تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1914

مساهمون:

ص١٩١٤
چيز ساخته شدهء از شكر . و شيرين و شكرى .

سكز

(
sakez
) ا . پ . مصطكى .

سكز

(
sekez
) ا . پ . تيشهء نجارى و درودگرى .

سكزه

(
sakeze
) ا . پ . آه و ناله و زارى . و تير نوك تيز .

سكزه

(
sekze
) ا . پ . ستيزه و خصومت و جنگ و جدال .

سكزى

(
sakzi
) ا . پ . يكى از هفت زبان فارسى كه اكنون متروك است .

سكزيلدوز

(
sakkez - yolduz
) و

سكزيلديز

(
sakez - yeldiz
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - نام هشت كوكب كه منجمين ايران آنها را بسيار نحس مىدانند .

سكستن

(
sokostan
) ف ل . پ . گسيختن و كنده شدن و پاره گشتن .

سكسك

(
soksok
) ا و ص . پ . زمين ناهموار و درشت . و اسب تيز رو . و اسبى كه چون تند حركت كند خود را بجنباند و سوار را تكان دهد . و او از پاى . و درخت تاغ .

سكسكة

(
saksakat
) ا . ع . سستى و ضعف . و دلاورى و بهادرى .

سكسكه

(
saksake
) ا . پ . فواق .

سكسكى

(
soksoki
) ا . پ . طپش دل و ضربان قلب .

سكسكى

(
saksakiyy
) ص . ع . منسوب بقبيلهء سكاسك .

سكسنبويه

(
saksanbuye
) ا . پ . سگسنبويه .

سكع

(
sak '
) م . ع . جاى گرفتن و مسكن گزيدن زمينى را ( و الفعل من فتح ) . يق : ما يدرى اين يسكع من ارض الله : دانسته نمىشود كه در كدام زمين جاى خواهد گرفت .

سكع

(
sak '
) و (
saka '
) م . ع . سكع سكعا و سكعا ( از باب فتح و سمع ) : متأسفانه رفت كه كسى نمىداند كجا خواهد رفت . و سرگشته گرديد . و سكع فى باطله : متحير و سرگشته و متردد گرديد . و ما ادرى اين سكع : نمىدانم كجا رفت .

سكع

(
sake '
) ص . ع . مرد غريب و دور از جاى خود و وطن خود . و مرد سرگشته و حيران .

سكعة

(
sakeat
) ص . ع . زن سرگشته و حيران .

سكف

(
sakaf
) م . ع . پاشنهء در ساختن ( و الفعل من سمع ) . يق : ما سكف الباب : نساخت پاشنه‌اى براى آن در .

سكلك

(
sekak
) ا . ع . كژى و خردى گوش و چسبيدگى آن بسر و پستى آن . و خردى مغاك گوش و تنگى سوراخ آن در مردم و جز آن .

سكلك

(
sekak
) ع . ج . سكة .

سكل

(
sekl
) ا . ع . يك نوع ماهى سياه و ستبر . ج : سكلة و اسكال .

سكلة

(
sekalat
) ا . ع . ج . سكل .

سكم

(
sakm
) م . ع . نرم و كوتاه گام رفتن ( و الفعل من نصر ) .

سكن

(
sakn
) ا . ع . قوت و خورش . ج : اسكان . و نام كسى . و اهل خانه و يا به اين معنى جمع ساكن است .

سكن

(
sakan
) ا . ع . جاى گرفتگى و مقر و با شش ( اسم است سكون را ) و آرامش . و آتش . و هر چه مرد بوى آرام گيرد چون زن و فرزند و جز آن . و رحمت و بركت . و نام مردى . و اسماء بنت السكن : زنى صحابى كه بروز يرموك نه كافر را با چوبى كشت .

سكن

(
sakan
) م . ع . سكنت الدار سكنا ( از باب نصر ) : آرميدم و جاى گرفتم در آن خانه .

سكنات

(
saken t
) ا . ع . سكنة .

سكنة

(
saknat
) ا . ع . نام بيمارى و مرضى .

سكنة

(
soknat
) ا . ع . هر چيز كه براى تسكين كودكان به كار برند . و باقى ماندهء از غذا در ظرف .

سكنة

(
sakanat
) ع . ج . ساكن .

سكنة

(
sakenat
) ا . ع . قرارگاه سر از گردن . و جاى باش . ج : سكنات . و الناس على سكناتهم اى على استقامتهم . الحديث . استقروا على سكناتكم لقد انقطعت الهجرة اى مساكنكم .

سكنج

(
saknaj
) ا . پ . نوعى از قير كه از شام آورند .

سكنج

(
sakonj
) و (
sokonj
) ا . پ . بخر و گندگى دهان و بوى دهان . و كسى كه نفس آن بد بوى باشد .

سكنج

(
sekonj
) ا . پ . سرفه . و تراش و ستردگى . و خراش و خراشيدگى . و گزيدگى . و نيش .

سكنجانيدن

(
sekanj nidan
) ف م . پ . سكنجيدن كنانيدن و سرفه كردن فرمودن .

سكنجبين

(
sekanjabin
) ا . پ . شربتى كه از سركه و انگبين و يا شكر و قند سازند .

سكنجيدن

(
sekanjidan
) و (
sekenjidan
) (
sekonjidan
) ف ل و م . پ . سرفه كردن . و گزيدن و نيش فرو كردن . و نشكنج گرفتن . و تراشيدن . و آواز بگلو كردن . و خراشيدن و نيش زدن . و با نوك انگشتان چيزى بركندن . و زدودن و صيقل كردن .

سكند

(
sekand
) ا . پ . مجامعت و مباشرت و جماع .

سكندر

(
sekandar
) ا . پ . مخفف اسكندر و در مشرق زمين دو پادشاه را باسم سكندر مىنامند يكى سكندر ذو القرنين يعنى