تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1918

مساهمون:

ص١٩١٨
و پيك . و بطور افسانه نام ولايتى كه مردم آنجا سرشان مانند سگ و رويشان زرد مانند اژدها و مويشان مانند بز و گوششان شبيه به گوش فيل و چشمشان ازرق .

سگستان

(
sagest n
) و (
segest n
) ا . پ . سيستان و سجستان .

سگستان

(
segest n
) ا . پ . ميوه‌اى شبيه بآلو .

سگسر

(
sag - sar
) ص . پ . سرى كه شبيه بسر سگ باشد .

سگسنبويه

(
sagsanbuye
) ا . پ . تخم پنج انگشت و حب الفقد .

سگ سيرت

(
sag - sirat
) ص . پ . گزنده . و گستاخ و بىادب و درشت .

سگك

(
sagak
) ا . پ . سگ كوچك . و نوعى از قلاب . و نام گياهى كه بار آن گره مانندى است كوچك و پر خار كه در جامه آويزد .

سگ‌كش

(
sag - koc
) ا . پ . نوعى از رستنى كه در آبهاى راكد رويد و برگش مانند برگ بيد و ساقش سرخ و گره‌دار و بتازى فلفل الماء و زنجبيل الكلاب گويند .

سگ كن

(
sag - kan
) و

سگ كنك

(
sag - kanak
) ا . پ . لفاح و مردم گياه .

سگل

(
sagl
) ا . پ . يك نوع گياهى .

سگلاب

(
sagl b
) و

سگلابى

(
sagl bi
) ا . پ . بيدستر و قضاعة و سگابى .

سگلابيدن

(
sagl bidan
) ف ل . پ . عف‌عف كردن سگ .

سگ لاس

(
sag - l s
) ا . پ . آنكه خود را مانند سگ نمودار كند .

سگلاو

(
saglav
) و

سگلاوى

(
sagl vi
) ا . پ . سگلاب .

سگليدن

(
saglidan
) ف ل . پ . آه كشيدن . و آروغ زدن . و فواق زدن .

سگم

(
sagam
) ا . پ . چرغد و شبگير .

سگماده

(
sag - m de
) ا . پ . جنس مادهء از سگ .

سگ‌ماهى

(
sag - m hi
) ا . پ . قسمى از ماهى كه به زبان فرانسه استورژن گويند .

سگمنش

(
sag - manec
) ص . پ . بىادب و گستاخ .

سگنجبين

(
saganjabin
) ا . پ . سكنجبين .

سگنجه

(
saganje
) ا . پ . تگرگ و برد .

سگنگور

(
sagangur
) ا . پ . تاجريزى و عنب الثعلب .

سگوار

(
sog - v r
) ا . پ . سوگوار .

سگوشاك

(
soguc k
) ا . پ . برق و صاعقه .

سگول

(
sogul
) ا . پ . مازو . و هر چيز قابض كه يبوست طبع آورد .

سگهر

(
soghar
) ص . پ . - مأخوذ از هندى - دانا و زيرك . و ظريف . و كامل . و رعنا . و فاضل و هنرمند .

سگى

(
sagi
) ص . پ . منسوب و متعلق بسگ . و سگى كردن : ظالم و بىرحم گرديدن .

سگى

(
segi
) ا . پ . مى و باده و شراب .

سگيخانه

(
segi - x ne
) ا . پ . ميكده و ميخانه .

سگيله

(
sagile
) ا . پ . آه . و آروغ . و فواق .

سل

(
sal
) ا . پ . چيزى كه از چوب و خلاشهء درهم بسته ساخته و بر آن نشسته از آب گذرند . و كشتى . و شش و ريه .

سل

(
sal
) ع . كلمهء امر از سأل يعنى سئوال كن و بپرس .

سل

(
sel
) ا . پ . سلاحى مر هندوان را مانند ژوپين . و بيمارى و قرحه‌اى كه بيشتر در شش پديد آيد و كم‌كم آن را فاسد كرده و ناپديدش كند .

سل

(
sall
) ص . ع . رجل سل : مرد دندان ريخته .

سل

(
sall
) ا . ع . خنورى كه در وى طعام و جز آن نهند . ج : سلال .

سل

(
sall
) م . ع . سل السيف سلا ( از باب نصر ) : بركشيد شمشير را از غلاف . و سل الشيئ : گرفت آن چيز را . و كند آن چيز را . و به آرامى بيرون آورد آن را . و سله سلا : دزديد آن را . و سل اسنانه ( از باب ضرب ) : ريخته شد دندانهاى او . و سل ( مجهولا ) : بيمار سل گرديد .

سل

(
sell
) و (
soll
) ا . ع . قرحه‌اى كه در شش حادث شود . و تب دق .

سل

(
soll
) ا . پ . شش و ريه .

سلء

(
sal '
) م . ع . سلا السمن سلء ( از باب فتح ) : روغن كشيد از مسكه و گرم كرد آن را . و سلا الجذع : بركشيد خار جذع را . و نيز سلء : شپليدن كنجد . و زدن . و تازيانه زدن . و زود نقد كردن . يق : سلاءه مأة درهم . و خار دور كردن . و خار خرما دور كردن .

سلا

(
sal
) ا . پ . سرود و نغمه . و نام خنياگرى .

سلا

(
sal
) ا . ع . پوستى كه بر روى بچه هنگام زادن دركشيده شده است و به فارسى يارك گويند . ج : اسلاء . و وقعوا فى سلا جمل در وقتى گويند كه در كار دشوار افتاده باشند زيرا كه شتر نر سلا ندارد . و انقطع السلا فى البطن وقتى گويند كه حيلهء كار نمانده باشد مثل آنكه گويند بلغ السكين العظم .

سلا

(
sal
) م . ع . سليت الشاة سلا ( از باب سمع ) : پاره شد يارك گوسپند در شكم . و سليت عنه : تسلى يافتم از آن و بيغم و خرسند شدم ( لغة فى سلوت ) .