تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1619

مساهمون:

ص١٦١٩
از روى بصيرت . و راى يك شدن و و يا يك راى شدن : متفق شدن و بيك خيال بودن . و راى دادن : حكم كردن . و قضا كردن و فتوا دادن . و راى زدن : قصد و عزم كسى را در تدبير امرى تغيير دادن و برگردانيدن . و با كسى در تدبير امرى مشورت كردن . و رأى كردن : انديشه كردن و فكر نمودن . و عزيمت كردن . و قرار نمودن . و همرأى شدن : اتفاق كردن و متفق گشتن .

راى

(
r y
) ا . پ . راه و صراط و طريق . و راجه و پادشاه هند . و حاكم . ج : رايان .

راى

(
r y
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عقل و فكر . و مشورت . و انديشه و تأمل . و تدبير و عقيده و پنداشتى و رأى .

راى

(
r y
) ع . ج . راية .

رءى

(
ro'y
) ع . ج . رؤيا .

رايات

(
r y t
) ع . ج . راية .

رايات

(
r y t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - علمها و درفشها . و رايات ظفر آيات : علمهائى كه دلالت بر فتح و فيروزى مىكنند .

رايان

(
r y n
) پ . ج . راى .

راياندن

(
r y ndan
) ف م . پ . رهنمائى نمودن ببيرون . و هدايت كردن .

رائب

(
r eb
) ص . ع . رجل رائب : مرد سرگشتهء شوريده عقل سست و گران جسم گرانجان از سيرى شكم و يا از خوردن شير رائب و يا از غلبهء خواب و يا از راه رفتن . ج : روبى (
rub
) . و لبن رائب : شير خفتهء چغرات شده و يا شير مسكه برآوردهء آب آميخته . و نيز رائب : كار مشتبه و مكدر .

راىبين

(
ra'y - bin
) ص . پ . زيرك و صاحب فراست .

رأية

(
ra'yat
) ا . ع . علم و درفش و لوا . و رأية الاخفاق : علم نيازمندى .

رأية

(
ra'yat
) و راية (
r yat
) م . ع . راى رؤية و رأية و راية . مر . رؤية .

راية

(
r yat
) ا . ع . علم و درفش و لوا . و گلوبند و يا آنچه در گردن بندهء آبق افگنند . ج : راى و رايات .

رايت

(
r yat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نيزه و موخ . و علم و درفش . و رايت بيضا : علم سفيد كه درفش فيروزى باشد . و رايت كاويان : علم فريدون .

رائج

(
r ej
) ا . ع . روان و جارى . و رائج الوقت : بمقتضاى وقت و ترتيبات زمان .

رايج

(
r yej
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيزى كه روائى داشته باشد و در داد و ستد همه كس آن را بردارد و بپذيرد و معمول و متداول و عمومى بود . و پول رايج : پول روان . و جارى و متداول .

راى چنپا

(
r y - canp
) ا . پ . گلى زرد رنگ مانند گل زنبق و بغايت خوشبوى و درخت آن ببزرگى درخت گردكان و از آن بلندتر و از محصولات بومى هندوستان و آن را فاغر و فاغيه نيز گويند .

رائح

(
r eh
) ص . ع . مردى كه در افعال مشابه پدر باشد . و مرد شادمانى كننده . ج : رائحون . و كسى كه در شبانگاه آيد و يا در شبانگاه كارى كند . ج : رائحون و روح . و يوم رائح : روز با باد .

رائحات

(
r eh t
) ع . ج . رائحة .

رائحة

(
r ehat
) ص . ع . مؤنث رائح يعنى زن شادمانى كننده . و زنى كه در شبانگاه آيد و يا در شبانگاه كارى كند . ج : رائحات و روائح . و ابل رائحة : شتران در شبانگاه آينده . و امراة رائحة : زنى كه در افعال مشابه پدر باشد . ج روائح .

رائحة

(
r ehat
) ا . ع . باران شبانگاه . و بوى خوش و يا ناخوش . ج : روائح . و خون . يق : فى وجهه رائحة اى دم . و ما له سارحة و لا رائحة يعنى چيزى ندارد .

رائحة

(
r ehat
) م . ع . راحت الابل رائحة ( از باب نصر ) : در شبانگاه باز گرديدند شتران و بر وزن فاعلة مصدرى جز رائحة و عافية و كاذبة نيامده .

رائحون

(
r ehuna
) ع . ج . رائح .

رايحه

(
r yehe
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بوى خواه خوش باشد و يا ناخوش . و هر چيزى اندك .

رائد

(
r ed
) ا و ص . ع . دستهء دستاس و آن چوبى باشد كه طاحن آن را گرفته آسيا را بگرداند . و جوينده و طلب‌كننده و خواهنده . و كسى كه آن را جهة طلب آب و علف فرستاده باشند . ج : رواد و رادة . المثل : لا يكذب الرائد اهله يعنى جوينده دروغ نمىگويد اهل خود را . و قولهم : انا قوم رادة اى نرود الخير و الدين لاهلنا . و رائد العين : خاشاك چشم . و رائد الضحى : روشنائى قبل از ظهر .

رائدة

(
r edat
) ص . ع . امراة رائدة : زنى كه در همسايهء خود بسيار آمد و شد نمايد . و ريح رائدة : باد نرم .

راى رايان

(
r y - r y n
) ا . پ . باصطلاح هندى اول صاحب منصبى كه اراضى و املاك دولتى سپردهء به اوست .

رائرة

(
r erat
) ا . ع . پيه زانو كه مانند مغز نفيس است .

راىزن

(
r y - zan
) ا . پ . كسى كه در كارها با وى مشورت كنند .

رائس

(
r es
) ص . ع . هورائس