تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1940

مساهمون:

ص١٩٤٠
و سنت الارض : ( مجهولا ) : خورده شد گياهان زمين . و نيز سن : ريختن خاك بر زمين . و بلند كردن . و آب بر روى ريختن . تقول : سننت الماء اذا ارسلتها ارسالا من غير تفريق فاذا فرقتها فى الصب قلت بالشين المعجمة .

سن

(
senn
) ا . ع . دندان ( مؤنث است ) . ج : اسنان و اسنة و اسن . و گاو دشتى . و تيزى مهرهء پشت . و اكل شديد . و مال . و شاخ . و دانهء سير . و دندانهء داس . و جاى تراش از قلم و زبانهء آن . و منه : اطل سن قلمك و سمنها . و فى الحديث : اذا سافرتم فاعطوا الركب اسنها اى امكنوها من المرعى . و نيز سن : عمر و مدت عمر و زندگانى و مقدار عمر در انسان و جز آن و به اين معنى نيز مؤنث است . ج : اسنان . و همزاد و هم عمر . يقال : هو سنه يعنى همزاد و هم عمر اوست . و كم سنك : سال تو چند است . و وقع فى سن راسه‌اى عدد شعره من الخير او فيما شاء و احتكم . و يق : لا آتيك سن الحسل يعنى نخواهم آمد تو را گاهى لان الحسل و هو ولد الضب لا تسقط له سن . و ذو السن : كسى كه داراى دندان زائد باشد . و نيز سن : نام كوهى و شهرى و نام موضعى در رى .

سنا

(
san
) ا . پ . چوبى كه بدان مسواك كنند .

سنا

(
san
) ا . ع . روشنائى برق و جز آن . و نوعى از حرير . و نام دختر اسماء بن صلت كه بيش از آنكه آن حضرت صلى اللّه عليه و آله با وى خلوت كند وفات كرد .

سنا

(
san
) ا . پ . گياهى بومى مشرق كه با بسر و سيا و بلغت مردم كرمان كوسن نيز گويند و برگهاى آن را در طب مانند مسهل استعمال مىكنند .

سنا

(
san
) م . ع . سنيت الدابة سنا ( از باب سمع ) : آبكشى كرده شد بر آن ستور .

سنا

(
san
) و

سناء

(
san '
) ا . ع . گياهى مسهل كه به فارسى نيز سنا گويند .

سناء

(
san '
) ا . ع . بلندى و رفعت .

سناء

(
san '
) م . ع . سنى سناء ( از باب سمع ) : صاحب رفعت و بلندى گرديد .

سناء

(
sen '
) م . ع . ساناه مساناة و سناء . مر . مساناة .

سناب

(
san b
) ا . ع . بدى سخت و شر شديد .

سناب

(
sen b
) ا . پ . شناب .

سناب

(
sen b
) و

سنابة

(
sen bat
) ا . ع . طويل و دراز . و دراز شكم .

سنابر

(
sen bar
) و

سنابرى

(
sen bari
) ا . پ . شناور و شناورى .

سنابك

(
san bek
) ع . ج . سنبك .

سنابل

(
san bel
) ع . ج . سنبلة .

سنابيدن

(
sen bidan
) ف ل . پ . شناويدن .

سناج

(
sen j
) ا . ع . اثر دود چراغ بر ديوار . و چراغ .

سناح

(
sen h
) م . ع . مسانحة و از جانب چپ صياد درآمدن صيد .

سناخة

(
san xat
) ا . ع . بوى بد . و چرك و ريم . و نشان دباغت .

سناد

(
san d
) ص . پ . بسيار و فراوان و وافر .

سناد

(
sen d
) ا . ع . شتر مادهء قوى هيكل . و عماد از هر چيزى . و كرگدن . و هر حيوان بزرگ جثه و فيل انه حيوان على صفة الفيل الا انه اصغر منه جثة و اعظم من الثور و ان ولدها يخرج راسه من فرجها و يرعى حتى يقوى فاذا قوى خرج و هرب من الام مخافة ان تلمسه بلسان فان لسانها مثل الشوك و هو كثير ببلاد الهند . و باصطلاح عروض : اختلاف ردفين در شعر .

سناد

(
sen d
) م . ع . ساند مساندة و سنادا . مر . مساندة .

سنادين

(
san din
) ع . ج . سندان .

سنار

(
san r
) ا . پ . شخص عاشق و گرفتار .

سنار

(
san r
) و (
sen r
) ا . پ . تنك آبى از دريا كه تهش نمايان و گل داشته باشد و چون كشتى از آنجا بگذرد به گل نشسته بند شود و نتواند عبور كند . و بندر . و سمباده .

سنار

(
son r
) ا . پ . عروس و زن پسر شخص .

سنار

(
sonn r
) ا . ع . گربه . ج : سنانير .

سناسن

(
san sen
) ع . ج . سنسن .

سناط

(
sen t
) و (
son t
) ا . ع . مرد كوسه كه وى را ريش نباشد . و مرد سبك ريش در رخسار و آنكه بر زنخش ريش باشد نه بر عارض . ج : سنط و اسناط .

سناطة

(
san tat
) م . ع . سنط سناطة ( از باب كرم ) : كوسه گرديد .

سناعة

(
san at
) م . ع . سنع سناعة و سنوعا ( از باب نصر و فتح و كرم ) : خوب و نيكو گرديد .

سناف

(
sen f
) ا . ع . پيش سينهء شتر و پيش‌بند رحل . و رسنى كه بر سينه‌بند شتر بسته و پيش آورده پس سپل پنجم برند و محكم كنند تا سينه‌بند از جاى نرود . ج : سنف .

سنام

(
san m
) ا . ع . كوهان . ج : اسنمة . و وسط زمين . و شريف قوم . و بلندى و رفعت و شوكت مرد . و ركن معظم هر چيزى . الحديث : الجهاد سنام الدين . و نام چند كوه . و كوهى در بصره و گويند اين كوه همراه دجال روان خواهد بود . و جمل السنامين : شتر دو كوهانه .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1940 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )