تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1913

مساهمون:

ص١٩١٣
فاذا انقطع كلامه فلم يتكلم قلت اسكت اسكاتا . و سكت فلان : بمرد فلان . و سكت الغضب : آرميد و فرو شد . قوله تعالى :
وَ لَمَّا سَكَتَ عَنْ مُوسَى الْغَضَبُ
. و نيز سكت : فصل كردن ميان دو نغمه بدون دم زدن .

سكتة

(
saktat
) ا . ع . بيمارى سكته .

سكتة

(
soktat
) ا . ع . هر چيز كه بدان باز دارند بچه و جز آن را و وى را بدان خاموش كنند . و بقيه‌اى كه در آوند بماند .

سكته

(
sakte
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - غشى . و توقف . و لكنت . و سكوت و خاموشى . و بيمارى كه اعضاى صاحب آن از حس و حركت بازمانده معطل گردد .

سكتيان

(
saktiy n
) ا . پ . چرم .

سكتيت

(
sektit
) ص . ع . مرد هميشه خاموش و ساكت .

سكج

(
sakej
) ا . پ . مويز و انگورى كه در آفتاب و يا سايه خشك كرده باشند .

سكخانه

(
sek - x ne
) ا . پ . ميكده و شرابخانه و دكان شراب‌فروشى .

سكر

(
sakr
) ا . ع . مست . و يك نوع تره‌اى كه بهترين تره‌ها است .

سكر

(
sakr
) م . ع . سكر الاناء سكرا ( از باب نصر ) : پر كرد آن آوند را . و سكر النهر : بست آن جوى را . و منه ما قال للمستحاضة : اسكريه اى سديه بخرقة و شديه بعصابة . و نيز سكر : افسون كردن كسى را .

سكر

(
sakr
) و (
sakar
) و (
sokr
) و (
sokor
) م . ع . سكر سكرا و سكرا و سكرا و سكرا و سكرانا ( از باب سمع ) : مست شد .

سكر

(
sekr
) ا . ع . بند آب و نهر . و آنچه بدان بند كنند . و كنارهء بلند از نهر و آب ج : سكور .

سكر

(
sokr
) ا . ع . مستى شراب . و آنچه مست گرداند .

سكر

(
sokar
) ا . ع . مى و شراب . و نبيذ خرما . و هر چيز كه مست كند . و هر چيز كه حرام باشد خوردن آن از ميوه و جز آن . و سركه و طعام و كشوث و امتلا و پرى شكم . و خشم و خشم پنهان .

سكر

(
saker
) ص . ع . مست و هميشه مست .

سكر

(
sokar
) ا . پ . بشقاب و ظرف پهن غذا خورى . و خارپشت . و خارپشت تيرانداز .

سكر

(
sokkar
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - شكر . و خرماى تر نيكو . و انگورى از بهترين انگورها كه چون آن را آفتى رسد از هم بپاشد . و سكر العشر : شبنمى كه بر درخت عشر منعقد شود شبيه بپاره‌هاى نمك .

سكرات

(
sakar t
) ع . ج . سكرة .

سكرات

(
sakar t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بىشعورى و بيهوشى . و حالت غش . و سكرات مرگ : صدمات و زحمات مرگ .

سكران

(
sakr n
) ص . ع . مست . ج : سكارى و سكارى و سكرى .

سكران

(
sakar n
) م . ع . سكر سكرا و سكرا و سكرانا ( از باب سمع ) : مست شد . و سكرت الريح سكورا و سكرانا ( از باب نصر ) : آرميد باد و ايستاده شد .

سكرانة

(
sakr nat
) ص . ع . مؤنث سكران زن مست .

سكرانية

(
sakr niyyat
) ا . ع . مستى .

سكرپين

(
sokkarpin
) ا . پ . يك نوع نان شكرى و بسكماج .

سكرة

(
sakrat
) ا و ص . ع . زن مست . و ضلالت و گمراهى . و مستى . و سكرة الموت : شدت مرگ و غشى آن . و سكرة الهم : شدت هم و غم . ج : سكرات .

سكرة

(
sakarat
) ا . ع . دانه‌اى تلخ كه با گندم آميزد .

سكرة

(
sakerat
) ص . ع . زن مست .

سكرة

(
sokkarat
) ا . ع . واحد سكر يعنى يك حبهء قند .

سكرجة

(
sokorrojat
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - آوندى كه در آن نان خورش و مشهيات و جوارشات كرده بر مائده نهند و چون خوردن در آن از داب متكبرين و اهل نعمت بوده قال لا اكل فى سكرجة . ج : سكاريج .

سكرچه

(
sokrace
) ا . پ . بشقاب . و پيمانه و اندازه و مقياس .

سكرفانيدن

(
sekarf nidan
) ف ل و م . پ . گناه كردن و مرتكب معصيت و تقصير شدن . و درهم پيچيدن . و مغرور شدن . و گستاخ بودن . و سقايت كردن .

سكرفنده

(
sakarfande
) ص . پ . اسب و استر سكندرى خورده و بسر درآينده و لغزنده .

سكرفيدن

(
sakarfidan
) ف ل . پ . لغزيدن و بسر درآمدن و سكندرى خوردن ستور .

سكركة

(
sokorkat
) ا . ع . نوعى از شراب مر اهالى حبشه را كه از ارزان سازند .

سكره

(
sokre
) و (
sokare
) و (
sokkare
) ا . پ . كاسهء گلين .

سكرى

(
sakr
) ص . ع . مؤنث سكران زن مست . و نيز ج . سكران .

سكرى

(
sokkariyy
) ص . ع . هر چيز ساخته شدهء از شكر و شكرى و شيرين .

سكرين

(
sokkarin
) ص . پ . هر