تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1912

مساهمون:

ص١٩١٢

سكافره

(
sok fare
) و

سكافه

(
sok fe
) ا . پ . مضراب و زخمهء سازنده‌ها .

سكاك

(
sek k
) ا . ع . صف و رسته و راسته . يق : ضربوا بيوتهم سكاكا يعنى خيمه‌ها را در يك صف و راسته بر پا كردند . و ج . سك . و ج . سكى .

سكاك

(
sok k
) ا . ع . فضاى ميان زمين و آسمان و آتمسفر . يق : و الله لاجدك و لو نزوت فى السكاك . و جاى پر از تيز .

سكاك

(
sakk k
) ا . ع . كارد و چاقو ساز و فروشندهء آنها .

سكاكة

(
sok kat
) ا . ع . آتمسفر و هواى ميان زمين و آسمان . و هواى ملاقى ابر . و شخص منفرد در رأى خود . و مستبد براى . و خرد گوش .

سكاكى

(
sakk ki
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آهنگرى . و كارد سازى . و لقب ابو يعقوب مصنف كتاب مفتاح العلوم .

سكاكين

(
sak kin
) ع ج . سكين .

سكاكينى

(
sakk kiniyy
) ا . ع . كارد و چاقو ساز و فروشندهء آن .

سكال

(
sek l
) ا . پ . انديشه و فكر . و خواهنده و طلب‌كننده . و مكالمه و گفتگو .

سكالش

(
sek lec
) پ . م ح . سكاليدن . وا . فكر و انديشه و تامل . و تصور . و عزم و اراده و قصد .

سكالو

(
sok lu
) ا . پ . سكارو و نان و گوشت و جز آن كه بر روى زغال افروخته و اخگر آتش پزند .

سكاله

(
sok le
) ا . پ . فضلهء سگ .

سكاليدن

(
sek lidan
) ف ل و م . پ . انديشه نمودن و فكر كردن . و پنداشتن و گمان بردن . و گفتگو و مكالمه كردن . و خواستن . و گفتن . و نوشتن .

سكاليو

(
sok lyu
) ا . پ . سكارو و سكالو .

سكان

(
sakk n
) ا . ع . كارد و چاقو ساز .

سكان

(
sokk n
) ا . ع . دنبالهء جهاز و دم كشتى .

سكان

(
sokk n
) ص . ع . ج . ساكن .

سكان

(
sokk n
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ساكنان و باشندگان . و سكان ارض : ساكنان زمين . و سكان فرش : همهء خلايق . و سكان كشتى : دنبالهء كشتى كه خله نيز گويند .

سكانة

(
sak nat
) م ع . سكن سكونة و سكانة ( از باب كرم ) : مسكين و فقير شد . يق : ما كان مسكنا و انما سكن .

سكان‌گير

(
sokk n - gir
) و

سكانى

(
sokk ni
) ا . پ . ناظر و مراقب سكان كشتى .

سكاهن

(
sek han
) ا . پ . رنگ سياهى كه از سركه و آهن و پوست انار ترتيب دهند و بدان جامه و چرم و چيزهاى ديگر رنگ كنند .

سكب

(
sakb
) ا و ص . ع . ماء سكب : آب ريزان . و آب ريخته شده . و نيز سكب : مرد دراز بالا . و نوعى از جامهء باريك . و اسب نجيب تيز رو فراخ گام سبك روح با نشاط . و باران پيوستهء بزرگ قطره . و كار لازم .

سكب

(
sakb
) م . ع . سكب الماء سكبا و تسكابا ( از باب نصر ) : ريخت آب را . و نيز سكب : پياپى شدن باران بزرگ قطرهء پيوسته . و اذان گفتن مؤذن .

سكب

(
sakb
) و (
sakab
) ا . ع . نام اول اسبى كه در ملك آن حضرت صلى اللّه عليه و آله درآمد و آن كميت سپيد پيشانى هر چهار دست و پا سپيد بود . و نير برنج . و مس . و ارزيز .

سكب

(
sakab
) ا . ع . درختى خوش بوى . و لاله . و سبوسه‌هاى سر .

سكبا

(
sek - b
) ا . پ . آش سركه .

سكباج

(
sekb j
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - نان خورشى كه از گوشت و سركه و ادويهء خوش‌بو و نبات ترتيب دهند و گاه ميوه هاى خشك هم داخل كنند . ج : سكابيج . و سكباج البقر : سكباجى كه داراى گوشت گاو باشد .

سكبة

(
sakbat
) ا . ع . پارچهء گرد بريده براى سرير مانند شبكه . و پوست تنك كه بر روى جنين باشد .

سكبة

(
sakabat
) ا . ع . واحد سكب يعنى يك درخت سكب . و يك سبوسهء سر .

سكبه

(
sakbe
) ا . پ . نوعى از طعام كه كشك آميختهء با روغن بود .

سكبينج

(
sakbinej
) ا . ع . مأخوذ از سكبينهء فارسى و بمعنى آن .

سكبينه

(
sakbine
) ا . پ . صمغ گياهى دوائى از طايفهء چترى .

سكة

(
sekkat
) ا . ع . سپار و آهن آماج و كلند كه بدان زمين كاوند . و مهرهء درم و دينار و آن آهن منقوشى است كه بدان درم و دينار را نقش كنند . و درم و دينار بسكه رسيده و رستهء خرما بنان نشانده . و خرما بن . و منه قولهم : خير المال مهرة مامورة اوسكه مابورة . و راه برابر و هموار . و كوچهء خرد . و اخذ الامر بسكته اى اخذه فى حين امكانه .

سكت

(
sakt
) ص . ع . مرد ساكت و هميشه خاموش و مرد كم سخن كه چون بسخن درآيد نيكو گويد .

سكت

(
sakt
) م . ع سكت سكتا و سكوتا و سكاتا و ساكوتة ( از باب نصر ) : خاموش شد . يق : تكلم ثم سكت