ر
ر
(
re
) . پ . حرف دوازدهم از الفباى ما فارسيان و حرف دهم از الفباى ابتثى و حرف بيستم از الفباى ابجدى و آن را راى قرشت و يا راى غير منقوطه و يا راى مهمله گويند و در حساب جمل دويست بشمار آيد و اين حرف در زبان پارسى گاه بغين بدل شود مانند كنار و كناغ بمعنى كنارهء دريا و يا رودخانه . و گاه بگاف فارسى مانند ريماز و گيماز : نوعى از جامهء نفيس . و بيشتر بلام مانند چنار و چنال و سير و سيل بمعنى تماشا و گردش و ديوار و ديوال . و گاه بنون مانند انبار و انبان و استوار و استوان .
و گاه بهاء چون هوبر و هوبه بمعنى دوش و شانهء آدمى . و گاه چون در آخر كلمهاى درآيد علامت نسبت باشد مانند له بمعنى شراب و لهر كه شرابخانه و ميخانه است .
رأ
(
r '
) ع . كلمهء امر از راى يرى مخفف ارء (
er'a
) يعنى ببين .
را
(
r
) پ . كلمهء ارتباط كه بيشتر در آخر مفعول آن را در مىآورند . مانند فلان اين كار را كرد . و گاه بمعنى براى باشد مانند خدا را يعنى براى خدا . و گاه افادهء معنى سببيت كند مانند قضا را يعنى بسبب قضا . و گاه بمعنى جهة و از براى آيد مانند درد عاشق را دوائى بهتر از معشوق نيست يعنى از براى درد عاشق . و گاه افادهء معنى تعويض كند مانند هزار روپيه را اسبى خريدم يعنى بعوض هزار روپيه .
و نيز گاه بمعنى پس از و بعد از اين باشد مانند اندك وقتى را يعنى پس از اندك وقتى .
را
(
r
) ا . پ . - مأخوذ از راى تازى - بمعنى بينش . مانند شخص روشن را يعنى شخص بصير دانا . و وزراى نيك را يعنى وزراى خردمند دانا .
راء
(
r '
) ا . ع . نام حرف ر . و يك نوع درختى . و كف دريا . و كنهاى بزرگ و ضخيم .
راءة
(
r a't
) م . ع . راى رؤية و راءة . مر . رؤية .
رءاء
(
ra ' ' '
) ص . ع . مرد بسيار رؤية و صاحب فراست و هوشمند و زيرك .
رءاب
(
ra ' ' b
) ص . ع . مرد مصلح . و شكسته بند .
رءآبيل
(
ra bil
) ع . ج . رئبال و ريبال .
رءاس
(
ra ' ' s
) ا . ع . سر ديگ فروش و آنكه سر ديگ مىفروشد .
رءآفة
(
ra fat
) م . ع . رأف رأفة و رءآفة و رأفا . مر . رأفة .
رأب
(
ra'b
) ا . ع . گلهء هفتاد ستر . و مهتر بزرگ . و شكاف خنور . ج : رئاب .
رأب
(
ra'b
) م . ع . رأب صدعه رأبا ( از باب فتح ) : پيوند كرد شكاف آن را و فراهم آورد درز آن را . و رأب بينهم :
اصلاح نمود و نيكو كرد ميان آنها را . و رابت الارض : روئيد سبزهء زمين پس از بريدن آن .
راب
(
r b
) ا . ع . مقدار . و راب كذا اى قدره .
راب
(
r bb
) ا . ع . شوى مادر . الحديث :
كان يكره ان يزوج الرجل امراة را به .