تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1930

مساهمون:

ص١٩٣٠
صلح كرد ميان آن دو كس . و سم الشيئ : راست و درست كرد آن چيز را . و سم النعمة : خاص كرد آن نعمت را . و سمت هى : خاص شد آن نعمت ( لازم و متعدى ) . و سم الامر : آزمود آن كار را و پايان آن را نگريست . و سم سمك : قصد كرد قصد تو را . و سم الطعام : زهر كرد در آن طعام . و سم يومنا ( مجهولا ) : گرم شد روز ما .

سم

(
samm
) و (
somm
) و (
semm
) ا . ع . زهر . و هر چيز كه بكشد . و سوراخ . و سوراخ سوزن . و دهان انسان و گوش آن . و منخر . ج : سموم و سمام .

سم

(
samm
) و (
somm
) ا . ع . ما له سم و لاحم غيرك : نيست مر او را سواى تو كسى . و كذا ما له سم و لاحم .

سما

(
sam
) و (
sem
) و (
som
) ا . ع . آسمان . و اسم . و نام و نشان و علامت .

سماء

(
sam
) ا . ع . آسمان ( يذكر و يؤنث ) . و قال الثعالبى كل ما علاك فاظلك فهو سماء . و آسمان خانه . و آسمان هر چيز . و سايه‌بان . و پرده‌اى كه از سقف خانه دركشند . و اسب . و پشت اسب . و ابر . و باران نيكو . و گياه . ج : اسمية و سماوات و سمى (
somiyy
) و سمى (
som
) و باب السماء : كهكشان و مجره . و ماء السماء : نام زنى .

سماء

(
sem '
) م . ع . نبرد كردن كسى را در بزرگى . و مخالفت كردن و نزاع كردن . و هم چشمى كردن . مر . مساماة .

سماة

(
sam t
) و (
sem t
) ا . ع . نشان و علامت . و اشاره . و دليل و بينه .

سماة

(
som t
) ع . ج . سامى .

سمات

(
sem t
) ع . ج . سمة .

سماج

(
sem j
) ع . ج . سمج و سمج و ج . سميج .

سماجة

(
sam jat
) م . ع . سمج سماجة ( از باب كرم ) : زشت و قبيح گرديد .

سماجة

(
sam jat
) ا . ع . قباحت و زشتى .

سماجت

(
sem jat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بىشرمى . و فضاحت و رسوائى . و معيوبى . و آلودگى . و اصرار در كارهاى زشت .

سماچه

(
sam ce
) ا . پ . سماخچه و سينه‌بند زنان .

سماح

(
sam h
) و (
sem h
) م . ع . سمح سماحا و سماحا و سماحة و سموحا و سموحة و سمحا ( از باب فتح و كرم ) : جوانمرد گرديد . و سمح به : جوانمردى كرد و بخشيد . و سمح لى اى اعطانى . و نيز سماح : سهل گرفتن .

سماح

(
sem h
) ا . ع . نوعى از خانه هاى چرمين . و ج . سمحة .

سماحة

(
sam hat
) م . ع . سمح سماحا و سماحة . مر . سماح .

سماحت

(
sem hat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جوانمردى و مروت . و نيك‌انديشى . و سخاوت و عفو و اغماض . و ارباب سماحت : مردمان بلند همت و جوانمرد .

سماحت پسند

(
sam hat - pasand
) ص . پ . كسى كه از سخاوت و جوانمردى مسرور مىگردد .

سماحت پيشه

(
sam hat - pice
) ص . پ . جوانمرد و سخى و نيك نهاد . و متواضع .

سماحيق

(
sam hiq
) ا . ع . پرده‌هاى تنكى از چربى و پيه كه به روى روده‌ها كشيده شده . و سماحيق السماء : پاره‌هاى شفاف از ابر .

سماخ

(
sem x
) ا . ع . گوش . و سوراخ گوش .

سماخچه

(
sam xce
) ا . پ . شكم‌بند و سينه‌بند زنان و سماچه .

سماد

(
sam d
) ا . ع . سرگين خاكستر آميخته .

سمادير

(
sam dir
) ا . ع . ضعف بينائى . و آنچه نمودار شود مردم را بسبب ضعف بينائى از سكر و غشى و دوران سر و چرت و پينگى . و ج . سمدور . و نام زنى .

سمار

(
somm r
) ع . ج . سامر و كسانى كه شب نخوابند و با نديم خود صحبت كنند .

سمارو

(
sam ru
) ا . پ . سماروك .

سماروخ

(
sam rux
) و

سماروغ

(
sam ruq
) ا . پ . غارچ و چتر مار . و خاك شور و شوره‌زار . و زمين بىحاصل .

سماروغ‌زار

(
sam ruq - z r
) ا . پ . جائى كه در آن سماروغ . و ؟ ؟ ؟ رويد .

سماروغ ناك

(
sam ruq - n k
) ص . پ . جائى كه در آن سماروغ بسيار رويد .

سماروك

(
sam ruk
) ا . پ . حمام و كبوتر .

سمارى

(
som ri
) ا . پ . سفينه و كشتى و جهاز .

سماريس

(
sam ris
) ا . پ . يك نوع ماهى كوچكى دريائى كه سردين نيز گويند .

سماسرة

(
sam serat
) ع . ج . سمسار .

سماسم

(
sam sem
) ا . ع . يك نوع مرغى . و ج . سمسمة . و ج . سمسم .

سماسم

(
som sem
) ا . ع . روباه . و سبك و سريع . و لطيف از هر چيزى .

سماط

(
sem t
) ا . ع . آنچه بدان طعام كشند . و نظم و روش . يق : هم على سماط واحد يعنى ايشان بر يك نظم و روش‌اند . و سماط القوم : رسته‌اى از
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1930 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )