تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1916

مساهمون:

ص١٩١٦
و لباس . و روش و سيرت و ناموس . و صورت و رخسارى كه خط برآورده باشد . و هر چيز كه نيك به نظر آيد . و نقشى كه بر روى زر و سيم و مس رايج باشد . و آهنى كه نقش پول رايج بر آن كنده و پول را بدان نقش كنند . و آهنى كه زمين را بدان شيار نمايند . و كوچه و بازار . و درختان خرما كه بر يك رسته باشند . و سكهء زدن و يا سكه كردن : به روى زر و سيم و يا مس براى رواج نقش كردن . و سكهء نوبهار : نشان بهار . و گل و شكوفهء بهارى .

سكه خانه

(
sekke - x ne
) ا . پ . ضرابخانه و دار الضرب و سرائى كه در آنجا بر پول رايج نقش كنند .

سكه‌دار

(
sekke - d r
) ا . پ . پادشاه مقتدر كه داراى سكه و خطبه باشد . و پول سكه زده و مسكوك .

سكه درست

(
sekke - dorost
) ص . پ . راست رو و درست رفتار .

سكه درستى

(
sekke - dorosti
) ا . پ . راستى و درستى و درست رفتارى و صداقت .

سكه‌زده

(
sekke - zade
) ص . پ . سكوك .

سكه‌زن

(
sekke - zan
) ا . پ . ضرابى و كسى كه پول رايج را سكه مىكند .

سكى

(
sakk
) ا . ع . بند آهن . و مسمار .

سكى

(
sakkiyy
) ا . ع . ميخ و مسمار . و مهر سكه . و زرهى كه حلقه‌هاى آن بسيار بهم نزديك باشند .

سكى

(
sekkiyy
) ا . ع . دينار .

سكيب

(
sakib
) ص . ع . ماء سكيب : آب ريزان .

سكيت

(
sokayt
) و (
sokkayt
) ص . ع . مرد هميشه خاموش . و اسب باز پسين رهان .

سكيت

(
sekkit
) ص . ع . مرد پيوسته خاموش .

سكير

(
sekkir
) ص . ع . بسيار مست . و هميشه مست .

سكيران

(
sokayr n
) ص . ع . مصغر سكران كه بمعنى مست باشد . ج : سكيرانون .

سكيرانون

(
sokayr nuna
) ع . ج . سكيران .

سكى رغلا

(
saki - raql
) ا . پ . - مأخوذ از سريانى - بسفايج و سقى رغلا .

سكيرو

(
sekiru
) ا . پ . اسقيروس و سرطان صلب .

سكيز

(
sekiz
) ا و ص پ . نابكار . و بدخواه . و وحشى و بىادب و تند و درشت . و شرير و بد ذات . و اسب جوان رام نشده و لگد زننده و آليزنده و جهنده . و لگد . و كورهء آهنگرى . و كوره .

سكيزان

(
sekiz n
) ص . پ . اسب جست و خيز كننده و آليزنده .

سكيزه

(
sekize
) ا . پ . لگد . و دو . و جست و خيز ستور . و ستيزه . و مناقشه و خصومت و لجاجت .

سكيزيدن

(
sekizidan
) ف ل . پ . تاختن و دويدن . و سركش شدن و معاند گشتن . و شرير و بد ذات گرديدن . و جستن و جهيدن . و بچابكى و بىاختيار برجستن . و لگد زدن . و پس و پيش جهيدن .

سكيله

(
sakile
) ا . پ . نوعى از آهن . و فواق و برجستگى گلو .

سكين

(
sokayn '
) ا . ع . خر سبك تيز رو . و نام گروهى از تازيان .

سكين

(
sekkin
) ا . ع . كارد و چاقو . ج : سكاكين .

سكنية

(
sakinat
) ا . ع . آرامش و آهستگى و طمأنينه و وقار . و آنچه دل را قوى گرداند . قوله تعالى :
فَأَنْزَلَ السَّكِينَةَ عَلَيْهِمْ .
و قوله تعالى :
إِنَّ آيَةَ مُلْكِهِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ التَّابُوتُ فِيهِ سَكِينَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ
اى ما تسكنون به اذا اتاكم اوهى حيوان له وجه كوجه الانسان و راس كراس الهر من زبرجد و ياقوت و ذنب و جناحان فاذا ظهرت الهزم اعدائهم . و نيز سكينة : باد تيز رو .

سكينة

(
sokaynat
) ا . ع . خر ماده . و نام پشه‌اى كه در بينى نمرود در آمده و وى را بكشت . و نام دختر مولانا حضرت حسين بن على عليهما السلام .

سكينة

(
sekkinat
) كارد و چاقو . و آرامش و آهستگى .

سكينه

(
sakine
) ا . پ . نام دختر حضرت حسين بن على عليهما السلام .

سكينه

(
sekine
) ا . پ . پر ماه و برمه و مته .

سكينية

(
sokayniyyat
) ص . ع . منسوب و متعلق بسكينة . و منها الطرة السكينية .

سگ

(
sag
) ا . پ . كلب و حيوانى چارپا و اهلى . و سگ آبگير : چلپاسهء آبى . و سگ ابلق : روزگار . و سگ بوزينه : سگى كه بازيگران بر بوزينه سوار كنند . و سگ دريا : حيوان چارپائى آبى و گوشت خوار كه مخصوصا خوراك آن ماهى است و درازى آن سه چارك ذرع يعنى نود سانتيمطر و آن را جهة پوستش شكار مىكنند .

سگاب

(
sag - b
) و

سگابى

(
sag - bi
) ا . پ . يكى از حيوانات قاضمهء چارپا كه بتازى قضاعة گويند و خراب مىكند سد رود خانه‌ها را و براى خود كلبه و جاى باش مىسازد و اين حيوان را بفرانسه كاستر و به فارسى بيدستر نيز گويند . و آش بچگان و جند را از آن استخراج مىكنند .