تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1929

مساهمون:

ص١٩٢٩
درخت . ج : سلق . و گياه شبرق خشك . و شهد كه مگس در طول خانهء خود نهاده باشد . و جانب راه .

سليقة

(
saliqat
) ا . ع . سرشت و طبيعت . يق : فلان يتكلم بالسليقة : اى بطبعه . و ارزن كوفتهء اصلاح يافته . و پينوى طراثيث آميخته . و ترهء جوش داده . و جاى برآمدن تنگ ستور . و اثر تنگ در پهلوى ستور ( اسم است سلق را ) . و نشان قدم و سم در راه . ج : سلائق .

سليقون

(
saliqun
) ا . پ . سريقون .

سليقه

(
saliqe
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سرشت و طبيعت و طبع و نهاد و خصلت . و ادراك . و آراستگى . و لياقت و قابليت . و طرح و رسم . و دستور . و هنر و صنعت . و طرز و منوال . و بالسليقه : بالذات و از روى طبيعت . و سليقهء گفتگو : ادب در مكالمه . و جواب و سؤال و گفتگوى بطور ادب . و سليقهء مجلس : تيمار و پرورش نيك . و آداب و رسوم انجمن .

سليقه‌دار

(
saliqe - d r
) و

سليقه شعار

(
saliqe - ce r
) و

سليقه‌مند

(
saliqe - mand
) ص . پ . خوش طبع و خوش وضع و داراى خصلت و سيرت نيك و خوشمزه .

سليقگى

(
saliqagi
) ا . پ . خوى و طبيعت نيك و سيرت خوب و نيكو .

سليك

(
salik
) ا . پ . بوسليك و مقامى از دوازده مقام موسيقى . مر . بوسليك .

سليل

(
salil
) ا . ع . بچه . و شتر بچهء نوزاده . و اسب كره . و بچه‌اى كه بىماسكه و بىسلا متولد شود . و شمشير بركشيده شده . و مغز اسب . و شراب ماردى . و شراب خالص . و كوهان شتر . و جاى روان شدن آب در وادى . و ميانهء وادى . و وادى فراخ دور تك درخت ناك . و درخت سلم . و درخت طلح ناك . و وادى . و آب بينى . ج : سلان . و از اعلام است .

سليلة

(
salilat
) ا . ع . دختر . و آنچه دراز شود از گوشت پشت و عصب آن . و يك نوع ماهى درازى . و پليته‌اى كه پنبه و پشم خار كرده در وى پيچند و ريسند .

سليم

(
salim
) ا و ص . ع . مار گزيده . و زخم خوردهء نزديك به هلاكت . و كنارهء سم اسب . و استخوان سپل شتر و مانند آن . و درست و بىگزند از آفت . ج : سلماء .

سليم

(
salim
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بىگزند و بىعيب و تندرست و سالم . و موافق و ملايم . و خوش‌رو . و بامروت . و ساده دل . و سليم النفس : پاك‌نژاد و بىاذيت . و سلطان سليم اول : از سلاطين آل عثمان از سال 917 تا 926 سلطنت نمود . و سلطان سليم ثانى از 974 تا 982 . و سلطان سليم ثالث از 1203 تا 1222 سلطنت كردند و در زمان سلطان سليم ثالث طايفهء وهابى در كربلاى معلا قتل عام كردند .

سليمان

(
solaym n
) ا . ع . يكى از انبياى بنى اسرائيل پسر حضرت داود . و سليمان اول : يكى از سلاطين آل عثمان پسر ايلدرم با يزيد كه از سال 805 هجرى تا 813 سلطنت نمود . و سليمان دويم : از سلاطين بزرگ و نامدار آل عثمان كه مجارستان را ضميمهء ممالك خود گردانيد و مدت سلطنت وى از سال 927 هجرى تا 933 . و شاه سليمان : پادشاه هشتم از سلسلهء صفويه و مدت سلطنت وى از سال 1078 تا سال 1105 هجرى .

سليمانى

(
solaym ni
) ا و ص . پ . منسوب بسليمان . و نوعى از خرماى سفيد . و سنگى قيمتى .

سليم‌دل

(
salim - del
) ص . پ . ساده دل و بىمكر و بىريا .

سليمى

(
salimi
) ا . پ . نوعى از پارچه .

سلينون

(
salinun
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - نام گياهى .

سم

(
sam
) و (
sem
) و (
som
) ا . ع . سم الشيئ : علامت و اسم و نشان آن چيز و نام آن و كذا سم الشيئ و سم الشيئ .

سم

(
som
) ا . پ . حافر و ماده‌اى شاخى در منتهاى دست و پاى چارپايان كه بمنزلهء ناخن است مر انسان را . و رجل و پاى . و غار و مغاره . و سرداب . و سم افگندن : لنگيدن و لنگ شدن . و سم شكافته مانند سم آهو را ژنگله گويند .

سم

(
sam
) و (
samm
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زهر و شرنگ و هرش . و سم الفار : هاكول و مرگ موش .

سم

(
samm
) ا . ع . قصد . و هر آنچه از دريا برآيد مثل شبه سفيد . و دو رگ در بن بينى اسب . و سم ابرص : چلپاسهء زهردار و بزرگ . و سم الحاجة : مقصد مرد . يق : اصاب سم حاجته يعنى رسيد بحاجت خود . و سم الحمار : خر زهره و دفلى . و سم الخياط : سوراخ سوزن . و سم ساعة : زهرى كه زود مىكشد . و سم السمك : ماهى زهره و سم الفار : ارسنيك و ديگ بر ديگ و دار موش . و سم قاتل : زهر كشنده . و ذات السم : هر حيوان زهردار .

سم

(
samm
) م . ع . سمه سما ( از باب نصر ) : زهر داد او را . و سم القارورة : استوار كرد سر شيشه را . و سم بينهما :