تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1831

مساهمون:

ص١٨٣١

سبحلة

(
sabhalat
) م . ع . سبحل سبحلة : سبحان اللّه گفت .

سبحلل

(
sabahlal
) ا . ع . دختر فربه . و خيك بزرگ و ضخم . و شتر بزرگ . و سوسمار . و رودبار فراخ .

سبحنة

(
sabhanat
) م . ع . سبحن سبحنة : سبحان اللّه گفت .

سبحه

(
sabhe
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تسبيح و رشتهء دانه كشيده‌اى كه بدان ذكر خدا كنند و شما را فزار نيز گويند .

سبحه‌دار

(
sabhe - d r
) ا . پ . عابد و متذكر .

سبحى

(
sobhiyy
) و (
sabhiyy
) ص . ع . منسوب بسبحة كه رشتهء تسبيح باشد .

سبخ

(
sabx
) ا . ع . خواب سخت . و فراغ . و قرئ ان لك فى النهار سبخا طويلا .

سبخ

(
sabx
) م . ع . سبخ سبخا ( از باب فتح ) : دور گرديد . و نيز سبخ : پيچيدن پنبه و مانند آن . و سخت خوابيدن . و فارغ بودن .

سبخ

(
sebax
) ا . پ . نمك طعام . و ملاحت و ظرافت و لطافت .

سبخه

(
sabxat
) و (
sabaxat
) ا . ع . طحلب و جامهء غوك و يا چيزى شبيه به آن . و زمين شوره‌ناك . ج : سباخ .

سبخة

(
sabexat
) ص . ع . ارض سبخة : زمين شوره‌ناك .

سبد

(
sabd
) م . ع . سبد شعره سبدا ( از باب نصر ) : سترد موى او را .

سبد

(
sebd
) ا . ع . گرگ . و بلا . ج : اسباد . و هو سبد اسباد : او بسيار حيله‌گر است و بد بلائى است در دزدى .

سبد

(
sabad
) ا . ع . اندك و كم . و ما له لبد و لا سبد : نه كم دارد او و نه زياد و قيل السبد من الشعر و اللبد من الصوف .

سبد

(
sabed
) ا . ع . باقى گياه .

سبد

(
sobad
) ا . ع . موى زهار . و جامه‌اى كه بدان حوض را بند كنند تا آب مكدر نگردد . و مرغى نرم پر كه اگر دو قطره آب بر وى افتد روان گردد . و شوم . ج : سبدان . و نام موضعى نزديك مكه .

سبد

(
sabad
) و (
sabod
) ا . پ . زنبيل و ظرفى كه از شاخه‌هاى درخت و يا از برگ خرما مىبافند و در آن ميوجات و سبزى آلات و جز آن گذاشته حمل مىكنند .

سبدان

(
sebd n
) ع . ج . سبد .

سبد چين

(
sabad - cin
) ا . پ . پساچين و باقى ماندهء ميوه و يا انگورى كه پس از چيدن آن از درخت بجا مانده باشد .

سبذة

(
sabazat
) ا . ع . مأخوذ از سبد فارسى و بمعنى آن .

سبر

(
sabr
) م . ع . سبر الجرح و غيره سبرا ( از باب نصر ) : امتحان كرد زخم و جز آن را تا غور آن معلوم شود . و نيز سبر : آزمودن هر چيزى را . و سبر القوم ( از باب نصر و ضرب ) : تامل كرد در يك يك آن قوم تا عدد آنها شناخته شود .

سبر

(
sabr
) ا . ع . شير بيشه .

سبر

(
sabr
) و (
sebr
) ا . ع . خوبى و نيكوئى هيئت . و اصل و نهاد . و طريقهء چيزى . و رنگ . ج : اسبار . و فلان حسن الحبر و السبر يعنى فلان خوش هيئت است .

سبر

(
sebr
) ا . ع . دشمنى و خصومت . و عار .

سبر

(
sobar
) ا . ع . يك نوع مرغى .

سبر

(
sobor
) ا . ع . ج . سبار .

سبرات

(
sebr t
) ا . ع . گدا و تهيدست و مفلس .

سبرات

(
sabar t
) ع . ج . سبرة .

سبرة

(
sabrat
) ا . ع . بامداد خنك . ج : سبرات . و از اعلام است .

سبرة

(
sobrat
) ا . ع . يك نوع مرغى .

سبرت

(
sabrat
) ا . ع . بازارى در طرابلس .

سبرت

(
sobrot
) ا . ع . مرد درويش و تهيدست و گدا .

سبرتة

(
sabratat
) م . ع . سبرت سبرتة : قناعت نمود .

سبرجة

(
sabrajat
) م . ع . سبرج عليه الامر سبرجة : پوشانيد و مشتبه گردانيد به روى كار را .

سبردة

(
sabradat
) م . ع . سبرد شعره سبردة : سترد موى او را . و سبردت الناقة : بچهء بىموى انداخت آن ماده شتر .

سبروت

(
sobrut
) ا . ع . زمين خشك بىگياه . و خير اندك و حقير . و مرد درويش و تهيدست و محتاج . و كودك ساده زنخ . ج : سباريت و سبارى .

سبرور

(
sobrur
) ا . ع . فقير و تهيدست . و زمين بىگياه .

سبريت

(
sebrit
) ا . ع . مرد درويش و تهيدست و گدا . ج : سباريت .

سبز

(
sabz
) ا و ص . پ . هر چيز كه رنگ آن مانند رنگ علف و برگهاى درخت در فصل بهار باشد . و هر گياه و يا درخت شاداب و تر و تازه ضد خشك . و تيره و تاريك و تار . و علف و گياه تر و تازه . و شمشير . و خنجر . و چار آئينهء كبود رنگ . و سبز بودن : تر و تازه و شاداب بودن و با طراوت و پاينده و هميشه و باقى بودن . و سبز بهار : نام نوائى از موسيقى . و سبز دو تاى : شب .

سبزآب

(
sabz - b
) ا . پ . هر چيز سبز كه روى آب باشد .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1831 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )