تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1888

مساهمون:

ص١٨٨٨

سرمعجزه

(
sar - mo'jeze
) ا . پ . معجزه و كرامت .

سرمق

(
sarmaq
) و (
sormoq
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - سرمج .

سرمك

(
sarmak
) ا . پ . سرمج .

سرمن‌راى

(
sorra - man - ra
) و (
sorro - man - ra
) و (
sarro - man - ra '
) ا . ع . شهرى در نزديكى بغداد از بناهاى معتصم عباسى و سرداب مطهر در اين شهر واقع شده و نيز مشهد امامين همامين على النقى امام دهم و حضرت امام حسن عسكرى امام يازدهم عليهما السلام در اين شهر واقع مىباشد .

سرمنزل

(
sar - manzel
) ا . پ . مسكن و مقام و منزل . و كاروانسرا . و موقف .

سرمو

(
sar - mu
) و (
sar - mov
) ا . پ . جزء و جزئى و مقدار كمى .

سرموتك

(
sarmutak
) ا . پ . آشوب و شور و غوغا .

سرمورى

(
sar - muri
) ا . پ . لحظهء بسيار كوچك . و افشان سر مورى : چيزهاى بسيار خرد افشانده شده .

سرموزه

(
sar - muze
) ا . پ . كفشى كه بر بالاى موزه و كفش ديگر پوشند و چپدار و چپدان و چيلان و خاركش و بتازى جرمق گويند .

سرمه

(
sarme
) ا . پ . سرمج و خولنجان .

سرمه

(
sorme
) ا . پ . كحل و داروئى كه در چشم كشند . و خاكهء سرب . و نام قريه‌اى از محال فارس . و شربتى معمول تركستان . و سرمهء خاك بين : نام سرمه‌اى مر خسرو پرويز را كه چشم را روشنى زياد مىبخشيد . و سرمهء گيتى : شب تاريك . و ميل سرمه : ميلى كه بدان سرمه در چشم كشند .

سرمه‌آلود

(
sorme - lud
) و

سرمه آلوده

(
sorme - lude
) ص . پ . سرمه كشيده .

سرمه‌پرست

(
sorme - parast
) و

سرمه‌پرور

(
sorme - parvar
) ص . پ . سرمه‌كشيده .

سرمه‌چشم

(
sorme - cacm
) ا . پ . چشم سرمه كشيده .

سرمه چوب

(
sorme - cub
) ا . پ . ميل چوبى كه بدان سرمه در چشم كشند .

سرمه‌دان

(
sorme - d n
) ا . پ . كيسه و حقه‌اى كه در آن سرمه نگاهدارند . و سرمه‌دان عاج : اندام نهانى .

سرمه‌سا

(
sorme - s
) ص . پ . سرمه كشيده .

سرمه‌طاش

(
sorme - t c
) ا . پ . سنگ انتيمون .

سرمه‌كش

(
sorme - kac
) ا و ص . پ . كسى كه سرمه در چشم خود كشيده باشد . و كسى كه سرمه در چشم مردم كشد . و روشن كنندهء چشم و بينائى دهنده . و شب تاريك .

سرمهمچه

(
sarmahmace
) ا . پ . سرخجه .

سرمه‌ناك

(
sorme - n k
) ص . پ . سرمه كشيده .

سرمينية

(
sarminiyyat
) ا . ع . نام قصبه‌اى در نزديكى حلب .

سرمئى

(
sormei
) ص . پ . برنگ سرمه و خاكسترى رنگ .

سرن

(
saran
) ا . پ . سوسن سفيد .

سرنا

(
sorn
) ا . پ . ناى و سروناى كه در نقارخانه و روزهاى جشن و سور نوازند . و بوق . و ناى رومى .

سرناپا

(
sorn - p
) ا . پ . زرافه و شتر گاو پلنگ .

سرناچى

(
sorn - ci
) ا . پ . كسى كه سرنا مىنوازد .

سرنازن

(
sorn - zan
) ا . پ . كسى كه سرنا مىنوازد و سرناچى .

سرناس

(
sarn s
) و (
sern s
) ا . پ . پير مرد متفكر آرميده . و جوان رشيدى كه تازه بسن مرد رسيده باشد . و ناتوان . و نامرد .

سرناس

(
sern s
) ا . پ . كسى كه گردش چرخ و دور روزگار را آزموده و تجربه كرده است .

سرناف

(
sern f
) ا . ع . دراز بالا .

سرنامه

(
sar - n me
) ا . پ . عنوان و آنچه بر بالاى نامه نويسند . و آنچه بر سر كتابت و بر روى پاكت نويسند كه در فلان محل بفلان كس برسد . و خطاب .

سرناى

(
sor - n y
) ا . پ . ناى و سورناى و سرنا . و كرناى و بوق . و ناى رومى .

سرنبشت

(
sar - nobect
) ا . پ . سرنوشت

سرنج

(
saranj
) ا . ع . سرنج و اكسيد سرخ سرب . و يك نوع داروئى كه سيلقون نيز گويند و در رفادهء جراحات به كار برند .

سرنج

(
soronj
) و (
serenj
) ا . پ . سرب سوختهء سرخ كه عبارت از اكسيد سرخ سرب باشد و در طب و نقاشى مستعمل است .

سرنج

(
serenj
) ا . پ . سبخ و دو آلتى مانند طبق كه در جشن و سور آنها را بهم زنند تا بصدا در آيد و بيشتر بانقاره و دهل و امثال آن آنها را مىنوازند .

سرنجام

(
saranj m
) ا . پ . سرانجام .

سرند

(
serend
) ا . پ . طناب دولائى كه از بلندى آويخته و در آن نشسته آيند و روند كنند . و طحلب و چغرلاوه . و جل وزغ . و فنى از فنون كشتىگيرى . و ريسمانى كه يك سر آن را حلقه نموده در زير خاك پنهان سازند و سر ديگر را گرفته در كمين نشينند تا جانورى پاى در ميان وى گذاشته آن را بجانب خود كشند و آن جانور را بگيرند . و نوعى از گنجشك .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1888 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )