تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1915

مساهمون:

ص١٩١٥
داراى دو شاخ كه كنايه است از اينكه شرق و غرب كرهء ارض را متصرف بود . و ديگر سكندر مقدونيائى كه سكندر پسر فيلفوس و سكندر رومى نيز گويند و مقصود از روم در اينجا يونان است . و نيز سكندر : سرنگون و معلق . و نوعى از بازى كه كف دستها را بر زمين نهاده و پاها را بلند كرده راه روند . و سكندر خوردن : بسر درآمدن ستور در هنگام رفتار . و سكندر رفتن : دو كف دست را بر زمين گذاشته و دو پاى را در هوا بلند كرده راه رفتن .

سكندر محافل

(
sekandar - mah fel
) ص . پ . پادشاهى كه بارگاه وى مانند بارگاه سكندر است .

سكندرى

(
sekandari
) ا و ص . پ . منسوب بسكندر . و سرنگونى و به روى درآمدگى .

سكندرى خور

(
sekandari - xor
) ص . پ . ستورى كه مستعد روى رفتن و بسر درآمدن باشد .

سكندريه

(
sekandariyye
) ا . پ . اسكندريه .

سكنگبين

(
sekangobin
) ا . پ . سكنجبين و شربت سركه .

سكنه

(
sekane
) ا . پ . اسكنه و بيرم و افزارى درودگران را كه بدان چوب سوراخ كنند و بشكنند .

سكنه

(
sakane
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كسانى كه در جائى ساكن شده و جاى و مقام گزيده‌اند . و سكنهء صحرا : مردمان صحرانشين . و آب . و درختان سبز . و سكنهء عالم : عموم مخلوقات . و سكنهء كانون اخگر : آتش . و انگشت و زغال .

سكنى

(
sokn
) ا . ع . جاى باش . و خانه . و با شش ( اسم است مصدر را ) .

سكو

(
saku
) و (
soku
) ا . پ . تختگاه . و بلندى كه در دو طرف در كوچه و در دكان و ميان باغ و پاى درختان بزرگ سايه‌دار جهة نشيمن سازند و چو تره و نشيمنگاه و صفه و دار افرين و دارفرين .

سكو

(
seku
) ا . پ . افزارى باندام كف دست و داراى چهار پنج شاخه و دسته‌دار كه دهقانان غلهء كوفته شده را بدان باد دهند تا كاه از دان جدا گردد و اوشين و چار شاخ و بواشه و چك نيز گويند و بتازى مذرى خوانند . و جاروب و افزارى كه بدان خانه را بروبند .

سكوا

(
sek - v
) ا . پ . سكبا .

سكوان

(
sakv n
) ا . پ . نام شهرى در هندوستان .

سكوب

(
sakub
) ص . ع . ماء سكوب : آب ريزان .

سكوب

(
sakub
) م . ع . سكب الماء سكوبا ( از باب نصر ) : ريخته شد آب .

سكوبا

(
sokub
) و

سكوپا

(
sokup
) ا . پ . سقف و راهب . و نام عابدى از ترسايان كه ديرى ساخته بود و حضرت عيسى از آن دير به آسمان صعود فرمود .

سكوت

(
sakut
) ص . ع . بسيار خاموش . يق . رجل سكوت و امراة سكوت .

سكوت

(
sokut
) م . ع . سكت سكتا و سكوتا . مر . سكت .

سكوت

(
sokut
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خاموشى و عدم تكلم .

سكور

(
sakur
) ص . پ . هميشه مست و دائم الخمر .

سكور

(
sokur
) ا . ع . ج . سكر .

سكور

(
sokur
) م . ع . سكرت الريح سكورا ( از باب نصر ) : آرميد باد و ايستاده شد . و سكرت بصارهم ( مجهولا ) : بند شد بينائى ايشان .

سكوره

(
sokure
) ا . پ . سكره و كاسهء گلى .

سكوشاك

(
sokuc k
) ا . پ . برق و صاعقه و سگوشاك .

سكوك

(
sakuk
) ا . ع . چاه تنگ سر .

سكوك

(
sokuk
) ع . ج . سك .

سكون

(
sakun
) ا . ع . نام قبيله‌اى از تازيان يمنى .

سكون

(
sokun
) م . ع . سكن سكونا ( از باب نصر ) : آرميد . و درويش و محتاج گرديد . و ضعيف شد . و سكن داره : جاى گرفت در خانهء خود و جاى باش گردانيد آن را . و سكن فلان : بمرد به همان .

سكون

(
sekun
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آرامش و عدم جنبش ضد حركت . و آسايش . و اطمينان . و راحت و فراغت و آسودگى . و توقف و اقامت . و ثبات و پايدارى و قرار .

سكونة

(
sokunat
) م . ع . سكن سكانة و سكونة . مر . سكانة .

سكونت

(
sokunat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اقامت و توطن . و مسكن و منزل و بود باش . و سكونت داشتن و يا سكونت ورزيدن : اقامت داشتن و مقيم شدن و منزل كردن .

سكونت ده

(
sokunat - deh
) ا . پ . آرام ده و آنكه آسايش دهد مر كسى را .

سكوهنج

(
sokuhanj
) ا . پ . خارى سه گوشه كه خار خسك نيز گويند . و چوب دستى . و كاه .

سكوى

(
sakvi
) ا . پ . سكو و تختگاه و نشيمنگاه دو طرف در خانه و جز آن . و صفه و نشيمنگاهى كه در باغ باشد .

سكوينه

(
sakvine
) ا . پ . سكبينه .

سكه

(
sekke
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رسم و ترتيب . و انتظام . و طرز . و قانون . و پوشاك