تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1886

مساهمون:

ص١٨٨٦
سركه فشانى كردن : طعنه زدن و بدگوئى كردن .

سركيجه

(
sar - kije
) ا . پ . دراز سر و سرگيجه . و سركيجه درآمدن : گرفتار شدن بدوار سر از گرسنگى و يا سبب ديگر .

سرگذر

(
sar - gozar
) ا . پ . مقام و مسكن .

سرگذشت

(
sar - gozact
) ا . پ . واقعه و حادثه و اتفاق و ماجرا . و معامله . و تذكار و يادآورى هر چيز گذشته و بيان احوال گذشته و رفته . و حقيقت . و كيفيت و حالت . و سر انجام . و داستان و حكايت . و با سرگذشت : آموزگار و باتجربه .

سرگذشته

(
sar - gozacte
) ص . پ . از جان سير آمده و ترك سر گفته .

سرگر

(
sar - gar
) و (
sor - gar
) ا . پ . كفشگر و كفش‌دوز . و بوزه ساز و بوزه فروش .

سرگر

(
sor - gar
) ا . پ . نوعى از خارپشت . و سازنده و فروشندهء سركه يك قسم شرابى است .

سرگران

(
sar - ger n
) ا و ص . پ . خشمناك و كسى كه در قهر و غضب بود . و سرسنگين . و مست و مخمور . و ملول . و متكبر و مغرور و خودبين . و ناراضى . و ناخشنود . و داراى درد سر و ملالت و سردرد . و گرز گران . و خمارى .

سرگرانى

(
sar - ger ni
) ا . پ . ملالت و ناخشنودى و عدم رضائيت . و مستى و مخمورى .

سرگراى

(
sar - ger y
) ص . پ . بىقرار . و هر چيز كه بىآرام كند و موجب بىقرارى گردد . و آنكه بر وى تكيه كنند .

سرگردا

(
sar - gard
) ا . پ . دوار سر . و بىقرارى .

سرگردان

(
sar - gard n
) ص . پ . سرگشته و پريشان و حيران . و بى خود و مدهوش . و رنجور . و سراسيمه . و متعجب . و مضطرب . و آواره و بىخانمان . و بىكس و بدبخت و خوار و فروتن و گمراه و گم گشته . و متحير .

سرگردانى

(
sar - gard ni
) ا . پ . حيرت و آشفتگى و بيقرارى و پريشانى و اضطراب و بدبختى .

سرگرده

(
sar - garde
) ص . پ . متعجب . و آشفته و سرگشته . و بيهوش و بىخود .

سرگرفته

(
sar - gerefte
) ص . پ . داراى درد سر و صداع . و دشنام‌دهنده .

سرگرم

(
sar - garm
) ص . پ . مشتعل از عشق و محبت . و مشغول و متوجه . و متفكر و مواظب . و درويش سياح .

سرگرمى

(
sar - garmi
) ا . پ . اشتغال و توجه . و عشق و محبت و عاشقى . و مواظبت .

سرگره

(
sar - gereh
) ا . پ . گره و عقده‌اى كه بر سر تسبيح تعبيه كنند .

سرگروه

(
sar - goruh
) ا . پ . رئيس و سالار قوم . و رئيس كارخانه .

سرگزيت

(
sar - gazit
) و

سرگزيد

(
sar - gazid
) ا . پ . باج و خراج و جزيه و زرى كه بطور سرشمار از اهل كتاب گيرند .

سرگزين

(
sar - gazin
) ا . پ . سرگزيت و جزيه و باج و خراج .

سرگزين

(
sar - gozin
) ا . پ . گوسپند و گاو و اسبى كه از گله و ايلخى منتخب و گزين كرده از بابت ماليات اخذ و دريافت كنند .

سرگشتگان

(
sar - gactag n
) پ . ج . سرگشته .

سرگشتگى

(
sar - gactagi
) ا . پ . حيرت و تحير و تعجب . و شوريدگى و پريشانى و گمراهى .

سر گشته

(
sar - gacte
) ا و ص . پ . متحير و متعجب . و شوريده مغز و آشفته و سرگردان و مدهوش و پريشان و گمراه و داراى دوار و سرگيجه و مشغول و بىوقار .

سرگل

(
sargal
) ا . پ . گوئى از ريسمان كه كودكان بدان بازى كنند .

سرگلو

(
sar - golu
) ا . پ . بيمارى در دماغ كه سر و سينه را مبتلا سازد .

سرگله

(
sar - gale
) ا . پ . سالار گله و رمه . و سرگله نهادن : انتخاب كردن . و تعظيم و توقير نمودن .

سرگم

(
sar - gom
) ص و م ف . پ . گمراه و سرگردان و حيران . و سرگم شدن : سرگردان و حيران شدن . و راه گم كردن و بىراهه شدن .

سرگوتا

(
sargut
) و (
sergut
) ا . پ . بلغت زند راز و سخن مخفى و پنهان . و دارى كه دزدان و مقصرين را بدان از حلق آويزند .

سرگوشى

(
sar - guci
) ا و م ف . پ . نجوى و سخن آهسته . و سرگوشى كردن : نجوى كردن و سخن آهسته گفتن .

سرگيجش

(
sar - gijec
) و

سرگيجه

(
sar - gije
) ا . پ . دوار و حالت ناخوشى كه در آن همچو به نظر شخص مىآيد كه همه چيز بدور او مىگردد .

سرگيرى

(
sar - giri
) ا . پ . آغاز كار . و خاموش كردن چراغ .

سرگيس

(
sargis
) ا . پ . آژفنداك و سد گيس و قوس قزح .

سرگين

(
sargin
) و (
sergin
) ا . پ . غوشا و غوشاد و غوشاك و غوشاى و فضلهء حيوانات مانند گاو و خر و استر و اسب خصوصا وقتى كه آن را خشك كرده جهة سوزانيدن تهيه كرده باشند . و سرگين انداختن : و يا سرگين افگندن : فضله خارج كردن ستور . و سرگين در زمين زدن : كود دادن زمين .

سرگين پاشيده

(
sergin - p cide
) ا . پ . كشت كود داده .