تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1931

مساهمون:

ص١٩٣١
قوم . و سماط الشجر : رسته‌اى از درخت . و سماط الوادى : ما بين سينه و منتهاى وادى . ج : سمط .

سماط

(
som t
) ا . ع . سفره‌اى كه بر آن طعام گسترده باشند . ج : اسمطة .

سماط

(
sem t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سفره و خوان . و خردهء سماط : باقى ماندهء از ناهار .

سماطان

(
sem t ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو رستهء از درخت و مردم . يق : يمشى بين السماطين : مىرود در ميان دو رسته .

سماطين

(
sam tin
) ا . پ . قالى . و پلاس . و پارچه‌اى خشن . و اطاقى كه در اطرافش آئينه نصب كرده باشند .

سماع

(
sam '
) ا . ع . شنوائى . و ذكر شنيده شده . و هر آواز كه شنيدن آن خوش آيد . و رجل ذو سماع : مرد نيكو نام . و نيز سماع : بطنى از تازيان .

سماع

(
sam '
) م . ع . سمعه و اليه و له ( بكسر الميم ) يسمعه ( بفتح الميم ) سمعا و سمعا و سماعا و سماعة و و سماعية : شنود آن را . و سمع الله لمن حمده : قبول مىكند خداى حمد آنكه ويرا ستايش كند . و قوله تعالى :
اسْمَعْ غَيْرَ مُسْمَعٍ
اى غير مقبول ما تقول و يا اسمع لا اسمعت . و قولهم : سمعت كلامه اى فهمت معنى لفظه .

سماع

(
sem '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - و جد و سرور . و رقص . و سرود و نغمه و ترانه . و شنيدن سرود . و حالت سرودى كه در مشايخ پديد آيد .

سماع

(
sam e
) ع . اسم فعل يعنى بشنو مانند دراك و مناع اى ادرك و امنع .

سماع

(
samm '
) ص . ع . شنونده .

سماعة

(
sam at
) م . ع . سمع سمعا و سماعا و سماعة . مر . سماع .

سماعة

(
sam at
) و

سماعة

(
samm at
) ص . ع . اذن سماعة : گوش شنوا . و كذا اذن سماعة .

سماع خانه

(
sem ' - x ne
) ا . پ . خانه‌اى كه مخصوص است بآواز و رقص بخصوص اگر دراويش آن را ترتيب دهند .

سماعى

(
sem i
) ص . پ . منسوب بسماع كه بمعنى رقص و ترانه و سرود باشد . و هر آنچه شنيده شده باشد .

سماعى

(
sam iyy
) ص . ع . هر آنچه شنيده شده باشد . و حكايتى و نقلى . و بنا شدهء بر عادت . و باصطلاح نحو بيقاعده و مطلق و مستعمل .

سماعية

(
sam iyat
) م . ع . سمع سمعا و سماعا و سماعية . مر . سماع .

سماعيل

(
sem il
) ا . پ . اسماعيل .

سماعيلى

(
sam ili
) ا . پ . قربانى . و نذر و صدقه . و گروهى كه آلت تناسل را ستايش مىكنند .

سماق

(
som q
) ص . ع . خالص از هر چيزى . و كذب سماق : دروغ ساده و خالص .

سماق

(
som q
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تتم و بر درختى ترش مزه كه در آش ها و خورشها داخل كنند و آن را تترى و تتريك نيز گويند .

سماق

(
somm q
) ا . ع . تتم و سماق .

سماقى

(
somm qiyy
) ا . ع . سماق فروش .

سماقيل

(
sam qil
) ا . ع . تتم و سماق .

سماك

(
sem k
) ا . پ . راه نيك محفوظ .

سماك

(
sem k
) ا . ع . هر آنچه بدان چيزى را بردارند و بلند كنند . ج : سمك . و جزء بالاى سينه تا محل اتصال چنبر گردن . و نيز سماك . ج . سمك و نيز سماك : از اعلام است . و السماكان : نام دو ستاره در پاى اسد كه يكى را السماك الاعزل و ديگرى را السماك الرامح گويند .

سماك

(
samm k
) ا . ع . ماهى فروش .

سماك

(
somm k
) ا . پ . سماق و تتم .

سماكار

(
sam - k r
) و

سماكاره

(
sam - k re
) ا . پ . سبوكش . و خدمتگار ميخانه . و هر خدمتگار .

سماكچه

(
sam kce
) ا . پ . شكم‌بند و سينه‌بند زنان و سماچه و سماخچه .

سمأل

(
sam'al
) ا . ع . سايه .

سمال

(
sam l
) ا . ع . كرمك آب .

سمال

(
sam l
) ع . ج . سملة . و ج سملة .

سمال

(
samm l
) ا و ص . ع . آنكه چشم كسى را كور كند . و لقب پدر قبيله‌اى از تازيان بدان‌جهت كه شخصى را بطپانچه كور كرد . و يك نوع درختى .

سمالج

(
som lej
) ا . ع . شير شيرين و حلو .

سمالخ

(
som lex
) ا . ع . شير بسته شده .

سمالخى

(
som lexiyy
) ا . ع . شير و طعام بىمزه . و شيرى كه در خيك ريخته در گوى گذارند تا خفته گردد .

سمالق

(
sam leq
) ع . ج . سملق .

سم آلود

(
sam - lud
) ص . پ . زهردار و زهرآلود .

سمام

(
sam m
) ا . ع . نوعى از خطاف . و سبك سير از هر چيزى .

سمام

(
sam m
) و (
sem m
) ا . ع . سمام الانسان : دهان مردم . و هر دو
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1931 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )