ذية ذية
(
zayyata - zayyata
) و ذيت ذيت (
zayta - zayta
) ع . اسم اشاره يعنى اين و اين . و بدين طريق . و بدين وضع .
ذيج
(
zayj
) و (
zij
) م . ع . ذاج الماء ذيجا و ذيجا ( از باب ضرب ) :
آشاميد آب را .
ذىحجه
(
zi - hejje
) ا . پ . نام ماه دوازدهم از ماههاى تازى .
ذيخ
(
zix
) ا . ع . گرگ . و مرد دلير .
و اسب نجيب نيكو رفتار . و بزرگى . و بزرگ سالى . و خوشهء خرما . و ستارهاى سرخ رنگ .
و كفتار نر بسيار مو . ج : ذيوخ و اذياخ و ذيخة .
ذيخة
(
zixat
) ا . ع . كفتار ماده .
ذيخة
(
zeyaxat
) ع . ج . ذيخ .
ذئذاء
(
ze'z '
) م . ع . ذأذأ ذأذأة و ذئذاء . مر . ذأذأة .
ذئر
(
zaer
) ص . ع . دلير و خشمناك .
و امراة ذئر : زن ناسازوار با شوى .
ذير
(
zayr
) م . ع . ذاره ذيرا :
( از باب سمع ) : ناخوش و مكروه داشت آن را .
ذئرة
(
zaerat
) ا و ص . ع . ناپسند .
و سختى . و سختى حرب . و قولهم : شئونك ذئرة : اى دموعك فيها تنفس كتنفس الغضبان يعنى در سرشكهاى تو دم زدن غضبناك است .
ذيرة
(
zirat
) ا . ع . سرگين مخلوط به خاك قبل از ماليدن بپستان و پس از ماليدن آن را ذيار گويند .
ذيع
(
zay '
) و
ذيعان
(
zaya ' n
) م .
ع . ذاع الخبر ذيعا و ذيعانا و ذيوعا و ذيعوعة و ذيوعة ( از باب ضرب ) :
پراكنده گرديد آن خبر . و ذاع السر :
فاش شد آن راز .
ذيعوعة
(
zay'u'at
) م . ع . ذاع ذيعوعة . مر . ذيع .
ذئفان
(
ze'f n
) و ذيفان (
zif n
) و (
zayf n
) و (
z yaf n
) ا . ع . مرگ . و و زهر . و سم قاتل و كشنده .
ذىقعده
(
zi - qa'de
) ا . پ . نام ماه يازدهم از ماههاى تازى .
ذيل
(
zayl
) ا . ع . دامن . و آخر هر چيزى و سپس آن . و ذيل الريح :
بادى كه زمين را روبد . و نشانهائى كه در ريگ از وزش باد پديد آيد همچون نشانهائى كه از كشش دامن باشد . و ذيل الفرس و غيره : دم اسب و جز آن . و آنچه فروهشته باشد از هر چيز . ج : اذيال و اذيل و ذيول .
و ذيل ذائل : خوارى و رسوائى .
ذيل
(
zayl
) م . ع . ذال ذيلا ( از باب ضرب ) : دامن كشيد . و خرامان و دامن كشان رفت . و صاحب ذيل و دامن گرديد .
و ذال بذنبه : برداشت دم خود را . و ذالت المراة : لاغر گرديد آن زن . و ذال الشيئ : آسان و سبك گرديد آن چيز .
و ذالت حاله : فروتر شد حال او . و ذال اليه : گستاخى نمود .
ذيل
(
zayl
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دامن . و سپس و آخر هر چيزى .
ذئلان
(
ze'l n
) ع . ج . ذؤالة .
ذيم
(
zaym
) م . ع . ذم ذيما و ذاما .
مر . ذام .
ذيم
(
zaym
) و (
zim
) ا . ع . عيب .
ذيمرى
(
zaymariyy
) و (
zaymoriyy
) ا . ع . مرد زيرك تيز خاظر شگفت آور .
ذين
(
zin
) و (
zayn
) ا . ع . عيب .
ذيوخ
(
zoyux
) ع . ج . ذيح .
ذيوع
(
zoyu '
) و
ذيوعة
(
zoyu'at
) م . ع . ذاع ذيوعا و ذيوعة . مر .
ذيع .
ذيول
(
zoyul
) ع . ج . ذيل .
ذيوى
(
zayaviyy
) ع . منسوب باسم اشارهء ذيت .
ذيه ذيه
(
zayyah - zayyah
) ع . اسم اشاره يعنى اين و اين و چنين و چنين .