تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1889

مساهمون:

ص١٨٨٩

سرند

(
serend
) و (
serand
) ا . پ . لبلاب و عشقه .

سرند

(
serand
) ا . پ . نوعى از غربيل كه چشمه‌هاى آن گشاد بود و بيشتر باوى خاك بيزند .

سرنداة

(
sarand t
) ص . ع . امراة سرنداة : زن شتاب‌رو در امور خود و سخت و توانا .

سرنده

(
sarande
) ا . پ . جزيره‌اى در درياى عمان .

سرندى

(
sarand
) ا و ص . ع . رجل سرندى : مرد توانا و سخت و شتاب‌رو در امور خود . و نام شاعرى .

سرنديب

(
sarandib
) ا . پ . سرانديب . مر . سرانديب .

سرنديدن

(
sarandidan
) ف ل و م . پ . نشستن در حالتى كه يك پاى را به روى پاى ديگر گردانند . و آبيارى كردن .

سرنشين

(
sar - necin
) ا . پ . مسافر استر سوار . و سرنشين قافله : آنكه در ميان كاروان داراى تجمل است و مركوب آن استر و يا ديگر ستور سوارى است .

سرنگ

(
sarang
) ص . پ . آميخته و مختلط .

سرنگ

(
sarang
) ا . پ . اختلاط كلمات و منازعه . و پارچهء ابريشمى غير خالص .

سرنگ

(
sareng
) ا . پ . اسفناج رومى و سرمق .

سرنگ

(
se - rang
) ا . پ . پارچه‌اى كه داراى سه رنگ باشد . و سيمرغ .

سرنگون

(
sar - negun
) ص و م ف . پ . منعكس . و معلق . و واژگون . و پست و فرومايه و كمينه و حقير . و غافل . و غمگين . و سر به پائين و سر به زير مانند چارپايان و شرمسار و شرمنده . و منهدم و زير و زبر . و پشت سر و سرنگون رفتن : سرگشته و پريشان بازگشتن . و سرنگون كردن : زير و زبر كردن و منهدم نمودن . و طاس سرنگون : طاس واژگون . و آسمان .

سرنگيدن

(
sarangidan
) ف ل و م . پ . گرو بستن و شرط كردن . و درهم آميختن جواب و سؤال . و خنديدن و خنده كردن . و گستردن .

سرنگيدن

(
serangidan
) ف م . پ . مباحثه و منازعه كردن .

سرنگيدن

(
serengidan
) ف ل . پ . لباس پوشيدن .

سرنگيل

(
serangil
) ا . پ . نوعى از خط تحرير .

سرنوبه

(
sar - navbe
) ا . پ . سركرده . و ريش سفيد پاسبانان .

سرنوشت

(
sar - navect
) ا . پ . تقدير . و نصيب . و نوش و مقدر و قسمت و طالع و بخت . و حكم ازل و قضاى ازل . و عنوان ديباچهء كتاب و نامه .

سرنوف

(
sornuf
) ا . ع . باشه .

سرنهادن

(
sar - neh dan
) ف م . پ . سر خم كردن . و سلام دادن . و بوسيدن زمين در حالت سجده و عبادت و يا براى تعظيم و تكريم .

سرنهين

(
sarnehin
) ا . پ . تنور و كوره . و ديگ .

سر نى

(
sar - nay
) ا . پ . دهانهء نى .

سرنى

(
sornay
) ا . پ . سرناى .

سرؤ

(
sar '
) و (
ser '
) ا . ع . تخم ملخ . و تخم ماهى .

سرو

(
sarv
) ا . پ . درختى هميشه سبز و سقزى از طايفهء مخروطى . و نام پادشاه يمن . و سرو آزاد : قسمى از درخت سرو كه راست و صاف باشد . و سرو آهو : شاخ آهو . و سرو بلند : درخت سرو دراز . و سرو چمان : دختر رعنا و جميل و حسين . و سرو خرامان : معشوق خوش قد و قامت . و سرو سهى : درخت سرو دو شاخه كه شاخه‌هاى آن راست باشد . و لحن يازدهم از سى لحن باربد . و سرو سياه : درخت ناژ كه بتازى صنوبر الصغار و بفرانسه ژانيور نامند . و سرو كاشغر : قد و قامت معشوق . و سرو كوهى : سرو سياه . و سرو ناز : سرو نورسته و درخت سروى كه شاخه‌هاى آن بهر طرف مايل باشد بر خلاف سرو آزاد . و زن خوشگل خوش قد و قامت . و معشوقه . و نام نوائى از موسيقى .

سرو

(
sarv
) ا . ع . جاى بلندتر از آب راهه و فروتر از كوه . و كرمك نبات . و منزل طايفهء حمير از تازيان . و نام چند موضع . و شرف و جوانمردى و مردمى . و محمد بن سرو : مردى بود بسيار وضع كنندهء حديث . و مأخوذ از فارسى درختى كه بدان قد را تشبيه كنند . و ابو السرو : شميم و بوى خوش .

سرو

(
sarv
) م . ع . سرو سراوة و سروا و سرا و سرى و سراء ( از باب كرم و نصر و ضرب و سمع ) : جوانمرد گرديد و سخى شد . و مهمتر گرديد . و نيز سرو : از خود افگندن چيزى را . يق : سروت الثوب عنى اى القيته . و سرت الجرادة سروا : تخم نهاد ملخ . مر . سراء .

سرو

(
serv
) ا . ع . نام شهرى نزديك دمياط . و نام قريه‌اى .

سرو

(
soru
) ا . پ . شاخ گاو و گاو ميش و گوسپند و جز آن . و دروغ . و بهتان . و پيالهء شرابخورى .

سروء

(
saru '
) ا . ع . ملخ بيضه‌دار . ج : سرء و سرء (
sorra '
) .

سروا

(
sarv
) ا و ص . پ . حديث و خبر . و افسانهء دروغ و قصه و داستان . و دروغ .