالنده و خوب روى . و مشغول كننده . و بشگفت آورنده كسى را از حسن و جمال . ج : ارواع و روع . و فرس رائع :
اسب نيكو و تيز گام .
رائع
(
r e '
) ا . ع . جائى در بيرون شهر مدينه .
رائعة
(
r eat
) ا . ع . موضعى در مكه كه گويند قبر آمنة مادر آن حضرت صلى اللّه عليه و آله در آنجاست .
رائغ
(
r eq
) ص . ع . طريق رائغ راه مايل و كج . و نيز رائغ : كسى كه در پنهانى گريزد . و محيل مانند روباه . و كسى كه جهة صيد روباه كمين كند .
رائف
(
r ef
) ص . ع . مرد مهربان و يا سخت و بسيار مهربان .
رائق
(
r eq
) ص . ع . خالص و بىآميغ .
و آنچه ناشتا خورده شود از آب و طعام و جز آن . و مرد تهيدست . و آنكه بر ناشتا باشد . يق :
اتيته رائقا لم اطعم شيئا اى على الريق .
و خبز رائق : نان بىنان خورش . و نيز رائق : خوب روى . و شگفتانگيز . ج :
روق و روقة .
رايكا
(
r yek
) ا . پ . ريكا و محبوب و مطلوب و معشوق .
رايگان
(
r yg n
) ا و ص . پ . راهگان و هر چيز كه در راه يابند . و هر چيز مفت و چلمله كه آن را عوض و بدلى نبايد داد . و هر چيز بىمايه و بىزحمت و بىتحمل و بلا عوض و مفت و بدون خريدارى . و هر چيز كه بيرنج و محنت بدست آيد . و هر چيز عبث و باطل . و رايگان رفته : خون ريخته شدهء از روى عدم عقوبت و سياست .
رائل
(
r el
) ا . ع . چكان از هر چيزى .
و هر چيز كه قطره قطره بريزد . و نيز رائل :
دندان زائد . ج : روائل .
رائل
(
r el
) ص . ع . در مبالغه گويند :
روال رائل : آب دهان ستور كه از جهة بسيارى ريزان باشد .
رائم
(
r em
) ص . ع . ماده شتر مهربان بر بچهء خود و بر پوست بچه شتر كه آن را آگنده بكاه كنند جهة تسلى شتر ماده .
رائمة
(
r emat
) ص . ع . ماده شتر مهربان بر بچه و بر پوست بچه شتر آگنده بكاه .
و نيز رائمة : گوسپندى كه مىليسد لباس عابرين را .
رايه
(
r ye
) ا . پ . سعفه و جوششى كه بر سر و روى كودكان بر مىآيد .
رائى
(
r i
) ا . ع . ناظر و بيننده .
رايى
(
r yiyy
) و رائى (
r iyy
) ص .
ع . منسوب به راية بمعنى نيزه .
رب
(
rabb
) ا . ع . لغتى است در رب (
rabb
) كه از نامهاى خداوند تبارك و تعالى باشد .
رب
(
rabb
) ا . ع . الرب : پروردگار و خداوند و هو اسم من اسماء اللّه تعالى و لا يطلق باللام لغير اللّه و لا يقال لغيره الا بالاضافة و ربما جاء بالالف و اللام عوضا عن الاضافة اذا كان بمعنى السيد و الملك . و رب كل شئى :
مالك و مستحق آن چيز و يار آن . و برادر كلان .
قوله تعالى :
يا مُوسى إِنَّا لَنْ نَدْخُلَها أَبَداً ما دامُوا فِيها فَاذْهَبْ أَنْتَ وَ رَبُّكَ فَقاتِلا
، اى انت و هارون . و پادشاه . و منعم و مولى و سيد . ج : ارباب و ربوب . و رب الارباب : يعنى پروردگار پروردگاران و مراد خداى تبارك و تعالى باشد . و رب العالمين يعنى پروردگار عالميها نيز مراد خداوند عالم جل شأنه مىباشد . و رب العزة :
يعنى پروردگار عزت و سرافرازى . و رب العباد :
يعنى پروردگار بندگان نيز مراد خداى تبارك و تعالى است و رب الدار : بزرگ و رئيس خانه . و ربى يعنى خدا من . و يا رب : كلمهء ندا يعنى اى پروردگار من .
رب
(
rabb
) ص . ع . مالك ( وصف بالمصدر ) .
رب
(
rabb
) م . ع . ربه ربا ( از باب نصر ) : فراهم آورد آن را . و رب النعمة :
افزون كرد آن نعمت را . و رب بالمكان :
لازم گرفت آن جاى را و اقامت كرد در آن .
و رب القوم : مهترى كرد بر آن قوم . و رب الامر : نيكو كرد كار را و تمام و كامل گردانيد آن را . و رب صنيعته : اصلاح كرد كار و صنعت خود را . و رب الدهن :
خوشبوى گردانيد روغن را . و رب الشيى :
مالك گرديد آن چيز را . و رببت القوم : امر و نهى كردم آن قوم را و فايق بر آنها شدم . و رب الزق ربا و ربا : نيكو گردانيد آن مشك را برب . و رببت الصبى : پروردم آن كودك را تا بالغ گرديد . و رببت الصبى ( از باب سمع ) : لغة فيه . و ربت الشاة .
بچه آورد آن گوسپند .
رب
(
robb
) ا . ع . شيرهء ستبر از ميوه بعد فشاردن آن . و درد روغن . و آب ستبر از هر چيز . ج : رباب . و نام ماه جمادى الاولى .
رب
(
robb
) م . ع . رب الزق ربا و ربا . مر . رب .