سوراخ بينى . و دو سوراخ گوش او . و كذا سمام الانسان .
سمام
(
sem m
) ا . ع . گرگ . و ج . سم .
سمامة
(
sam mat
) ا . ع . كالبد مردم .
و دائرهاى مستحب در گردن اسب . و يك نوع مرغى . و نشان خانهء خراب و ويران . و شكوفهء خرما . و ماده شتر سريع . و رايت و لوا . و يقال : هو حسن السمامة اى الطلعة يعنى او نيكو چهره و خوش سيماست .
سمان
(
sem n
) ا . پ . سماء و آسمان .
و نام روز بيست و هفتم از هر ماه شمسى .
سمان
(
sem n
) ا . پ . نام شهرى .
سمان
(
sem n
) ع . ج . سمين .
سمان
(
samm n
) ا . ع . روغن فروش .
و يك نوع رنگى كه بدان آرايش كنند . و يك نوع گياهى .
سمان
(
samm ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو رگ در بينى اسب و يا خر .
سماناة
(
som n t
) ا . ع . واحد سمانى يعنى يك بلدرچين .
سمانة
(
sam nat
) م . ع . سمن سمانة و سمنا ( از باب سمع ) : فربه شد .
سمانجونى
(
sam njuniyy
) ا . ع .
صفير . و ياقوت كبود .
سمانه
(
sam ne
) ا . پ . پرندهء كوچكى كه بيشتر در گندمزارها مىباشد و كرك و بلدرچين نيز گويند . و آسمانه و سقف خانه .
و نام شهرى در هند .
سمانى
(
sam ni
) ص . پ . آسمانى .
و لاجوردى و برنگ آسمان .
سمانى
(
som n
) ا . ع . بلدرچين و واحد و جمع در وى بكسان است و يا واحد آن سماناة مىباشد و آن را قتيل الرعد نيز گويند چه از شنيدن آواز رعد مىميرد .
سماوات
(
sam v t
) ع . ج . سماء .
سماوة
(
sam vat
) ا . ع . پردهاى كه از سقف خانه دركشيده باشند . و كالبد هر چيزى . و موضعى ميان كوفه و شام .
سماوة
(
sam vat
) م . ع . سما الفحل سماوة ( از باب نصر ) : حمله كرد آن گشن بر شتر مادگان و برجست بر آنها .
سماور
(
sam var
) ا . پ . - مأخوذ از روسى - يك قسم ابزارى فلزى جهة جوش آوردن آب كه آتش خانه را در ميانش قرار دادهاند .
سماوى
(
sam vi
) ص . پ . منسوب بسما يعنى آسمانى . و كبود و لاجوردى .
سماهج
(
som hej
) ص . ع . لبن سماهج عماهج : شير بىمزه .
سماهيج
(
sam hij
) ا . پ . نام جزيرهاى .
سمائم
(
sam em
) ع . ج . سموم .
سمائى
(
sam i
) ص . پ . منسوب بسما يعنى آسمانى .
سمائى
(
sam iyy
) ص . ع . فلكى .
سمب
(
somb
) ا . پ . سم و حافر .
سمباده
(
somb de
) و
سمباره
(
somb re
) ا . پ . سنگى سخت كه در تيز كردن و جلا دادن شمشير و كارد به كار مىبرند .
سمبل
(
sombol
) ا . پ . سنبل .
سمبه
(
sombe
) ا . پ . قطعهء استوانهاى شكلى چوبى و يا فلزى كه در پر كردن تفنگ و توپ و جز آن به كار مىبرند . و هر استوانهء متحركى كه در درون استوانهء تلمبهها حركت مىكند .
سمپار
(
somp r
) و
سمپاره
(
somp re
) ا . پ . سمباده .
سمة
(
semat
) ا . ع . نشان . و داغ .
ج : سمات .
سمة
(
semat
) م . ع . و سمه و سما و سمة ( از باب ضرب ) : نشان كرد و داغ نمود آن را . مر . و سم .
سمة
(
sammat
) ا . ع . سمة القلب :
پيه خرما كه جمارة نيز گويند .
سمة
(
sammat
) و (
semmat
) ا . ع .
است و كون .
سمة
(
sommat
) ا . ع . قرابت و خويشى .
و سفرهاى از برگ خرما كه زير خرما بن گسترند تا خرماها بر وى افتد . ج : سمم .
سمت
(
samt
) ا . ع . راه و روش نيكو .
يق : ما احسن سمته : چه بسيار نيكو است رفتار و روش او . و نيز سمت : مذهب . و قصد و آهنگ . و صورت و هيئت . و حسن سيرت و طريقت . و سكينه و وقار . و سمت الرأس : نقطهء عمود از آسمان يعنى آن نقطهء از آسمان كه بطور دقت در فوق شخص ناظر واقع شده . و السمت باصطلاح نجوم زاويهاى كه حاصل مىشود از تلاقى دايرهء نصف النهار با سطح عمودى كوكبى .
سمت
(
samt
) م . ع . براستى و ميانه راه رفتن . و بحدس و گمان راه رفتن ( و الفعل من نصر و ضرب ) . و آماده كردن راى و وجه سخن را . يق : سمت لهم اذا هيالهم وجه الكلام و الراى و به اين معنى از ضرب مىآيد .
سمت
(
samt
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - طرف و سوى . و نزد . و جانب و كنار . و راه و طريق . و ناحيه . و ولايت و كشور . و محله .
و وطن .
سمت
(
semat
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - قرابت و خويشى . و اختصاص . و راه و روش . و سمت آشنائى : اختصاص آشنائى .
سمتراش
(
som - ter c
) ا . پ . افزارى كه بدان سم اسب و جز آن را مىتراشند .
سمتگر
(
samt - gar
) ص . پ . جانب دار و طرفدار و رفيق .